Weetgierig

In het jaar 1960 maak­te de Ame­ri­kaan­se schrij­ver John Stein­beck een rond­reis van bij­na elf weken door de Ver­e­nig­de Sta­ten. Hij was toen 58 jaar oud en vond het tijd wor­den om, na vele omzwer­vin­gen in aller­lei lan­den, nu eens zijn eigen geboor­te­land aan een nader onder­zoek te onder­wer­pen. Als reis­ge­zel­schap nam hij zijn hond mee, van­daar de titel ‘Tra­vels with Char­ley’ voor het boek wat uit deze trip resul­teer­de.

Al op de eer­ste pagina’s van het reis­ver­slag gaf Stein­beck aan waar­om hij het nodig vond deze expe­di­tie te onder­ne­men. Aller­eerst was daar de niet te stui­ten behoef­te om als­maar op pad te gaan. Het ont­brak hem aan het ver­mo­gen om het ergens lang op één plek uit te hou­den. Reeds van­af zijn vroeg­ste jeugd greep hij elke kans aan om er op uit te trek­ken. Het liefst naar het bui­ten­land. Maar juist door het con­ti­nu onder­weg zijn had hij het gevoel gekre­gen dat hij het con­tact met zijn eigen land was kwijt­ge­raakt. Hij moest opnieuw ont­dek­ken waar hij van­daan kwam. Of het land dat hij in zijn geheu­gen met zich mee­droeg nog wel het­zelf­de land was.

Thus I dis­co­ver­ed that I did not know my own coun­try. I, an Ame­ri­can wri­ter, wri­ting about Ame­ri­ca, was wor­king from memo­ry, and the memo­ry is at best a faul­ty, war­py reser­voir.
[…]
So it was that I deter­mi­ned to look again, to try to redis­co­ver this mon­ster land.
[p.5 — Tra­vels with Char­ley — John Stein­beck]

Vijf­tig jaar nadat Stein­beck deze tocht had onder­no­men, onder­nam Geert Mak een soort­ge­lij­ke reis. Als Ame­ri­ka- en Stein­beck­lief­heb­ber greep hij deze kans aan om in de voet­spo­ren van de gro­te schrij­ver (win­naar van de Nobel­prijs in 1962) een tocht te onder­ne­men die hem door het meren­deel van de in totaal vijf­tig sta­ten zou voe­ren. Tege­lij­ker­tijd was Mak benieuwd in hoe­ver­re de bevin­din­gen van Stein­beck nog actu­eel waren. Wat zou een­zelf­de rit in 2010 hem doen zien wan­neer hij zou pro­be­ren stil te staan bij de plek­ken waar Stein­beck dat ook had gedaan?

Mak onder­nam deze tocht met zijn vrouw, maar dat komt niet in de titel van zijn boek ‘Rei­zen zon­der John’ terug. Deze titel slaat meer op het feit dat Mak gaan­de­weg ont­dek­te dat Stein­beck veel min­der zijn reis­ge­zel was dan hij op basis van zijn boek ‘Tra­vels with Char­ley’ mocht ver­wach­ten. Stein­beck bleek name­lijk com­ple­te stuk­ken van zijn reis afge­jak­kerd te heb­ben om maar weer snel zijn vrouw bij een tus­sen­stop te kun­nen ont­moe­ten. Dat kwam aan het licht tij­dens het nauw­ge­zet vol­gen van de beschre­ven rou­te en het ver­ge­lij­ken van bewaard geble­ven brie­ven die Stein­beck tij­dens de reis had geschre­ven.

Zelf ben ik sinds mijn eer­ste bezoek aan de VS in 1993 altijd gefas­ci­neerd geble­ven door dit land met zijn geva­ri­eer­de bevol­king. Fas­ci­na­tie met een men­ge­ling van bewon­de­ring en afkeer. Door­dat ik de kans heb gekre­gen van­we­ge mijn werk nog een vijf­tal keer het land opnieuw te kun­nen bezoe­ken en ook nog eens bij­na dage­lijks te maken heb met vele ame­ri­kaan­se col­le­ga’s, heb ik het idee rede­lijk op de hoog­te te zijn van hun cul­tuur. Toch blij­ven ze mij ver­ba­zen, en blijf ik daar­door geprik­keld om meer te weten te komen. Het boek van Geert Mak heb ik dan ook met­een aan­ge­schaft en uit­ge­le­zen. Ik kan het van har­te aan­be­ve­len.

