Saboteur — Marte Kaan

Wat ik bij de ver­halen uit de bun­del van Marte Kaan merk is dat hoe kor­ter ze zijn hoe beter ik ze vind. Neem nu ‘Sabo­teur’, tevens titel van de bun­del. In slechts zeven bladz­i­jdes weet ze over­tu­igend te beschri­jven hoe het weinig vrolijk stem­mende bestaan van een metaalar­bei­der heel even­t­jes kleur kri­jgt voor­dat het defin­i­tief wegzinkt in grauwe alledaagsheid. Hier nu eens niet een ver­haal ver­pakt in mys­terieuze vaagheid waar het raden is naar wat er pre­cies aan de hand is. Nee, de klare taal over­heerst en aan het einde weten we als lez­er pre­cies wat zich heeft afge­speeld.

De sti­jl deed me een beet­je denken aan Van dode man­nen win je niet door Wal­ter van den Berg. Bijvoor­beeld in de zelfge­noegzame manier waarop de ik-per­soon over zichzelf praat:

Hij kon zich best bed­win­gen, maar hij mocht haar en hij wist dat je vrouwen geen grot­er plezi­er deed dan door te doen alsof je jezelf niet onder con­t­role hebt.
[p.85]

Ook Marte Kaan is in staat om een niet bijster sym­pa­thieke hoofd­per­soon zodanig neer te zetten dat je medeli­j­den met hem kri­jgt. Hij mag dan wel een fre­quente kroeg­ganger zijn en niet alti­jd even soci­aal in de omgang, toch hopen we voor hem dat zijn held­haftige poging om de depressief mak­ende sleur te door­breken gaat lukken. Er valt in ieder geval direct posi­tief resul­taat te bemerken:

In de fab­riek­shal jankt het gelu­id van staal op staal, maar in plaats van dat hij er pijn van in z’n kop kri­jgt, heeft hij zin om te dansen. Op de lelijke bakke­sen van zijn werk­mat­en ver­schi­jnt een wol­ven­gri­jns. Hij gri­jnst terug, zo vet als hij kan. Wenkbrauwen rijzen goed­keurend, de dooie kan lev­en.
[p.88]

Maar het geluk is van korte duur. En dit­maal is het niet zozeer zelf­s­ab­o­tage wat de omme­keer brengt. In die zin vormt ‘Sabo­teur’ het con­tra­punt van alle andere ver­halen in de bun­del. Gaan daar de per­son­ages langza­am maar onver­mi­jdelijk ten onder door hun eigen (on)bewuste destruc­tieve han­de­len, nu komt de sab­o­tage-actie van buiten en doet de titel in die zin recht aan alleen dit ene ver­haal.

Nu is de vraag natu­urlijk: ‘Wie is de sabo­teur?’
Het antwo­ord is voor 16,95 euro bij de betere boekhan­del te vin­den o.v.v. Sabo­teur door Marte Kaan.

~ ~ ~

Dit is een aan­vulling op mijn eerdere besprek­ing van Sabo­teur in het kad­er van Een per­fecte dag voor lit­er­atu­ur. Ik gaf toen aan om een aan­tal korte ver­halen uit de bun­del wat meer aan­dacht te geven. Dit zijn ze:

New York
Zwaan
- Sabo­teur
- Hoof­dredac­teur
- Nir­wana
- Exit

~ ~ ~

Geef een reactie