Een gesloten boek

Het is zondag 9 feb­ru­ari. Vol­gende week zater­dag de 15de wor­den we geacht een besprek­ing te posten van het boek Duel met paard geschreven door Pauline Genee. Gis­ter kreeg ik de roman Het leek stiller dan het was van Eva Kelder via de post geleverd. Blog­da­tum 15 april. En van­daag lees ik in IJsti­jd door Maart­je Wor­tel waar we de 28ste over gaan bloggen. Kor­tom, het is hier een komen en gaan van nieuwe boeken. Voor­lop­ig kom ik niet toe aan het her­lezen van boeken uit mijn eigen bib­lio­theek. Iets waar ik plot­sel­ing aan moest denken bij het vol­gende citaat:

Ik her­lees duizend keer dezelfde boeken, het is alti­jd weer anders. Eén ding bli­jft het­zelfde: ik voel me dicht­bij en buitenges­loten op het­zelfde moment als ik lees. Zoals je wak­end naar een geliefde kijkt die slaapt. Of erg­er: een geliefde die droomt.
[p.55, IJsti­jd — Maart­je Wor­tel]

Er is iets vreemd aan deze pas­sage. Niet zozeer dat moeil­ijk te bevat­ten feit om duizend keer dezelfde boeken te lezen. Ik ben onder­tussen gewend ger­aakt aan de mate waarin de ik-per­soon in het ver­haal van Maart­je Wor­tel soms kan over­dri­jven. Het gaat mij meer om de scha­kel­ing van boek naar geliefde bij het verk­laren hoe het voelt om je tegelijk­er­ti­jd dicht­bij en buitenges­loten te voe­len.

Bij boeken heb ik dat gevoel namelijk niet. Daar voel ik me vaak (bij een goed boek ten­min­ste) meteen vanaf de allereer­ste bladz­i­jdes opgenomen in het ver­haal en zit bovenop de han­delin­gen. Hoe dicht­bij kun je zijn? Maar ik voel me zek­er niet buitenges­loten. Hoo­gu­it daar waar de schri­jver iets te raden wil over­lat­en moet je moeite doen om het ver­haal te begri­jpen. Doch meestal zijn er vol­doende aan­wi­jzin­gen om jezelf een beeld te vor­men van wat er aan de hand is. Uitein­delijk willen de meeste (niet alle) auteurs toch dat je voor een groot deel kunt vol­gen wat ze pub­lieke­lijk hebben gemaakt.

Hoe anders ervaar ik dat wan­neer ik waak bij een geliefde die slaapt of, nog erg­er (nee, hier over­dri­jft de ik-per­soon geen­szins), droomt. Zeer zek­er voel ik me hier (fysiek) dicht bij mijn geliefde. Maar tegelijk­er­ti­jd ook hemelter­gend ver weg en onmachtig buitenges­loten van wat daar alle­maal achter die ges­loten oogle­den afspeelt. Ik kan slechts gis­sen hoe die wereld er uitzi­et.

Waar is ze? zo vraag ik me vaak af. En met wie? Wat doet ze? Heeft ze plezi­er? Meer dan wan­neer ze niet slaapt? En zal ze dat ooit toegeven indi­en ik het haar zou vra­gen? Gek kan ik er van wor­den.

In De Groene Ams­ter­dammer las ik een artikel met als titel ‘Waarom we afgun­st serieus moeten nemen’. Het vol­gende ver­schil tussen jalo­ers en afgun­st wordt hier opgevo­erd:

afgun­st […] gaat over de pijn om wat anderen hebben, ter­wi­jl jaloezie gaat over pijn om wat je zelf dreigt te ver­liezen.
[door Sjaak Koe­nis]

Voor mij is het duidelijk dat ik afgun­stig ben wan­neer ik zie hoe mijn geliefde in diepe rust is ver­zonken en er soms een gelukza­lige glim­lach op haar lip­pen ver­schi­jnt of een kod­dig grom­mend gelu­id van­tussen haar vochtige lip­pen ontsnapt. En wel omdat zij op dat moment zon­der mij aller­lei avon­turen beleeft waar ik geen deel in heb. Van buiten beschouwd zijn wij nog steeds een paar zoals we daar in één ruimte (fysiek) samen­z­i­jn, maar ik word buitenges­loten het­zelfde moment dat zij haar ogen sluit. Ik heb geen ken­nis van wat zij ziet en voelt.

Zij is tijdelijk een ges­loten boek.

~ ~ ~

  • Aaar­rrgggh­h­h­hh.…. ik heb ze omgewis­seld. Ik ben nu bezig met IJsti­jd omdat ik dacht dat dat zater­dag aan de beurt was. Snel omwis­se­len dus.
    Eigen­lijk vind ik dat maar niks, nu wordt het ‘haastlezen’ in Duel met paard. Ik neem liev­er de tijd om een boek te lat­en bezinken, voor­dat ik erover blog.
    Hoe dan ook: dank je dat je me wakker hebt geschud.

  • Mooi citaat! Ik kan me er wel in vin­den, hoor.. Dicht­bij omdat je hele­maal in het ver­haal kan kruipen. Maar toch ver weg, het is niet jouw lev­en. Je leest slechts mee en je leeft niet mee. Wan­neer het ver­haal afgelopen is en het boek dicht, is het over. Je bent klaar en je kunt afs­tand doen van het boek, van het ver­haal, omdat het in de eerste plaats al ver weg was, omdat het niet jouw ver­haal is.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Tags

(all tags)

Tweets