Met het werk van John Stein­beck was ik niet zo bekend. Vaag her­in­ner ik me ooit ‘Of Mice and Men’ gele­zen te heb­ben. Maar daar­van is niets blij­ven han­gen. Wel ben ik flink onder de indruk geraakt tij­dens het lezen van ‘The Gra­pes of Wrath’. De hier­in beschre­ven lot­ge­val­len van de fami­lie Joad die in de jaren ’30 van­uit Okla­ho­ma van­we­ge aan­hou­den­de enor­me stof­stor­men (‘Dust Bowl’) samen met ontel­baar vele ander migran­ten op de vlucht sloe­gen naar Cali­for­nië, lie­ten me tij­den niet meer los. Ener­zijds natuur­lijk van­we­ge de onmen­se­lij­ke ont­be­rin­gen die de vluch­te­lin­gen moesten door­staan, maar ander­zijds ook door de lite­rai­re schoon­heid waar­mee Stein­beck hun ver­haal op papier had gezet.

Het is dan ook niet meer dan logisch dat ik, inmid­dels nieuw­gie­rig gewor­den, het boek ‘Tra­vels with Char­ley’ snel had besteld, en er gis­ter­avond met­een in ben begon­nen nadat ik ‘Rei­zen zon­der John’ met een gevoel van bevre­di­ging en ver­za­di­ging iets­jes eer­der had dicht­ge­sla­gen.

~ ~ ~

Mijn bij­dra­ge voor #wot dd 30/8/2012
Wat is wot? => Wri­te on Thurs­day, een blo­gi­ni­ti­a­tief van Karin Rama­ker

Deze week is het woord NIEUWSGIERIG:
wie graag iets wil weten ~ benieuwd, curi­eus, kijk­lus­tig, weet­gie­rig, onbe­schei­den 

~ ~ ~ 

10 reacties op “Weetgierig”

    1. Ja, de lees­tijd krijg je d’r helaas niet bij. En schaam­te is niet nodig. Waar­om zou je elke boek­ti­tel moe­ten ken­nen?
      Maar mocht je echt nieuws­gie­rig zijn, dan is Stein­beck zeker aan te raden. Ik zit er van­daag weer in te lezen, en die man schrijft gewel­dig!

    1. Tot nu toe bevalt het me uit­ste­kend. Het is ook niet de eer­ste keer dat ik het doe, ach­ter­uit­le­zen. Vaak kom ik veel te laat ach­ter iets moois, en lees ik me via via naar de bron toe.

  1. Hmmm, heb De Eeuw Van Mijn Vader met genoe­gen gele­zen, maar daar­na vond ik Mak niet meer om door te komen… Heb ‘Jor­werd’ nog gele­zen, toen afge­haakt. Maar mis­schien nu dan toch maar weer pro­be­ren. Want het ver­slag van Stein­beck is groots…

    1. Haha, ik heb juist al die boe­ken van Mak nog nooit gele­zen. Bui­ten een arti­kel hier en daar, en enke­le van zijn tv-programma’s was ik eigen­lijk nog geheel onbe­kend met hem. Heb ik nu dus iets aan gedaan. Of ik die ande­re boe­ken ga lezen weet ik nog niet. Het ging me deze keer voor­al om het onder­werp, niet echt om de schrij­ver. Maar dit boek beviel me goed. Dus wie weet ga ik nog iets meer van hem lezen.

  2. Oeps, Ruurd, had jij niet laatst een foto van een hele berg nog te lezen boe­ken?
    Maar ik begrijp de reac­tie, dit maakt mij ook weer nieuws­gie­rig. Heb een sta­pel­tje Mak-boe­ken met­ple­zier gele­zen.
    Bij Stein­beck kom ik ook niet ver­der dan Mice and men, lees­lijst Havo, denk ik.
    Ik wil graag schrij­ven en lees steeds min­der, niet hele­maal juist geloof ik. Tijd voor actie? Dit is in ieder geval een moti­ve­rend ver­slag.

    1. Dank je voor de com­pli­men­teu­ze woor­den.
      Zelf schrijf ik meer dan dat ik lees, maar ik pro­beer wel het nodi­ge te lezen en zet daar ande­re zaken voor opzij zoals bij­voor­beeld tv kij­ken.
      Stein­beck bevalt me heel goed. Van­daag weer een stuk gele­zen in Tra­vels with Char­ley, en het is echt groots hoe die man schrijft. Dat vond ik al van The gra­pes of wrath, en hier dus ook weer. Adem­be­ne­mend.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *