Het deel van de critici

Deze blog­post is deel 3 van 8 in de serie 2666 — Rober­to Bolaño

Gis­ter ver­scheen de tweede deelbe­sprek­ing over 2666 op The Mookse and the Gripes.1 Hoog­ste tijd voor mij om een begin te mak­en met mijn eigen­ste deelbe­sprek­ing van het eerste deel: Het deel van de crit­i­ci.

Zoals in de eerste blog­post van deze Read-A-Long aangegeven, is het boek 2666 opgedeeld in vijf grote hoofd­stukken.2 Ik heb 2666 nooit eerder gelezen en ook nu ik dit schri­jf ben ik pas op bladz­i­jde 340 van de ruim 1000 bladz­i­jdes die deze dikke pil telt. Het kan dus niet anders dan dat ik lang niet alles overzie of begri­jp van wat ik tot nu toe gelezen heb. Toch wil ik in het kad­er van de Read-A-Long begin­nen met in deze blog­post een korte weer­gave van het eerste deel, en dan mor­gen of over­mor­gen verder uitwei­den over wat mijn indruk tot zoverre is, en tevens zien of ik een aan­tal van de opge­wor­pen vra­gen op de site van The Mookse and the Gripes3 kan beant­wo­or­den.

 

Het deel van de critici

In dit eerste deel wor­den vier lit­er­atu­ur­crit­i­ci opgevo­erd die allen een geza­men­lijke obsessie ver­to­nen voor de schri­jver Ben­no von Archim­bol­di. In vol­go­rde van opkomst zijn het de Frans­man Jean-Claude Pel­leti­er, de Span­jaard Manuel Espinoza, de Ital­i­aan Piero Mori­ni en de Engelse Liz Nor­ton. Rober­to Bolaño gebruikt de eerste bladz­i­jdes van zijn roman om de ver­schil­lende achter­gron­den te beschri­jven van deze vier crit­i­ci om zo beter te begri­jpen waar hun fas­ci­natie voor Archim­bol­di van­daan komt. Gaan­deweg zien we hoe de vier via inter­na­tionale sym­posia met elka­ar te mak­en kri­j­gen en vriend­schap sluiten. Dit gaat zelfs zover dat Pel­leti­er en Espinoza los van elka­ar een relatie aan­gaan met Nor­ton, die daar klaar­blijke­lijk geen moeite mee heeft en beurtel­ings de Frans­man en de Span­jaard bij haar thuis ont­vangt zon­der dat de heren er aan­vanke­lijk weet van hebben dat zij dezelfde vrouw delen.

In hun onder­zoek naar de per­soon en het werk van Archim­bol­di lopen de crit­i­ci gelei­delijk tegen de gren­zen aan van wat zij aan ken­nis weten te ver­garen over deze mys­terieuze per­soon. Er is namelijk hoe­ge­naamd niets over hem bek­end. Zijn boeken wor­den via een vaste uit­gev­er gepub­liceerd, maar deze weet vooral­snog alle per­soon­lijke details over de schri­jver met suc­ces geheim te houden. Dit mys­terie draagt merk­waardig genoeg bij aan de groeiende pop­u­lar­iteit van zijn werk over de jaren tot­dat er zelfs gerucht­en de ronde doen dat hij miss­chien  de Nobel pri­js voor lit­er­atu­ur gaat kri­j­gen. Maar al die tijd lei­dt dit er niet toe dat Archim­bol­di zich in de open­baarheid ver­toont. De crit­i­ci moeten het dus doen met zijn lit­eraire werk plus de soms meest wilde ver­halen die over hem de ronde doen en waar hij zich zou schuil­houden. Wat hen rest is al het werk van Archim­bol­di tot in den treure bli­jven her­lezen op zoek naar details die meer over zijn ware iden­titeit zouden kun­nen vertellen. Oev­er­loos acad­emisch gespeculeer is het waarmee ze zich de meeste tijd bezighouden.

Wan­neer op een gegeven moment uitkomt dat Pel­leti­er en Espinoza bei­den een ver­houd­ing met Nor­ton hebben, heeft dat geen noe­menswaardi­ge gevol­gen. Ze bli­jven ieder op hun beurt omgang houden met Nor­ton en het gebeurt regel­matig dat ze gedrieën gelijk­ti­jdig in Enge­land verbli­jven. Tij­dens een van deze gele­gen­heden kri­j­gen ze na een restau­rant­be­zoek ruzie met een Pak­istaanse taxi­chauf­feur. De woor­den­wis­sel­ing loopt zodanig uit de hand dat Pel­leti­er en Espinoza in hun woede excessief geweld gebruiken en de Pak­istaan bewusteloos achter lat­en. In de dagen erna wor­den ze niet opgepakt. Blijk­baar hebben ze geen sporen achterge­lat­en. Wel besluiten ze voor geruime tijd Nor­ton niet meer te bezoeken maar zoeken ze hun heil bij de dames van lichte zeden.

