50books — Vraag 41

Deze blog­post is deel 41 van 50 in de serie 50books — 2013

Vori­ge week won de Cana­de­se schrijf­ster Ali­ce Mun­ro (1931) de Nobel­prijs voor lite­ra­tuur. Het zal jul­lie als boek­lief­heb­ber hoogst­waar­schijn­lijk niet ont­gaan zijn. In de vele arti­ke­len die er naar aan­lei­ding van deze gebeur­te­nis ver­sche­nen viel op dat er wei­nig nega­tie­ve bericht­ge­ving tus­sen zat over de keu­ze van het Nobel­co­mi­té. Dat is wel eens anders geweest en geluk­kig bleef het gekib­bel dit jaar ach­ter­we­ge. Mocht er al iets ver­ve­lends te ver­mel­den zijn, dan was het de onge­luk­ki­ge omstan­dig­heid dat Mun­ro de laat­ste jaren flinkt suk­kelt met haar gezond­heid en daar­door niet in staat was de prijs zelf op te komen halen.

Laten we daar­om hier stil­staan bij wat mij wel opviel in de vele reac­ties die ik de afge­lo­pen dagen heb gele­zen. Eerst een beken­te­nis: ik heb nog nooit iets van Ali­ce Mun­ro gele­zen. Ben ver­der ook niet echt bekend met haar werk. Inci­den­teel las ik wel eens een recen­sie over haar werk in de krant of op het inter­net. Het eni­ge wat me bij is geble­ven is het feit dat ze kor­te ver­ha­len schrijft. Dit aspect komt nadruk­ke­lijk terug in hoe het comi­té haar omschrijft:

The Nobel Pri­ze in Lite­ra­tu­re for 2013 is awar­ded to the Cana­di­an author Ali­ce Mun­ro
“mas­ter of the con­tem­po­ra­ry short sto­ry”.

Eigen­lijk vind ik het vreemd, deze nadruk op het kor­te ver­haal. Ook dat ik zelf haar zo geclas­si­fi­ceerd heb. Als­of je van ande­re schrij­vers zegt dat zul­ke mooie lan­ge ver­ha­len schrij­ven. Er spreekt ook iets neer­bui­gends uit. Schijn­baar is een lang ver­haal de norm en is het kor­te ver­haal de afwij­king (ter­wijl op inter­net het kor­te blog de stan­daard is, en de zoge­naam­de ‘longreads’ de afwij­king zijn). Tref­fend is dit in een arti­kel van NRC onder woor­den gebracht:

Het geheim van Munro’s unie­ke schrij­ver­schap’, schreef NRC-boe­ken­re­dac­teur Els­beth Etty in 2012 in een recen­sie van Munro’s veer­tien­de en tevens laat­ste bun­del Lief leven, ‘is dat ze in een paar stre­ken een com­ple­te roman­plot met uit­waai­e­ren­de ver­haal­lij­nen neer­zet die vele decen­nia beslaat.’

De kunst van het kor­te ver­haal is dus dat het een roman (lang ver­haal) in min­der woor­den moet weten neer te zet­ten. Less is more to the extre­me! Zelf heeft Mun­ro aan­ge­ge­ven dat de omschrij­ving van haar werk als zijn­de ‘novels in mini­a­tu­re’ iets is waar zij het niet met eens is. In een oud inter­view met The Atlan­tic (2001) ver­telt ze hoe ze door aller­lei omstan­dig­he­den zeker in het begin van haar schrijf­loop­baan niet altijd de gele­gen­heid had om veel tijd ach­ter­een onge­stoord te kun­nen wer­ken. Niet dat zij aldus wegens tijd­ge­brek voor het kor­te ver­haal koos. Eigen­lijk wil­de ze vroe­ger wel dege­lijk romans (de norm) schrij­ven, maar het luk­te niet. Ze ont­wik­kel­de een eigen vorm:

So why do I like to wri­te short sto­ries? Well, I cer­tain­ly didn’t intend to. I was going to wri­te a novel. And still! I still come up with ide­as for novels. And I even start novels. But some­thing hap­pens to them. They break up. I look at what I real­ly want to do with the mate­ri­al, and it never turns out to be a novel.

Zelf ziet Mun­ro haar kor­te ver­ha­len niet zozeer als gecom­pri­meer­de romans, maar als een com­pleet ander gen­re. En waar­om ook niet? Anders zou­den we net zo goed van romans kun­nen zeg­gen dat het uit­ge­spon­nen kor­te ver­ha­len zijn. Dat zou een lang ver­haal tekort doen.

Wat vin­den jul­lie? Zijn kor­te ver­ha­len meer dan slechts een inge­kor­te roman die door een luie schrij­ver niet ver­der is uit­ge­werkt? Of mogen ze niet ver­ge­le­ken wor­den met romans omdat ze hun eigen regels heb­ben die uniek zijn en niet toe­ge­past kun­nen wor­den op het schrij­ven van een lan­ger ver­haal? Moet je ze daar­om als lezer dan ook anders bena­de­ren om te voor­ko­men dat je ze met een soort van teleur­stel­ling hal­ver­we­ge opzij legt omdat ze niet gaven wat je ervan ver­wacht had. Omdat je dacht snel even een boek­je ‘weg te wer­ken’? Want het is ook nog eens zo dat het kor­te ver­haal veel min­der popu­lair is dan de roman. Mis­schien wel omdat we er met de ver­keer­de ogen naar kij­ken. Dat we ze met de ver­keer­de instel­ling lezen.

Laten we daar­om de gele­gen­heid van de Nobel­prijs voor Ali­ce Mun­ro aan­grij­pen om haar werk eens aan­dach­tig te gaan lezen en het kor­te ver­haal een nieu­we kans te geven. Klik hier voor vijf ver­ha­len die onli­ne te lezen zijn. Doen jul­lie mee?

Vraag 41:
Is het kor­te ver­haal meer of min­der dan een inge­kor­te roman?

~ ~ ~

The Namesa­ke — Hfst 4 t/m 9
Groots

12 reacties op “50books — Vraag 41”

  1. Ver­ras­sen­de vraag! Ove­ri­gens ken ik haar werk, meer nog ik heb wer­ken van haar in mijn boe­ken­kast staan. Tesa­men met nog ande­re novel­les dus mijn ant­woord fil­ter je er zo wel uit. Nog een fij­ne zon­dag!

  2. Pingback: Korte verhalen – #50books | De wereld van Hendrik-Jan

Reacties zijn gesloten.