50books – vraag 23

Deze blogpost is deel 23 van 50 in de serie 50books - 2013

Sinds ik in 2011 eindelijk uit de kast kwam kijk ik nog maar sporadisch voetbal. De enkele keer dat de tv hier aan staat en ik me al zappend verbaas waarom we nog een abonnement hebben stuit ik natuurlijk wel eens op een voetbalwedstrijd. Wat me iedere keer weer opvalt is het commentaar. Het hangt van clichés aan elkaar. Hetzelfde geldt voor de verslagen in de krant. Mag ‘het potje’ dan onvoorspelbaar verlopen zijn, de nabeschouwing op schrift is dat zelden of nooit. Ik keek er dan ook niet van op toen ik een tijd geleden las dat er een programma ontwikkeld was om op basis van voetbaluitslagen, het bijbehorende scoreverloop en samenvattingen in de krant, automatisch nieuwsberichten te genereren voor nieuw gespeelde wedstrijden. Niemand die het verschil merkt.

Het zou zo maar kunnen dat Philip M. Parker achter dit programma zit. Wat? Jullie kennen deze veelschrijver niet? Nochtans heeft hij al 200.000 titels gepubliceerd, en wie weet zijn er tijdens dit schrijven weer enkele bijgekomen. Hoe hij dat doet? Net zoals bij die wedstrijdverslagen. Een gepatenteerd programma zoekt op internet naar rechtenvrije teksten op basis van een vooraf bepaald sjabloon en stelt daar boeken uit samen. Dat kunnen citatenverzamelingen zijn, (puzzel)woordenboeken of macro-economische trendanalyses, maar ook medische handleidingen. Non-fictie dus.

De volgende stap echter was poëzie. Inmiddels claimt Parker dat er al zo’n 1,3 miljoen gedichten op zijn naam staan. Geschreven door ‘Eve’, een ander programma wat hij speciaal voor dit doel ontwikkeld heeft. Allerlei genres zijn door hem verzonnen om de geautomatiseerde gedichten te kunnen categoriseren. Zijn ze ook goed?

“Do you think one of them is Shakespeare?” he was asked.
“No,” he said. “Only because I haven’t done sonnets yet.”
[The New York Times]

Het is slechts een kwestie van tijd en dan zal hij zich aan de fictie gaan wagen. Het reeds overweldigende aanbod van nieuwe romans die elke dag verschijnt, zal hoogstwaarschijnlijk verdubbeld worden wanneer Parker output gaat genereren. Boekenkasten zullen niet meer in staat zijn om alleen al de verzameling Parkers te kunnen opslaan. Laat staan dat iemand zijn oeuvre geheel tot zich kan nemen.

Wat betekent dit voor de literatuur? Is een automatisch samengestelde tekst te beschouwen als een echt boek? En zo niet, waarom dan niet? Moet het per se geschreven zijn door een persoon in plaats van door een computerprogramma? Maar wat nu als het samengestelde boek opgebouwd is uit echte teksten geschreven door echte mensen? Is een boek geen boek meer wanneer men de hoofdstukken door elkaar husselt? Of is het nog steeds een boek, maar dan een slecht (of misschien wel een beter) boek? Is het echt onmogelijk om een computer een tekst te laten produceren die niet alleen leesbaar is, maar zelfs zinneprikkelend mooi van compositie en plotopbouw? Wanneer zoveel schrijvers (on)bewust gebruiken van allerlei (aangeleerde) technieken, dan moet het voor een programmeur toch haalbaar zijn om dit uit vele romans te destilleren? Hoe erg kan dat zijn zolang het een boek oplevert dat de literaire maatstaven kan doorstaan?

Wat vind jij?

Vraag 23:
Kunnen computers fictie schrijven?

PS: Vanzelfsprekend heb ik dit stukje tekst zelf geschreven…

~ ~ ~

25 gedachten over “50books – vraag 23

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *