50books – jaar 2015 – vraag 4

Deze blog­post is deel 4 van 49 in de serie 50books — 2015

Bij ons in huis had­den we vroeger nooit veel boeken. Wat ik me herin­ner is dat er een ency­clo­pe­die stond en wat boeken van Reader’s Digest. Dat was het wel. Ik weet niet of ik veel ben voorgelezen. Het is nu pas dat ik me dit afvraag. In mijn belev­ing ben ik op de kleuter­school in aan­rak­ing met boeken gekomen en is daar mijn ‘ver­slav­ing’ begonnen. Vanaf de dag dat de school­bib­lio­theek voor mij openg­ing ver­sch­enen er meer boeken in huis. Dat is alti­jd zo gebleven.

Wat ik daar­door gemist heb is het stiekem kun­nen rond­neuzen in de boekverza­mel­ing van je oud­ers. Op zoek naar boeken die je pas mocht lezen ‘als je wat oud­er was’. Ook bij veel van mijn ooms en tantes ont­brak­en die boeken vaak in huis. Hier en daar stond een verd­waalde bij­bel of wat west­erns, maar dan had je het wel gehad. Er werd weinig gelezen in mijn fam­i­lie. Of het moest de leesmap zijn die sys­tem­a­tisch van hand tot hand ging en hele­maal werd doorge­plozen.

In de bieb van de lagere school had ik al snel alles gelezen. Als ver­jaardagscadeau kreeg ik daarom een pas­je voor de jeugdbib­lio­theek in de stad. Ik was nog nooit zo blij met een cadeau geweest. Het was daar dat ik op een dag alle moed bij elka­ar verza­melde om de afdel­ing voor vol­wasse­nen te bezoeken. Met bonk­end hart liep ik gefasci­neerd tussen de rekken vol boeken. Ik herk­ende er niets van. Op goed geluk pak­te ik zomaar ergens een boek, bladerde er wat doorheen en zette het dan (soms geschrokken van wat ik gelezen had) weer terug. Pas lat­er kreeg ik ‘offi­cieel’ toestem­ming om voor­taan daar mijn boeken uit te zoeken toen een van de behulpzame medew­erk­ers zag dat ik was uit­gekeken op de verza­mel­ing die zoge­naamd voor mijn leefti­jd bedoeld was.

Een com­pleet nieuwe wereld ging voor me open. Tot dan toe had ik alti­jd in de veilige omgev­ing ver­toefd van lit­er­atu­ur die spe­ci­aal op mijn leefti­jd was afgestemd. Nu betrad ik het domein waar er zogezegd geen gren­zen meer waren. Alles wat ooit geschreven was (zo ervaarde ik het) stond daar op mij te wacht­en. En ik wist niet wat mij te wacht­en stond. Automa­tisch ging ik op zoek naar titels en auteurs die me iets zei­den of gen­res waar ik belang­stelling voor had. Maar om mijn leeshon­ger te stillen keek ik niet zo nauw met wat ik mee naar huis nam. Het duurde dan ook niet lang tot­dat ik een boek te pakken had waar­bij ik mezelf tot achter mijn oren rood voelde kleuren. Ik weet nog dat ik op de bank in de woonkamer zat en als een malle naar boven rende om het boek weg te stop­pen in mijn tas om met een ander boek naar bene­den te gaan. Stel je voor dat mijn oud­ers dat boek te zien zouden kri­j­gen!

In de dagen erna las ik het boek beet­je bij beet­je verder uit. Er wer­den din­gen beschreven die mijn fan­tasie ver te boven gin­gen. Maar ik kon niet stop­pen met lezen. Elke keer weer werd ik er naar toe getrokken. Met nie­mand durfde ik erover te prat­en. Ik lag wakker van de vraag hoe ik het weer kon inlev­eren zon­der dat ik er opmerkin­gen over zou kri­j­gen. Waarom had­den ze me niet tegenge­houden toen ik het boek meenam? Had­den ze niet goed opgelet? Was het een test? Op de bewuste vri­jdag­mid­dag dat ik alti­jd naar de bieb ging om nieuwe boeken te halen liep ik schoor­voe­tend naar bin­nen. Het zweet droop uit mijn oksels. Maar natu­urlijk gebeurde er niets. Mijn boeken wer­den aangenomen. Ik kreeg een vrien­delijk knikje zoals alti­jd en mocht door­lopen.

Het voelde alsof ik een soort van ini­ti­atier­itueel onder­gaan had. Het lezen van ‘grote mensen’-boeken betek­ende ook dat je gecon­fron­teerd werd met wat grote mensen deden en dacht­en. Dat was ‘part of the deal’. Ik besloot dat ik het aankon en ik weet nog pre­cies bij welk boek het was.

vraag 4:
Bij welk boek ver­loor jij je onschuld?

Voor van­daag ben ik geïn­ter­esseerd welk boek voor jou de over­gang heeft gemar­keerd van jeugd- naar vol­wasse­nen­lit­er­atu­ur. En ik ben in het bij­zon­der benieuwd naar het boek of de boeken die je als schokkend hebt ervaren omdat je niet wist dat dit ook mogelijk was. Dat je je plots realiseerde dat je tot dan toe ‘veilige’ boeken had gelezen. Miss­chien wel gedeel­telijk gecen­sureerd om ze geschikt te mak­en voor jouw leefti­jd. Weet je nog bij welk boek jou de schellen van de ogen vie­len en je een eerste inkijk­je keek in de vol­wassen wereld. Was het een geweld­dadi­ge actie-thriller? Of miss­chien een op het eerste gezicht dood­nor­maal ver­haal waar plots een expli­ci­et ero­tis­che pas­sage in voork­wam. Of kwam je in aan­rak­ing met non-fic­tie mate­ri­aal over peri­odes in de geschiede­nis waar je tot nu de gruwelijke details nog nooit over gelezen had? Maar schaam je ook niet te vertellen dat het in jouw geval bijvoor­beeld om een roman ging waar de hoofd­per­soon van zijn geloof dreigde te vallen. Eenieder heeft een eigen ont­groen­ing onder­gaan en dit is je kans om er vri­juit over te vertellen.

Zoals alti­jd ben ik weer heel erg benieuwd naar jul­lie antwo­or­den. Ik kijk er naar uit.

vraag4-2015
A mes­sage from the Min­istry of Home­land Secu­ri­ty

~ ~ ~

Series Nav­i­ga­tion« 50books — jaar 2015 — vraag 350books – jaar 2015 – vraag 5 »

9 Comments

Goh, bij ons thuis is er alti­jd een boekenkast aan­wezig geweest. Kinder­boeken… niet dat ik me kan herin­neren. Wel boeken van Agatha Christie en George Simenon. Pas toen we in het mid­del­baar een aan onze leefti­jd aangepaste lit­er­atu­urli­jst gekre­gen is mijn moed­er haar frank gevallen en is ze begin­nen toezien op de boeken die ik las. Heb ik daar ooit tegen geprotes­teerd… nope, ik was een brave — als oud­ste van vijf werd me al gauw meegegeven dat ik me, als voor­beeld naar de jon­geren, ver­ant­wo­ord moest gedra­gen. Tja…

Geef een reactie