After dark — Haruki Murakami
Omdat ik al enkele weken heimelijk wist dat mijn zomervakantie hoogstwaarschijnlijk wat later dan gepland zou aanvangen wachtte ik nog even met het uitzoeken van een lekker dik boek. Ik had m’n zinnen al gezet op Murakami, dus koos ik alsnog voor hem, maar dan een dunner exemplaar. Nadat ik eerder ‘Norwegian Wood’ en ‘After the quake’ had gelezen, viel de keuze nu op ‘After dark’. En ik ben daar achteraf blij om.
Waarom dan?
Dit vanwege het feit dat mijn vorige leeservaring met Murakami geen overweldigende indruk had achtergelaten. Hoe enthousiast ik was geraakt tijdens het lezen van ‘Norwegian Wood’, zo weinig deed ‘After the quake’ met mij. De open vraag was nu welk van de twee boeken de uitzondering op de regel zou zijn. Na gister kan ik zeggen dat het voor mij ‘After the quake’ is. Door het lezen van ‘After dark’ heb ik weer helemaal vertrouwen in de schrijfkunsten van Murakami.
Hoe zat het ook alweer?
Het verhaal (in ’t kort, want als ik de (social) media mag geloven dan worden de boeken van Murakami door iedereen gelezen): een meisje van 19 jaar moet de nacht doorbrengen in de stad omdat ze de trein heeft gemist. Tijdens de uren die volgen ontmoet ze verscheidene personen en komen we gaandeweg meer over haar te weten. Tegelijkertijd krijgen we ook te lezen over haar oudere zus die al twee maanden niets anders doet dan slapen. Op een bijna comateuze manier. De gebeurtenissen zijn deels realistisch, deels mysterieus zonder dat de scheidslijn tussen de twee echt duidelijk wordt.
Hoewel de verhaalstijl compleet afwijkt van ‘Norwegian Wood’ heb ik opnieuw van elke bladzijde genoten. De passages waarin de verteller ons meeneemt naar de slaapkamer van Eri Asai vormen een groot contrast met die waarin haar jongere zus Mari kennismaakt met onder andere Takahashi en Kaoru. Toch komt het nergens geforceerd over. En alles wordt zo terloops gebracht dat niets echt vreemd overkomt. De bijzondere sfeer die Murakami weet op te roepen zorgt ervoor dat we de verteller in alles geloven wat hij ons wil of kan vertellen.
Waarom ik nu in deze blogpost wat langer bij ‘After dark’ wil blijven stilstaan, is vanwege het volgende wat ik ontdekt heb.
Spoiler alert
Maar eerst een waarschuwing. Mocht je ‘After dark’ nog niet gelezen hebben en het wel van plan zijn, dan kun je misschien beter nu niet meer verder lezen. Het is niet zo dat ik het plot ga verklappen, want dat is er niet volgens mij. Of is dat ook al een spoiler? Wat ik wel ga doen is mijn lezing delen over hoe ik denk dat de afloop in elkaar zit. Sla de volgende alinea’s gewoon over en dan treffen we elkaar weer bij het PS onder de boekillustratie.
Ok, zijn alleen de ‘After dark’ lezers nog over?
Welnu, dan volgt hier mijn theorie: ik heb het idee dat Mari en Eri een en dezelfde persoon zijn. Dat het hele boek één grote droomsequentie is van Eri en dat daarin al haar onzekerheden terugkomen. Niet dat ze onafgebroken twee maanden ligt te slapen. Eerder dat steeds vaker dezelfde dromen terugkeren die verband houden met haar dagelijkse leven. Mari is haar onzekere alter ego. Een alter ego dat op zoek gaat naar bevestiging dat ze meer is dan alleen maar een mooie buitenkant. Dat ze wel degelijk contact kan maken met anderen. Dat anderen in haar geïnteresseerd zijn. Haar soms zelfs nodig hebben.
Elke ochtend komt Mari weer terug uit dromenland en versmelt met Eri voordat ze ontwaakt. Voor Eri bestaat Mari alleen in haar slaap.
Slaat het ergens op?
Dit heb ik zelf gedroomd vannacht. Bij het wakker worden vond ik het briljant. Nu heb ik steeds meer twijfel, maar wil het toch met jullie delen. Op het gevaar af dat het een onzinnig idee is dat makkelijk onderuit gehaald kan worden. Of, nog erger, dat het allang een gangbare opvatting is onder de vele Murakami aanhangers die fansites volschrijven met hun exegese over het werk van deze uitzonderlijke schrijver waar ik binnenkort weer meer van ga lezen. Laat het me weten.
~ ~ ~
PS: er viel nog een tweede ontdekking te vieren.
Vanmiddag viel mijn oog op de kleine foto op de achterflap en toen pas zag ik dat op de voorkant niet de gehele afbeelding staat. Bij nadere bestudering blijkt dat er twee afbeeldingen door elkaar zijn gebruikt. De stad bij nacht is afkomstig van Getty Images en is toepasselijk ‘moon and cityscape’ getiteld. De vrouw is geportretteerd door Nobuyoshi Araki en Google je op zijn naam dan kom je de meest bizarre maar ook prachtige foto’s tegen. De man wordt gezien als een van de meest productieve hedendaagse fotografen en het is een genot om door zijn werk te bladeren. Wat ik dan ook verreweg het grootste gedeelte van de dag heb gedaan.