38 témoins — Kitty Genovese

Mid­den in de nacht schrik je wak­ker. Op de ach­ter­grond sterft een ijse­lij­ke schreeuw weg in de don­ker­te van de nacht. Jij bent nog bezig om uit te vin­den waar je bent, wel­ke dag het is, wie er naast je ligt en meer van dat soort vor­men van hou­vast om jezelf een plaats op aar­de te geven. Dan pas vraag je je af wat het was wat je uit je slaap heeft gerukt. Nog steeds lich­te­lijk gedes­o­ri­ën­teerd zit je recht­op in bed. Stil­te dreunt in je oren. Had je nu wel of niet iemand horen gil­len? Voor de zeker­heid open je de gor­dij­nen en werpt een blik op straat. Niets bij­zon­ders te zien. Alleen de gebrui­ke­lij­ke nacht­bra­kers die over straat strom­pe­len na een avond vol drank. Alweer half sla­pend val je terug in bed. Een vol­gen­de door merg en been snij­den­de kreet is het begin van een nieu­we nacht­mer­rie.

De vol­gen­de och­tend hoor je op de radio dat er iemand is ver­moord in de wijk waar je woont. Wan­neer je meer alert was geweest en de poli­tie die­zelf­de nacht had gebeld, waren er mis­schien geen dode­lij­ke slacht­of­fers geval­len. Wat ga je de poli­tie ver­tel­len indien ze bij je aan­bel­len voor een buurt­on­der­zoek?

Zie­daar het dilem­ma voor de bewo­ners van een wijk in Le Havre wat het onder­werp van de film ‘Le témoins’ (de getui­gen) vormt. In dit geval zijn het 38 poten­ti­ë­le getui­gen die allen bewe­ren niets gehoord te heb­ben ter­wijl vlak onder hun raam een stu­den­te van 20 jaar gru­we­lijk via mes­ste­ken van het leven wordt beroofd. Het is onmo­ge­lijk dat nie­mand iets heeft gemerkt. Toch blijft ieder­een vol­har­den dat ze ofwel vast in slaap waren, ofwel niets alar­me­rend gehoord heb­ben. Hal­ver­we­ge de film krijgt een van hen zoveel wroe­ging dat hij als­nog opbiecht bij de poli­tie dat hij wel dege­lijk wak­ker is gewor­den en van­ach­ter het raam getui­ge is geweest van de steek­par­tij. Met alle gevol­gen van dien.

Zelf had ik hal­ver­we­ge de film een déjà vu. Had ik de film al eer­der gezien? Was het een ver­fil­ming van een thril­ler die ik mis­schien al eens gele­zen had? Ik pij­nig­de mijn her­sens en kwam uit­ein­de­lijk uit bij een boek uit onver­wach­te hoek: ‘Super­freak­ono­mics’ van Levitt & Dub­ner. Een boek wat ik vorig jaar gele­zen heb en wat die­per ingaat op de ver­schil­len­de (eco­no­mi­sche) prik­kels (of het ont­bre­ken daar­van) als ver­kla­ring voor bepaald men­se­lijk gedrag. In hoofd­stuk 3 — Unbe­lie­va­ble sto­ries about apa­thy and altruism (in which peo­p­le are reve­a­led to be less good than pre­vious­ly thought, but also less bad) komt een schok­ken­de zaak ter spra­ke met als tra­gisch mid­del­punt de 28-jari­ge Kit­ty Gen­o­ve­se die in 1964 mid­den in de nacht voor haar appar­te­ment ver­moord wordt. De zaak wordt al snel nati­o­naal nieuws. En wel hier­om:

For more than half an hour 38 res­pec­ta­ble, law-abi­ding citi­zens in Queens wat­ched a kil­ler stalk and stab a woman in three sepa­ra­te attacks in Kew Gar­dens. […] Not one per­son telep­ho­ned the poli­ce during the assault; one wit­ness cal­l­ed after the woman was dead.

De film is los­jes geba­seerd op deze gebeur­te­nis (die in het boek een ver­ras­sen­de ont­kno­ping kent) en zoomt in op de rela­tie van een man en vrouw, waar­bij de vrouw van een zaken­reis thuis­komt op de och­tend na de moord. In eer­ste instan­tie blijft het voor haar (en voor ons) ondui­de­lijk wat haar echt­ge­noot heeft gehoord of gezien. Het ver­haal wordt in een lang­zaam tem­po ver­teld, maar is ner­gens lang­dra­dig. Gefas­ci­neerd heb ik zit­ten toe­kij­ken hoe deze ont­luis­te­ren­de film alleen maar ver­lie­zers lijkt op te leve­ren en mijn geloof in de mens weer een flin­ke deuk oploopt. Geluk­kig heb­ben we het boek nog om terug te lezen dat de wer­ke­lijk­heid toch iets anders in elkaar zat.

Gebruik­te illustratie(s):
The screams of Kit­ty Gen­o­ve­se

~ ~ ~

Eén reactie

  1. Anna zegt:

    Hm… lijkt me inte­res­sant om zowel het boek eens te lezen als de ver­fil­ming ervan te zien — ik hou wel van films en boe­ken met een psy­cho­lo­gi­sche inslag.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *