Vergezocht maar goed geschreven

Deze blog­post is deel 35 van 43 in de serie Een per­fecte dag voor lit­er­atu­ur
greatfires
Hen­ry Peters / Library and Archives Cana­da / PA-029808

In Het regende vogels geschreven door Joce­lyne Sauci­er vol­gen we een niet bij naam genoemde fotografe tij­dens haar zoek­tocht naar over­leven­den van ‘The Great Fires’, enkele enorme vuurhaar­den die Cana­da geteis­terd hebben aan het begin van de twintig­ste eeuw. Naar­mate zij meer getu­igenis­sen uit eerste hand weet te verza­me­len valt haar op dat er regel­matig sprake is van een half-blinde jon­gen die dagen­lang na de grote brand van Math­e­son door het totaal ver­woeste gebied zwerft, waarschi­jn­lijk op zoek naar zijn fam­i­lie. Over deze figu­ur (Ted, Ed of Edward Boy­chuck) die wel­haast mythis­che pro­por­ties heeft gekre­gen doen veel ver­halen de ronde en de fotografe doet ver­woede pogin­gen hem te trac­eren. Dit brengt haar uitein­delijk steeds verder weg van de bewoonde wereld tot diep in het uit­gestrek­te Canadese woud waar hij zich zou hebben teruggetrokken.

Het is hier waar het boek begint. Ergens halver­wege het boek wordt ver­vol­gens uit de doeken gedaan hoe het ver­haal zelf een aan­vang nam:

Wel wist ze dat het alle­maal begonnen was op een mid­dag in april, twee jaar gele­den in High Park in Toron­to. […] Een oud damet­je, peti­eterig in haar blauwe wollen man­tel, koes­ter­de zich in de zon op het uiteinde van een bank onder een grote kale eik. Een plek heldere kleur tussen de vale bru­ine naw­in­tert­in­ten, dat had als eerste de aan­dacht van de fotografe getrokken.
[p.82–83, Het regende vogels, Joce­lyne Sauci­er]

Ze rak­en met elka­ar in gesprek:

Het oude damet­je was een over­levende van de Great Math­e­son Fire. Ze had verteld over een nachtzwarte hemel en over de vogels die naar bene­den vie­len, als vliegen. Het regende vogels, had ze gezegd.
[p.83, Het regende vogels, Joce­lyne Sauci­er]

Het ver­haal van de ont­moet­ing met enkele zon­der­linge kluizenaars die de fotografe op deze plek aantre­ft wordt door Joce­lyne Sauci­er uiterst liefde­vol en met oog voor detail beschreven. Wel is het zaak in de eerste hoofd­stukken goed op te let­ten van­wege de vele per­spec­tiefwi­jzigin­gen. Sauci­er bouwt haar roman zorgvuldig op en neemt de tijd om de belan­grijk­ste per­son­ages te intro­duc­eren. Hier­door wor­den we als lez­er langzaa­maan het ver­haal inge­zo­gen waar­door we net als de fotografe gebi­olo­geerd rak­en naar de geschiede­nis van de jon­gen Boy­chuck die nu als hoog­be­jaarde man zijn laat­ste dagen zou sli­jten in een afgele­gen blokhut.

De vraag is natu­urlijk of de fotografe nog op tijd komt. Wel, laat ik hier maar verk­lap­pen dat dit niet het geval is. En nu niet meteen gaan kla­gen dat ik dit had moeten verzwi­j­gen of op z’n minst een ‘spoil­er alert’ eraan vooraf had moet lat­en gaan, want ook in het boek is het een gegeven dat al in het eerste hoofd­stuk bek­end wordt gemaakt. Het gaat juist om de nalaten­schap van Boy­chuck (waar­van nie­mand op de hoogte was tot­dat men zijn blokhut aan een nad­er onder­zoek onder­w­erpt) die het verdere ver­loop van het ver­haal bepaalt.

