Avatar en de verdwijnende hutongs van Beijing

In de film Avatar van regis­seur James Cameron zijn we getu­ige van de stri­jd tussen een neergestreken groep weten­schap­pers en mil­i­tairen op een verre pla­neet en de inheemse bevolk­ing aldaar.

Het blijkt dat diep in het oer­woud waar deze blauwe wezens van het ras Na’vi zich schuil­houden een erg kost­bare grond­stof (het min­er­aal unob­ta­ni­u­min) in de grond zit. Wan­neer onder­han­delin­gen niet de gewen­ste resul­tat­en oplev­eren (namelijk dat de Na’vi bereid zijn te ver­huizen naar verder gele­gen gebied, zodat de mensen de grond kun­nen ont­gin­nen), besluit men het leg­er in te zetten. Het plan is om de heilige plek van de Na’vi (Tree of Souls) plat te bom­barderen om zo hun moreel te breken.

Deze boom is voor de Na’vi het com­mu­ni­catiemid­del met hun god Eywa. Het is vergelijk­baar met een netwerk, waar men niet alleen con­tact kan kri­j­gen met deze op Moed­er Natu­ur lijk­ende god, maar zelfs met alle vooroud­ers. Op de Avatar Wiki site staat de vol­gende omschri­jv­ing:

The Tree of Souls, besides being a con­nec­tion to Eywa, also works as a way for her to direct­ly inter­act with the world through the seeds of the tree. The tree has the capa­bil­i­ty to con­nect direct­ly to the ner­vous sys­tem of all liv­ing things and is not lim­it­ed to the queue that Pan­do­ran wildlife pos­sess­es.”

Ik moest denken aan een bericht uit de NRC van 29 decem­ber 2010 wat ik diezelfde dag gelezen had. Het ging over het dicht­slibben van de snel­we­gen in de Chi­nese hoofd­stad Bei­jing. Van­wege de toegenomen wel­vaart wil iedere Chi­nees tegen­wo­ordig niet meer gezien wor­den op een fiets, maar zich alleen nog maar ver­plaat­sen in een auto. Inmid­dels is Chi­na de VS voor­bij gegaan v.w.b. de groot­ste afzetmarkt voor auto’s. Files van meer dan hon­derd kilo­me­ter die enkele dagen aan­houden zijn geen uit­zon­der­ing. In het artikel vertelt een geïn­ter­viewde taxi­chauf­feur dat het bouwen van een nieuwe hoofd­stad de beste reme­die is. Iets wat men in Chi­na als een van de vele mogelijke scenario’s ziet. Want wat duidelijk niet geholpen heeft is het tegen de vlak­te gooien van grote delen van de oude bin­nen­stad die ooit gevor­md werd door de zo ken­merk­ende hutongs. Dit unieke stuk­je cul­tureel erf­goed is nu zo goed als bij­na verd­we­nen en heeft plaats moeten mak­en voor ontel­bare wolkenkrab­bers en acht- of zelfs tien­baanss­nel­we­gen (diverse lagen over elka­ar). Toen ik in 2008 Bei­jing bezocht, maak­te onze gids de opmerk­ing dat met het verd­wi­j­nen van de hutongs er ook een directe lijn met de geschiede­nis dreigde te verd­wi­j­nen. Op wikipedia staat de vol­gende omschri­jv­ing:

Hutong rep­re­sents an impor­tant cul­ture ele­ment of Bei­jing city. Thanks to Beijing’s long his­to­ry and sta­tus as cap­i­tal for six dynas­ties, almost every hutong has its anec­dotes, and some are even asso­ci­at­ed with his­toric events. In con­trast to the court life and elite cul­ture rep­re­sent­ed by the For­bid­den City, Sum­mer Palace, and the Tem­ple of Heav­en, the hutongs reflect the cul­ture of grass­roots Bei­jingers. The hutongs are res­i­den­tial neigh­bor­hoods which still form the heart of Old Bei­jing.”

De overeenkomst tussen de func­tie van de Tree of Souls in Avatar en de hutongs in Bei­jing vind ik tre­f­fend. In de film zijn de Na’vi in staat om de aan­val van het leg­er (tijdelijk?) af te slaan. Voor de inwon­ers van Bei­jing ben ik bevreesd dat zij hun hutongs niet kun­nen behouden tegen de verni­eti­gende kracht van de vooruit­gang.

~ ~ ~