De Ital­i­aan Mori­ni onder­tussen raakt gefasci­neerd door de kun­ste­naar Edwin Johns. Deze is opgenomen in een ges­loten klin­iek nadat hij in extreme uit­ing van artistieke cre­ativiteit (of miss­chien wel als cre­atief sluit­stuk van zijn artistieke uitin­gen) zijn rechter­hand had geam­puteerd. Tij­dens een bezoek van Mori­ni aan Nor­ton (de vriend­schap tussen hen is zuiver pla­tonisch) had zij hem verteld over deze kun­ste­naar en een cat­a­lo­gus van zijn werk cadeau gedaan. Mori­ni gaat zelfs zover om Johns in de klin­iek te bezoeken en kri­jgt hem te spreken.

Dan, op een zoveel­ste sem­i­nar over Archim­bol­di, leren ze een jonge Mex­i­caan ken­nen die met aan­wi­jzin­gen komt dat Archim­bol­di zich wel eens in de Mex­i­caanse stad San­ta Tere­sa zou kun­nen bevin­den. Hoewel ze geen goede rede­nen kun­nen bedenken waarom de schri­jver, die nu rond de tachtig jaar zou zijn, naar Mex­i­co zou zijn gereisd, besluiten de crit­i­ci hun geluk te beproeven en op zoek te gaan naar Archim­bol­di. Op het laat­ste moment haakt Mori­ni wegens gezond­hei­d­sre­de­nen af. Een­maal in San­ta Tere­sa aangekomen wordt hen al snel duidelijk dat ze ook hier Archim­bol­di niet zullen aantr­e­f­fen. Wel leren ze een zekere Amal­fi­tano ken­nen (een Chileense ban­nel­ing) die ver­bon­den is aan de lokale uni­ver­siteit. Hij blijkt ook gespe­cialiseerd te zijn in Archim­bol­di en gaat als hun gids fun­geren voor de tijd dat ze in San­ta Tere­sa zijn.

Ter­wi­jl vooral Pel­leti­er en Espinoza vergeefse pogin­gen bli­jven onderne­men om op het spoor te komen van Archim­bol­di, raakt Nor­ton langza­mer­hand in een toe­s­tand van apathie. Zij heeft geen idee wat ze nog in Mex­i­co doet en voelt zich ook steeds min­der op haar gemak. Wel neemt ze op een avond de bei­de heren crit­i­ci mee naar haar kamer waar ze gedrieën de nacht door­bren­gen in een en het­zelfde bed. Maar enkele dagen lat­er geeft ze aan dat ze besloten heeft terug te keren naar Europa. Pel­leti­er en Espinoza bli­jven achter. Hun dagen vullen ze niet meer met de zoek­tocht naar Archim­bol­di en het lijkt erop dat nu Nor­ton verd­we­nen is ze ook niet meer weten wat te doen. Het is rond deze tijd dat ze horen over de vele ver­mo­orde vrouwen die in de woestenij ron­dom San­ta Tere­sa4 gevon­den wor­den. Na een paar dagen ont­van­gen ze alle­bei een email van Nor­ton. De strekking is in grote lij­nen het­zelfde maar wordt niet meteen onthuld hoewel duidelijk is dat het geen posi­tief nieuws is voor Pel­leti­er en Espinoza.

Het laat­ste gedeelte van dit eerste hoofd­stuk laat zien hoe Pel­leti­er zich alleen nog maar bezig houdt met het her­lezen van Archimboldi’s werk gezeten aan de rand van het zwem­bad bij het hotel, ter­wi­jl Espinoza liefde opvat voor een jong meis­je dat tapi­jten verkoopt op een markt. Afwis­se­lend vertelt Bolaño over de tijd die Espinoza elke dag door­brengt in de omgev­ing van het meis­je en hoe hij haar (en haar broert­je en moed­er) over­laadt met cadeaus en geld, waar­na hij ’s avonds terug­keert naar het hotel en Pel­leti­er. Daar­naast kri­j­gen we stuk­je bij beet­je te lezen dat Nor­ton en Mori­ni inmid­dels een ver­houd­ing hebben.

Pel­leti­er en Espinoza bli­jven in San­ta Tere­sa zon­der dat ze Archim­bol­di weten te vin­den. Maar Pel­leti­er weet Espinoza ervan te over­tu­igen dat dit niet erg is. Inte­gen­deel:

Archim­bol­di is hier,’ zei Pel­leti­er, ‘en wij zijn hier, en dichter bij hem in de buurt zullen we nooit komen.‘5

~ ~ ~

Series Nav­i­ga­tion« Niets is wat het lijktRaad­selachtig en onbe­gri­jpelijk »

  1. Klik hier voor 2: The Part about Amal­fi­tano. 

  2. 1. Het deel van de crit­i­ci; 2. Het deel van Amal­fi­tano; 3. Het deel van Fate; 4. Het deel van de mis­daden; 5. Het deel van Archim­bol­di. 

  3. Klik hier voor de vra­gen met betrekking tot het deel van de crit­i­ci 

  4. San­ta Tere­sa staat mod­el voor Ciu­dad Juárez, de plaats in Mex­i­co waar zich het echte mys­terie van de ver­mo­orde vrouwen afspeelt. 

  5. p.193, 2666 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Tags

(all tags)

Tweets