50books — jaar 2015 — vraag 3

Deze blog­post is deel 3 van 49 in de serie 50books — 2015

In mijn boekenkast is veel plaats gemaakt voor Geschiede­nis. Zek­er wan­neer ik een boek pak dat ik tij­dens mijn studi­eti­jd heb aangeschaft loop ik de kans dat het vol staat met strepen in de kantli­jn, en dat pas­sages zijn onder­streept of gemar­keerd in een of andere flu­o­riscerende kleur. In die gevallen wan­neer ik er in de kantli­jn wat heb bijgeschreven betre­ft dat meestal een ver­wi­jz­ing naar een andere bladz­i­jde of boek. Het is maar zelden dat ik mijn mening over het geschrevene op die plek onder woor­den bracht. Een uitroepteken dat ik het er mee eens was vol­stond blijk­baar. Toch geeft dat al een kleine indi­catie wat ik in die tijd belan­grijk vond. Of juist niet.

Op een gegeven moment ben ik dit ook bij fic­tie gaan doen. Zek­er wan­neer het de bedoel­ing was dat ik na lez­ing een samen­vat­ting of besprek­ing moest schri­jven. Ook dan is het inter­es­sant om lat­er terug te kun­nen lezen waar je aan­dacht toen naar uit­ging. Je ont­dekt miss­chien wel een ver­schil met hoe je er nu over denkt.

Look­ing back over the pages we have already read and marked, or com­ing back to the nov­el months, maybe years lat­er, we get a strong sense of our own posi­tion in rela­tion to the writer’s posi­tion.
[A weapon for read­ers — Tim Parks in The New York Review of Books]

Dit artikel door Tim Parks kwam ik tegen tij­dens de ker­st­vakantie en ik was er meteen door gefasci­neerd. Wat ik belan­grijk vind is dat hij niet zozeer ingaat op de esthetis­che kwest­ie van het ‘beschadi­gen’ van boeken door er in te krassen en te kleuren (zie 50books jaar 2014 vraag 17) maar juist de nadruk legt op wat voor een groot ver­schil het uit­maakt in leeser­var­ing wan­neer we met de pen in de hand een boek te lijf gaan.

Het trans­formeert ons van passieve naar actieve lez­ers.

The mere fact of hold­ing the hand poised for action changes our atti­tude to the text. We are no longer pas­sive con­sumers of a mono­logue but active par­tic­i­pants in a dia­logue.
[A weapon for read­ers — Tim Parks in The New York Review of Books]

En zo ervaar ik het ook. Je gaat kri­tisch wor­den tij­dens het lev­en. Vraagt jezelf af of wat je leest wel hout sni­jdt. Of je miss­chien onbe­wust in een bepaalde richt­ing ges­tu­urd wordt. Daar­door lijkt het inder­daad alsof je een gesprek aan­gaat met de schri­jver. Ik heb mezelf al meer dan eens betrapt tij­dens het lezen dat ik bin­nens­monds com­men­taar gaf tij­dens het lezen. Tuurlijk. Echt niet. Wat wil je hier­mee zeggen? Dat soort din­gen. Het voorkomt dat je in som­mige gevallen te makke­lijk mee­gaat in wat een schri­jver je wil lat­en ‘geloven’. Zow­el voor non-fic­tie als fic­tie kan het geen kwaad om daar van bewust te zijn.

Some read­ers will fear that the pen-in-hand approach denies us those won­der­ful moments when we fall under a writer’s spell, the moments when we suc­cumb to a style, and are hap­py to suc­cumb to it, when sud­den­ly it seems to us that this approach to the world, be it Proust’s or Woolf’s or Beckett’s or Bernhard’s, is real­ly, at least for the moment, the only approach we are inter­est­ed in, moments that are no doubt among the most excit­ing in our read­ing expe­ri­ence.
[A weapon for read­ers — Tim Parks in The New York Review of Books]

Zelf heb ik dat idee niet. Wat me bij goede schri­jvers wel overkomt is dat ik er pas na meerdere bladz­i­jdes achterkom dat ik me had lat­en inpakken door hun meeslepende vertel­trant. Niet erg. Want dan blad­er ik weer terug naar mijn laat­ste aan­teken­ing en lees het betr­e­f­fende gedeelte gewoon weer overnieuw. Nu met iets kri­tis­ch­er blik. Waar­bij ik probeer te let­ten op wat het nu pre­cies was wat me zo in de ban deed ger­ak­en.

OK. Ik denk dat het voor jul­lie duidelijk is waar ik van­daag naar toe wil. Hier komt de nieuwe vraag op deze drui­lerige zondagocht­end.

vraag 3:
Ben jij een passieve of een actieve lez­er?

Miss­chien dat je niet alti­jd een actieve lez­er bent maar slechts in die gevallen wan­neer je iets leest voor je studie. Maar voor nu ben ik vooral geïn­ter­esseerd of je je ook actief opstelt bij het lezen van fic­tie ter ontspan­ning. Laat je je dan kri­tiek­loos meevo­eren door het ver­haal of hou je toch alti­jd met een schuin oog in de gat­en hoe een schri­jver dat doet? Hoe de con­struc­tie van het ver­haal in elka­ar zit? Mar­keer je pas­sages? Maak je aan­tekenin­gen? Of heb je zoi­ets dat lezen ontspan­ning hoort te bli­jven? En dat je net zoals bij het kijken naar de goochelaar die zijn kun­sten ver­toont, vooral moet geni­eten en niet proberen te ont­dekken hoe het gedaan wordt?

Zoals alti­jd ben ik weer erg benieuwd naar jul­lie opvat­tin­gen.

IMG_3471

PS: Wil je meer weten over hoe Tim Parks dat lezen met de pen in de hand pre­cies voor ogen heeft, lees dan ook zijn artikel How I read in the New York Review of Books.

~ ~ ~

Series Nav­i­ga­tion« 50books — jaar 2015 — vraag 250books – jaar 2015 – vraag 4 »

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Tags

(all tags)

Tweets