Een alternatieve versie van de waarheid

mementomori

pho­to­p­in

Een man wordt gevon­den in zijn bad­ka­mer. Dood. Dat is op zich een tries­te zaak maar in die zin niet per se vreemd. Ieder­een komt op een slech­te dag aan zijn eind. Het zijn van­zelf­spre­kend de omstan­dig­he­den die een over­lij­den ver­dacht kun­nen maken.

Neem bij­voor­beeld ‘het geval’ Alber­to Nis­man. Hij pleegt zelf­moord in zijn bad­ka­mer. Wat de zaak ech­ter doet stin­ken is dat hij de dag na zijn over­lij­den in het Argen­tijn­se par­le­ment met bewijs­stuk­ken zou komen die de betrok­ken­heid van de pre­si­dent moesten aan­to­nen bij een aan­slag op een joods cen­trum twin­tig jaar gele­den. Zat hij mis met zijn docu­men­ten en besloot hij zich­zelf een (publie­ke) ver­ne­de­ring te bespa­ren? Of was de zelf­moord in sce­ne gezet door iemand die veel te ver­lie­zen had wan­neer Nis­man het bij het rech­te eind had? Inmid­dels gelo­ven er nog maar wei­nig men­sen in een zelf­moord maar dreigt het onder­zoek naar zijn dood te ver­zan­den in een poli­tie­ke machts­strijd.

Ook in het boek Memen­to Mori geschre­ven door Jol­ka draait het om een man die onder ver­dach­te omstan­dig­he­den gevon­den wordt in zijn bad­ka­mer. Het is Mark Leen­ders. Wan­neer de poli­tie ter plek­ke arri­veert (gewaar­schuwd als ze zijn door Mela­nie, de vrien­din van Mark) pro­be­ren ze hem nog te rea­ni­me­ren. Maar dat mag niet baten. Voor Mark komt alle hulp te laat.

Betreft het hier een uit de hand gelo­pen wild avond­je expe­ri­men­te­ren met drugs? De over­do­sis MDMA in com­bi­na­tie met alco­hol wijst over­dui­de­lijk in deze rich­ting. En ten­slot­te heeft de vrien­din van Mark met­een het alarm­num­mer gebeld toen dui­de­lijk werd dat het niet de goe­de kant met hem opging. Een nood­lot­tig onge­val inhe­rent aan de risico’s die men loopt wan­neer er ver­do­ven­de mid­de­len in het spel zijn.

Toch?

Dan nu wat ver­dach­te omstan­dig­he­den. Mark Leen­ders had enke­le dagen eer­der een belas­ten­de ver­kla­ring afge­legd tegen een berucht cri­mi­neel die er al eer­der niet voor had terug­ge­deinst tegen­stan­ders uit de weg te rui­men. Ook stond Leen­ders niet bekend als iemand die zich boven­ma­tig bedien­de van drank en drugs. Oh ja, zijn vrien­din (althans de vrouw die aan­ge­trof­fen wordt in de bad­ka­mer bij Mark) had eerst een ver­keerd adres door­ge­ge­ven. Dat scheelt al snel enke­le cru­ci­a­le minu­ten die levens­red­dend had­den kun­nen zijn. Zou hier kwa­de opzet in het spel zijn?

In Memen­to Mori vol­gen we Mark Leen­ders in de dagen nadat hij als getui­ge is opge­roe­pen tot aan de bewus­te avond dat hij bezwijkt in zijn bad­ka­mer. Wat Jol­ka bij­zon­der inge­ni­eus heeft gedaan is dat zij een twee­de ver­haal­lijn intro­du­ceert die een aan­tal jaar eer­der een aan­vang neemt. Via deze ver­haal­lijn maken we ken­nis met Han­nah, de vrouw waar Mark sta­pel­ver­liefd op wordt. Op deze manier krij­gen we meer ach­ter­grond gele­verd bij de hele geschie­de­nis die voor­af­gaat aan de beslis­sing van Mark om te getui­gen.

Nadat hal­ver­we­ge het boek de ware toe­dracht van wat er zich in de bad­ka­mer heeft afge­speeld voor ons als lezer dui­de­lijk is gewor­den (zon­der dat we weten wie er moge­lijk nog meer ach­ter zit of over het waar­om) gaat de eer­ste ver­haal­lijn ver­der met het onder­zoek door enke­le vrien­den (bij poli­tie en advo­ca­tuur) naar de moge­lij­ke daders. Zij gelo­ven niet in een onge­val of zelf­moord. In de twee­de ver­haal­lijn lezen we hoe het tot een breuk komt tus­sen Han­nah en Mark. De bedrei­gin­gen aan het adres van Mark en de gehei­men die hij heeft voor Han­nah maken het voor haar onmo­ge­lijk om bij hem te blij­ven. Later lezen we hoe ze elkaar toch weer weten te vin­den.

