Wie dicht die blijft

Deze blog­post is deel 31 van 43 in de serie Een per­fecte dag voor lit­er­atu­ur
heytzevader
bray­den 13 days | pho­topin (license)

Wie schri­jft die bli­jft. Dus wat doet een dichter die het gevoel heeft als man te verd­wi­j­nen? Juist. Die dicht zich de wereld in als vad­er. Dat is de macht van de taal. En Ing­mar Heytze is de taal opper­ma­chtig:

… Wan­neer je met de lief­ste ligt

en merkt dit gaat te snel en ik ben ook niet meer zo jong
dat ik meteen opnieuw — denk dan aan wat je afs­toot,
ver­leer je begeerte, mom­pel in je achter­hoofd: niet­ma­chine,

lap­top, prothese. Vaar nog één keer heen en weer door
je bestaan, herin­ner je die avond, doof je gedacht­en,
leg bij haar aan. Ver­wek, wie weet, een kind.

[frag­ment uit: Enteren, p.13]

Hoe het is om vad­er te wor­den. Ik ken het slechts ten dele. Toen ik mijn Inge leerde ken­nen in 1995 bleek zij niet alleen te zijn. In haar kiel­zog kwa­men twee kinderen mee. Plots was ik vad­er. Stief weliswaar, maar toch. Lat­er (ik mocht ‘mijn kinderen’ zeggen) diende zich van dicht­bij een klein­zoon aan. Door omstandighe­den bracht hij zijn eerste lev­ens­maan­den bij ons door. Even was ik alsnog vad­er. Groot weliswaar, maar toch.

Het is niet dit vader­schap waar Heytze over dicht. Hij heeft zich de fysieke inspan­ning getroost (zie: Korte samen­vat­ting van het vooraf­gaande op bladz­i­jde 10 voor alle locaties) een eigen nakomel­ing te ver­wekken. Met alle bijkomende ang­sten en ellende die daarmee gepaard gaat eens het duidelijk is dat zaad­jes en eicellen een vrucht­bare verbind­ing zijn aange­gaan:

Je maakt een kind om te ver­gaan.
Ik was er zelfs soms liev­er niet geweest.
Maar dan, wie weet wie lat­er naar
de ster­ren springt, de rede­loze aarde
redt. Wie de nieuwe Breivik baart.

[frag­ment uit: Nek­plooi, p.27]

Gelijk de stem­mingswis­selin­gen van een zwan­gere vrouw zo schi­eten de gedicht­en van Heytze in deze bun­del alle kan­ten uit. Soms ted­er en ontroerend om dan meteen droogkomisch het gehele aanstaande vader­schap te rel­a­tiv­eren voor­dat de vele dwangneu­roses hem ’s nachts weer over­vallen en aan alles lat­en twi­jfe­len. Het gaat van laag naar hoog, doet alle tussen­sta­tions aan en duikelt ver­vol­gens weer even vrolijk naar bene­den. Het zal voor vele vaders (en moed­ers) herken­baar zijn en even­zovele aanstaande vaders (en moed­ers) aan het denken zetten. Er is iets bereikt, maar er zal ook iets ingeleverd moeten wor­den:

Nog twintig weken en er stapt een vad­er uit mijn as.

[frag­ment uit: Tweede echo, p.28]

Niet dat het doem­denken over­heerst. Eerder de vrees voor het onbek­ende. De twi­jfel of de ver­ant­wo­ordelijkheid genomen kan wor­den. Bin­nenko­rt zal duidelijk wor­den of ‘de man die was’ sterk genoeg is om het vader­schap te kun­nen dra­gen.

Het is over deze wankele stap­pen in onbek­end gebied waar­van Heytze hier inlevend ver­slag doet. Zet hij door zon­der pre­cies te weten wat hem wacht omdat hij nu een­maal A gezegd heeft? Wie kan hem daar­bij helpen? Wat te doen met alle angst­dromen die hem inbeelden dat hij hier niet voor in de wieg gelegd is? Houdt liefde en aanstaand geluk hem op de been?

Ondanks de wan­hoop en ontken­ning die in som­mige gedicht­en aan­wezig is, heb ik de bun­del toch als posi­tief ervaren. Op veel meer plekken las ik namelijk een accep­tatie van de nieuw ontstane sit­u­atie tussen de dichtregels door. Eerst en vooral natu­urlijk de ver­won­der­ing over het niet te bevat­ten fenomeen in de buik van zijn vrouw maar bove­nal is daar het groeiende inzicht dat dit iets geza­men­lijks is. En samen sta je er niet alleen voor:

Langzaa­maan begin ik te begri­jpen
dat we alle drie tegelijk geboren wor­den.

[frag­ment uit: Dochter, p.35]

De man die ophield te bestaan_lr

Ing­mar Heytze werd onlangs vad­er. In de vele door­waak­te nacht­en die vol­gden dichtte hij open­har­tig over zijn nieuwe rol. Met ver­won­der­ing slaat hij gade wat dit nieuwe lev­en bij hem teweeg­brengt. Als prille vad­er, maar ook als geliefde, man en bove­nal als dichter.

De man die ophield te bestaan
Ing­mar Heytze
Uit­gev­er Podi­um
ISBN 9789057596988

~ ~ ~

Series Nav­i­ga­tion« Opges­loten in schuldGeen draai­boek »

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Tags

(all tags)

Tweets