RTL debat — Jouw premier morgen

Het belan­grijke ligt alti­jd dáár, in de ver­loren tijd, in het willekeurige en in wat over­bod­ig lijkt, voor­bij de streep waarop iemand het gevoel heeft tevre­den te zijn, of moe wordt en het opgeeft, vaak zon­der het tegen­over zichzelf toe te geven. Op de plek waar­van iemand zou zeggen dat er niets meer kan zijn. […] Denk door, vooruit, niet stil bli­jven staan, kom, ga door.”
[Javier Marías, Jouw gezicht mor­gen. Deel 1 – Koorts en lans, blz. 288]

Het afgelopen week­end vloog ik door het boek van Marías. Totaal onbek­end met zijn werk had ik dit eerste deel van een trilo­gie onlangs besteld n.a.v. een artikel in NRC door Mar­joleine de Vos.

In haar stuk gebruikt zij uit­sprak­en van de hoofd­per­soon (Jaime Deza) uit de roman Jouw gezicht mor­gen om een brug te mak­en naar een nieuw boek van Frans de Waal over onder­zoek onder pri­mat­en naar empathie. Jaime Deza maakt zich vol­gens De Vos ‘weinig illusies over de menselijke opof­fer­ings­gezind­heid.’ ‘Hij ver­haalt van mensen die elka­ar doo­d­trap­pen bij bran­den in dis­cotheken en the­aters, mensen die op een zink­end schip niet wacht­en tot de red­dings­boot vol is, maar hem meteen lat­en zakken zodat ze zelf snel weg kun­nen. Dat is, zegt hij, zoals wij mensen zijn. Red­de wie zich red­den kan, dat is de waarheid. We doen onszelf geweld aan als we ons anders gedra­gen.’

In eerste instantie bleef ik bij het artikel hangen omdat ik het las rond de tijd van de doden­her­denk­ing op de Dam (hoewel het bewuste artikel dateert van begin feb­ru­ari, maar zoals bij som­mi­gen bek­end, lig ik alti­jd wat achter met het kran­ten­lezen). Echter gaan­deweg raak­te ik meer geïn­trigeerd door de aange­haalde citat­en uit het werk van Marías.

Dus dit week­end de vol­go­rde van Nog Te Lezen Boeken maar weer eens gereshuf­feld en op zater­dag begonnen aan het relaas van de man die de gave van voorken­nis heeft. Niet in de vorm van ker­misachtige waarzeg­ger­ij, maar in de zin van het kun­nen doorzien van de werke­lijke bedoelin­gen van per­so­n­en. En daar­door benaderd wordt door de Engelse inlichtin­gen­di­enst.

Gefasci­neerd bleef ik door­lezen in het minu­tieuze ver­slag, tot­dat ik bij boven­staande pas­sage belandde. Het zijn de woor­den die de vad­er van Jaime Deza zijn kinderen alti­jd voorhield wan­neer ze een gloed­vol betoog hield­en om hun stand­punt over een bepaalde kwest­ie te verdedi­gen. Dacht­en ze klaar te zijn dan vol­gde steev­ast deze uitdag­ing tot meer verdieping, meer cre­ativiteit, meer lef om verder te gaan. Daar waar anderen niet zijn geweest:
“Dus ver­tel me wat meer, wat heb je nog meer voor ideeën en argu­menten, wat heb je me nog meer te bieden. Denk door, vooruit, niet stil bli­jven staan, kom, ga door.”

Het waren woor­den die ik gis­ter graag had willen horen. Tij­dens het RTL debat tussen ‘onze poten­tiële pre­miers’. Uit­ge­spro­ken door Frits West­er.
Maar het mocht niet zo zijn. Het bleef bij sound­bites en one-lin­ers. De con­frontatie zoek­end vanu­it bek­ende stellin­gen.
Eén voor één zag ik ze voor­bij trekken, maar jouw gezicht mor­gen als pre­mier dacht ik bij gee­neen.

~ ~ ~