De twee­de ver­haal­lijn, die uiterst behen­dig door de eer­ste ver­haal­lijn heen is ver­we­ven, ein­digt op zon­dag 7 okto­ber 2007. Het is dan dat we te weten zijn geko­men waar Mark mee bezig was. En het zet voor een groot deel de eer­ste ver­haal­lijn in een ander dag­licht. Want die eer­ste ver­haal­lijn begon op maan­dag­avond 8 okto­ber 2007. Het was voor mij aan­lei­ding om weer voor­aan te begin­nen om te zien waar ik de ver­bor­gen aan­wij­zin­gen en onge­twij­feld sub­tie­le nuan­ces over het hoofd had gezien die me mis­schien al eer­der op het spoor had­den kun­nen zet­ten van deze ver­ras­sen­de ont­kno­ping. Voor­waar geen straf want wie Jol­ka een beet­je kent (en ik mag me tot die bevoor­rech­ten reke­nen) weet hoe mee­sle­pend ze kan schrij­ven. Ik raad dan ook ieder­een aan die bij tijd en wij­le meer zoekt ach­ter de mis­daad­za­ken zoals die in de media tot ons komen om dit boek aan te schaf­fen. Het zal je een vol­gen­de keer nog aan­dach­ti­ger (of beter, ach­ter­doch­ti­ger) het nieuws doen vol­gen.

Mis­schien ten over­vloe­de, maar deze lite­rai­re thril­ler is geba­seerd op de dood van Bram Zee­gers die een week eer­der tegen Wil­lem Hol­lee­der had getuigd. Jol­ka heeft hier haar eigen ken­mer­ken­de twist aan gege­ge­ven. De vraag is hoe ver dit bezij­den de waar­heid is…

memento-mori-jolka

In de nacht van 8 op 9 okto­ber 2007 over­leed ex-advo­caat Bram Zee­gers onder ver­dach­te omstan­dig­he­den in zijn woning aan de Lai­res­se­straat in Amster­dam. Omdat hij een week voor zijn dood had getuigd tegen Wil­lem Hol­lee­der en boven­dien bevriend was met de in 2004 geli­qui­deer­de vast­goed­mag­naat Wil­lem Endstra, werd er al snel over een ver­band gespe­cu­leerd. Onder­zoek door de Amster­dam­se poli­tie en het Neder­lands Foren­sisch Insti­tuut in Den Haag leid­de tot de con­clu­sie dat Zee­gers was over­le­den aan een over­do­sis MDMA in com­bi­na­tie met alco­hol. De poli­tie en het NFI con­clu­deer­den dat het hier een tra­gisch onge­luk betrof.

Memen­to Mori
Jol­ka
Let­ter­Rijn
ISBN 9789081954341

6 Replies to “Een alternatieve versie van de waarheid”

  1. .. ik ben er stil van, Peter..
    Je hebt het zo goed gele­zen en hebt het bij­voor­beeld — als eni­ge van alle men­sen die het boek lazen en erover schre­ven — over de twee vrien­den van Mark. Die waren zo belang­rijk voor het ver­haal en daar had nie­mand het — tot nu toe — over.
    Dank­je­wel!

    1. dat nie­mand erover schrijft wil niet zeg­gen dat het niet opge­merkt is. Ik doe zoiets bewust niet, laat ieder­een zelf maar zijn/ haar con­clu­sies trek­ken.

      1. Klopt. Los van het feit dat ik natuur­lijk ook ieder­een zijn/haar eigen con­clu­sies wil laten trek­ken over wat ze lezen, ligt het er aan waar je op inzoomt tij­dens een bespre­king. Je kunt niet alles aan bod laten komen. En van­zelf­spre­kend legt ieder zijn/haar eigen accen­ten.

    2. Fijn te horen dat je mijn lees­er­va­ring op prijs stelt. Ik vond het heer­lijk om dit boek te lezen met de weten­schap dat het door jou geschre­ven was. Het deed me weer eens besef­fen hoe­zeer ik de ver­ha­len van je mis die je ‘vroe­ger’ zo vaak met ons deel­de op hyves.

  2. Het is dan ook een fan­tas­tisch boek.

    1. Daar sluit ik me hele­maal bij aan.

Comments are closed.