50books — Vraag 41

Deze blog­post is deel 41 van 50 in de serie 50books — 2013

Vorige week won de Canadese schri­jf­ster Alice Munro (1931) de Nobel­pri­js voor lit­er­atu­ur. Het zal jul­lie als boek­liefheb­ber hoogst­waarschi­jn­lijk niet ont­gaan zijn. In de vele artike­len die er naar aan­lei­d­ing van deze gebeurte­nis ver­sch­enen viel op dat er weinig negatieve bericht­gev­ing tussen zat over de keuze van het Nobel­comité. Dat is wel eens anders geweest en gelukkig bleef het gek­ibbel dit jaar achter­wege. Mocht er al iets verve­lends te ver­melden zijn, dan was het de ongelukkige omstandigheid dat Munro de laat­ste jaren flinkt sukkelt met haar gezond­heid en daar­door niet in staat was de pri­js zelf op te komen halen.

Lat­en we daarom hier stil­staan bij wat mij wel opviel in de vele reac­ties die ik de afgelopen dagen heb gelezen. Eerst een beken­te­nis: ik heb nog nooit iets van Alice Munro gelezen. Ben verder ook niet echt bek­end met haar werk. Inci­den­teel las ik wel eens een recen­sie over haar werk in de krant of op het inter­net. Het enige wat me bij is gebleven is het feit dat ze korte ver­halen schri­jft. Dit aspect komt nadrukke­lijk terug in hoe het comité haar omschri­jft:

The Nobel Prize in Lit­er­a­ture for 2013 is award­ed to the Cana­di­an author Alice Munro
“mas­ter of the con­tem­po­rary short sto­ry”.

Eigen­lijk vind ik het vreemd, deze nadruk op het korte ver­haal. Ook dat ik zelf haar zo geclas­si­ficeerd heb. Alsof je van andere schri­jvers zegt dat zulke mooie lange ver­halen schri­jven. Er spreekt ook iets neer­buigends uit. Schi­jn­baar is een lang ver­haal de norm en is het korte ver­haal de afwijk­ing (ter­wi­jl op inter­net het korte blog de stan­daard is, en de zoge­naamde ‘lon­greads’ de afwijk­ing zijn). Tre­f­fend is dit in een artikel van NRC onder woor­den gebracht:

Het geheim van Munro’s unieke schri­jver­schap’, schreef NRC-boekenredac­teur Els­beth Etty in 2012 in een recen­sie van Munro’s veer­tiende en tevens laat­ste bun­del Lief lev­en, ‘is dat ze in een paar streken een com­plete roman­plot met uit­waaierende ver­haal­li­j­nen neerzet die vele decen­nia beslaat.’

De kun­st van het korte ver­haal is dus dat het een roman (lang ver­haal) in min­der woor­den moet weten neer te zetten. Less is more to the extreme! Zelf heeft Munro aangegeven dat de omschri­jv­ing van haar werk als zijnde ‘nov­els in minia­ture’ iets is waar zij het niet met eens is. In een oud inter­view met The Atlantic (2001) vertelt ze hoe ze door aller­lei omstandighe­den zek­er in het begin van haar schri­jfloop­baan niet alti­jd de gele­gen­heid had om veel tijd achtereen ongesto­ord te kun­nen werken. Niet dat zij aldus wegens tijdge­brek voor het korte ver­haal koos. Eigen­lijk wilde ze vroeger wel degelijk romans (de norm) schri­jven, maar het luk­te niet. Ze ontwikkelde een eigen vorm:

So why do I like to write short sto­ries? Well, I cer­tain­ly didn’t intend to. I was going to write a nov­el. And still! I still come up with ideas for nov­els. And I even start nov­els. But some­thing hap­pens to them. They break up. I look at what I real­ly want to do with the mate­r­i­al, and it nev­er turns out to be a nov­el.

Zelf ziet Munro haar korte ver­halen niet zozeer als gecom­primeerde romans, maar als een com­pleet ander genre. En waarom ook niet? Anders zouden we net zo goed van romans kun­nen zeggen dat het uit­ge­spon­nen korte ver­halen zijn. Dat zou een lang ver­haal teko­rt doen.

Wat vin­den jul­lie? Zijn korte ver­halen meer dan slechts een ingeko­rte roman die door een luie schri­jver niet verder is uit­gew­erkt? Of mogen ze niet vergeleken wor­den met romans omdat ze hun eigen regels hebben die uniek zijn en niet toegepast kun­nen wor­den op het schri­jven van een langer ver­haal? Moet je ze daarom als lez­er dan ook anders benaderen om te voorkomen dat je ze met een soort van teleurstelling halver­wege opz­ij legt omdat ze niet gaven wat je ervan verwacht had. Omdat je dacht snel even een boek­je ‘weg te werken’? Want het is ook nog eens zo dat het korte ver­haal veel min­der pop­u­lair is dan de roman. Miss­chien wel omdat we er met de ver­keerde ogen naar kijken. Dat we ze met de ver­keerde instelling lezen.

Lat­en we daarom de gele­gen­heid van de Nobel­pri­js voor Alice Munro aan­gri­jpen om haar werk eens aan­dachtig te gaan lezen en het korte ver­haal een nieuwe kans te geven. Klik hier voor vijf ver­halen die online te lezen zijn. Doen jul­lie mee?

Vraag 41:
Is het korte ver­haal meer of min­der dan een ingeko­rte roman?

~ ~ ~

Series Nav­i­ga­tion« 50books — Vraag 4050books — Vraag 42 »

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Tags

(all tags)

Tweets