Boy­chuck heeft ontel­bare tafer­e­len geschilderd die op het eerste oog bij­na alle­maal gelijk zijn. Donkere doeken waar de verf vele lagen dik op is aange­bracht met alleen hier en daar een heldere kleur om de alge­hele somber­heid te door­breken. Nie­mand die er iets in ziet of weet te herken­nen. Tot­dat een laat­ste per­son­age opgevo­erd wordt. Met de komst van een uiterst fragiel oud vrouwt­je komen de zak­en in een stroomver­snelling. Zij beschikt over de gave om de schilder­i­jen van Boy­chuck te kun­nen ‘lezen’. Dit helpt de fotografe uit de impasse over wat zij met al haar mate­ri­aal (foto’s en getu­igenis­sen) moet doen. Er begint zich een idee te vor­men hoe zij een exposi­tie the­ma­tisch kan inricht­en met de aan­vul­lende infor­matie die zij verkri­jgt. Alsof op het oog onsamen­hangende puzzel­stuk­jes plots een con­text kri­j­gen.

Maar ter­wi­jl de bewon­ers van de leefge­meen­schap hun best doen om de nieuwkomer een thuis te bieden en ze nog onwe­tend zijn van een drama­tis­che wend­ing die hen boven het hoofd hangt, begon ik me eerlijk gezegd te erg­eren aan de in mijn ogen geforceerde manier waarop de diverse ver­haal­li­j­nen bij elka­ar wer­den gebracht. Het was me een beet­je teveel van het goede hoe via de schilder­i­jen het spoor naar een muse­um lei­d­de waar een vrouw alle geheime liefdes­geschiedenis­sen in haar woon­plaats minu­tieus heeft vast­gelegd om zodoende weer uit te komen bij de oude vrouw in High Park, Toron­to. Dat wilde er bij mij niet in. En ik vond het afbreuk doen aan het ver­haal dat Joce­lyne Sauci­er ons wilde vertellen. Daar kan een dis­claimer zoals op de eerste bladz­i­jde gebracht niets meer aan ver­helpen. Die slaat mijns inziens op de vri­jge­vocht­en wijze waarop de oud­jes hun laat­ste lev­en­s­jaren sli­jten.

Het ver­haal is niet erg waarschi­jn­lijk, maar omdat er getu­igen waren, kun­nen we het maar beter geloven. Anders zouden we ons toe­gang ontzeggen tot de verre, vreemde streken die een wijk­plaats bieden aan mensen zoals er maar weini­gen zijn op de wereld.
[p.7, Het regende vogels, Joce­lyne Sauci­er]

Heb je hier echter geen moeite mee, dan is Het regende vogels een bij­zon­der boek dat een voor velen waarschi­jn­lijk onbek­ende peri­ode uit de Canadese geschiede­nis belicht en boven­di­en smaakvol en over­tu­igend ver­slag doet van een ontluik­ende liefde op hoge leefti­jd waar de sek­su­aliteit nog steeds een rol kan spe­len. Vooral dat laat­ste was een ver­adem­ing om te lezen.

Het regende vogels

Een fotografe gaat op pad om een reportage te mak­en over over­leven­den van de brand die decen­nia gele­den diepe won­den heeft ges­la­gen in het col­lec­tieve geheugen van de bewon­ers: de grote brand van Math­e­son. In het woud tre­ft ze een paar zon­der­linge en vri­jhei­d­slievende out­casts. Ze zijn aan­vanke­lijk wantrouwig, maar al snel besluiten ze de fotografe te helpen, een besliss­ing die ongewild hun bestaan danig over­hoop gooit.

Het regende vogels
Joce­lyne Sauci­er
Uit­gev­er Meridi­aan
ISBN 9789048822164

~ ~ ~

Series Nav­i­ga­tion« De gruwel wil beschrevenGeen geheimen mee in het graf »
  • Ook hier een mooie recen­sie. Mooi in de zin van goed geschreven, niet dat het me zin geeft om het boek te lezen. Niet echt ‘my cup of tea’ zeg maar…

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Tags

(all tags)

Tweets