Saboteur – Marte Kaan

Wat ik bij de verhalen uit de bundel van Marte Kaan merk is dat hoe korter ze zijn hoe beter ik ze vind. Neem nu ‘Saboteur’, tevens titel van de bundel. In slechts zeven bladzijdes weet ze overtuigend te beschrijven hoe het weinig vrolijk stemmende bestaan van een metaalarbeider heel eventjes kleur krijgt voordat het definitief wegzinkt in grauwe alledaagsheid. Hier nu eens niet een verhaal verpakt in mysterieuze vaagheid waar het raden is naar wat er precies aan de hand is. Nee, de klare taal overheerst en aan het einde weten we als lezer precies wat zich heeft afgespeeld.

De stijl deed me een beetje denken aan Van dode mannen win je niet door Walter van den Berg. Bijvoorbeeld in de zelfgenoegzame manier waarop de ik-persoon over zichzelf praat:

Hij kon zich best bedwingen, maar hij mocht haar en hij wist dat je vrouwen geen groter plezier deed dan door te doen alsof je jezelf niet onder controle hebt.
[p.85]

Ook Marte Kaan is in staat om een niet bijster sympathieke hoofdpersoon zodanig neer te zetten dat je medelijden met hem krijgt. Hij mag dan wel een frequente kroegganger zijn en niet altijd even sociaal in de omgang, toch hopen we voor hem dat zijn heldhaftige poging om de depressief makende sleur te doorbreken gaat lukken. Er valt in ieder geval direct positief resultaat te bemerken:

In de fabriekshal jankt het geluid van staal op staal, maar in plaats van dat hij er pijn van in z’n kop krijgt, heeft hij zin om te dansen. Op de lelijke bakkesen van zijn werkmaten verschijnt een wolvengrijns. Hij grijnst terug, zo vet als hij kan. Wenkbrauwen rijzen goedkeurend, de dooie kan leven.
[p.88]

Maar het geluk is van korte duur. En ditmaal is het niet zozeer zelfsabotage wat de ommekeer brengt. In die zin vormt ‘Saboteur’ het contrapunt van alle andere verhalen in de bundel. Gaan daar de personages langzaam maar onvermijdelijk ten onder door hun eigen (on)bewuste destructieve handelen, nu komt de sabotage-actie van buiten en doet de titel in die zin recht aan alleen dit ene verhaal.

Nu is de vraag natuurlijk: ‘Wie is de saboteur?’
Het antwoord is voor 16,95 euro bij de betere boekhandel te vinden o.v.v. Saboteur door Marte Kaan.

~ ~ ~

Dit is een aanvulling op mijn eerdere bespreking van Saboteur in het kader van Een perfecte dag voor literatuur. Ik gaf toen aan om een aantal korte verhalen uit de bundel wat meer aandacht te geven. Dit zijn ze:

– New York
– Zwaan
Saboteur
– Hoofdredacteur
– Nirwana
– Exit

~ ~ ~

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *