De vrije wil bestaat niet

HP/DeTijd heeft een inter­view met Vic­tor Lam­me n.a.v. zijn nieu­we boek De vrije wil bestaat niet. Zijn doel­stel­ling:

Ik heb gepro­beerd om aan de hand van prak­ti­sche voor­beel­den de lezer ervan te door­drin­gen dat wat hij denkt dat de oor­zaak is van wat hij doet hele­maal niet de wer­ke­lij­ke oor­zaak is. Basa­le emo­ties spe­len bij­voor­beeld een veel gro­te­re rol dan wat wij rati­o­neel den­ken noe­men.

Ver­vol­gens komen in het inter­view ver­schil­len­de voor­beel­den voor­bij aan de hand waar­van dit ont­bre­ken van de vrije wil wordt aan­ge­toond (o.a. afval­len en stem­ge­drag).

wordt inge­gaan op de con­se­quen­ties in het straf­recht, als de stel­ling van Lam­me als waar wordt aan­ge­no­men. Het ver­schil tus­sen moord en dood­slag zou wat hem betreft omge­draaid moe­ten wor­den:

Dood­slag zou zijn dat je iemand in een opwel­ling de her­sens inslaat. Moord plan je van tevo­ren, en dat laat­ste wordt je zwaar­der aan­ge­re­kend. Maar juist bij dood­slag, waar spra­ke is van een impuls, blijkt pas goed of iemand een naar karak­ter heeft. Dat zijn reac­ties die iemand ver­toont door struc­tu­ren in het brein die heel moei­lijk te ver­an­de­ren zijn. Zo iemand er met wei­nig straf van af laten komen, is vra­gen om pro­ble­men; die zal het weer doen, omdat het ver­an­kerd zit in het brein. Ter­wijl bij een moord die iemand pleegt uit eco­no­mi­sche motie­ven er maar een klei­ne imba­lans in het brein is tus­sen soci­a­le en finan­ci­ë­le prik­kels. Dat is mak­ke­lij­ker te her­stel­len.

Dat zou bete­ke­nen dat onze sym­pa­thie­ke serie­moor­de­naar Eric, hoe­wel hij zijn moor­den niet echt van­uit een eco­no­misch motief pleegt, slechts last heeft van een ‘klei­ne imba­lans in het brein’. Niets om ons zor­gen over te maken.

~ ~ ~