50books – jaar 2015 – vraag 26

Deze blog­post is deel 26 van 49 in de serie 50books — 2015

Enkele zomers gele­den stond ik nietsver­moe­dend de schut­ting in de beits te zetten toen onze buren voor­bij kwa­men gere­den. Ze waren net terug van vakantie in een ver en zon­nig toeris­tisch oord. Ik vroeg hoe ze het had­den gehad. Geweldig!

Mijn Inge die ook in de tuin bezig was kwam ons gezelschap houden ter­wi­jl de buurvrouw vertelde wat ze alle­maal wel niet had­den gedaan daargin­der in het resort wat van alle gemakken was voorzien. Voor­namelijk niets, zo bleek al snel. Heer­lijk!

En ik heb Vijftig tin­ten gri­js gelezen, voegde ze eraan toe. Wat een boek. Te gek. Ken je dat? Inge knik­te van niet. Ik gaf aan dat ik er wel eens iets over geho­ord had. Nou, dan hebben jul­lie wat gemist. Zelfs hij hier, en ze wees naar de buur­man die instem­mend knik­te, heeft ze alledrie uit­gelezen. En je weet wat voor lez­er hij is. Geen!

Eigen­lijk wis­ten wij dat niet want zo goed ken­nen wij onze buren niet, maar ze reden alweer verder. Een zonge­bruinde arm wuifde nog uit het raam­p­je naar ons en we hoor­den hoe ze riep dat we het boek echt moesten lezen. Doen!

Of Doei! Dat kon ook.

Vijftig tin­ten gri­js? Inge keek me aan. Ik haalde mijn schoud­ers op en ging verder met beit­sen. Bru­in!

Diezelfde zomer had ik op het vliegveld van Birm­ing­ham gezien hoe grote groepen Engelse pubers en masse de boeken van E.L. James insloe­gen als vakanti­elec­tu­ur. In de tijd dat ik op mijn vlucht naar Ams­ter­dam zat te wacht­en werd de stapel ver­schil­lende keren aange­vuld. Ik kon mijn ogen niet geloven.

Omdat ik vol­doende tijd had liep ik de boek­winkel bin­nen en begon ergens willekeurig in het eerste deel te lezen. Mocht het ver­haal me ook maar een klein beet­je weten te boeien (sor­ry) zo had ik me voorgenomen, dan zou ik alle slechte recen­sies ten spi­jt het alsnog kopen. Tenslotte ben ik hele­maal niet vies van een beet­je goede seks (zow­el let­ter­lijk als figu­urlijk) en in mijn boekenkast zijn daar vol­doende voor­beelden van te vin­den.

Maar het viel tegen. Afgaande op mijn intuïtie die ik alti­jd de voordeel van de twi­jfel geef bij het nemen van een besliss­ing over boeken voelde ik dat het boek niets voor mij was. De pas­sages die ik vluchtig las waren zow­el qua sti­jl als ero­tis­che han­del­ing niet bijster inter­es­sant of opwindend. Kitscherige soft-porno uit de cat­e­gorie David Hamil­ton.

Ik bleef me wel afvra­gen wat dan toch de aantrekkingskracht was van deze trilo­gie. Was het puur te doen om de SM die in het boek de over­hand had? Kon­den lez­ers op deze manier cul­tureel ver­ant­wo­ord hun ken­nis opdoen over dat met taboe omgeven onder­w­erp1? Net zoals in de jaren zeventig de film Deep Throat hordes kijk­ers naar de bioscoop had weten te lokken die nor­maal gespro­ken nooit van hun lev­en een seks­bioscoop zouden bezoeken?

Het deed me denken aan een vriendin uit mijn studi­eti­jd die vroeg of ik samen met haar naar een sek­swinkel wilde gaan. Gewoon om zoi­ets van bin­nen te zien omdat ze daar nooit van haar lev­en alleen naar bin­nen durfde ter­wi­jl ze wel buitenge­woon geïn­ter­esseerd was in alles wat met porno te mak­en had. Het grote ver­schil was dat we toen geen inter­net had­den.

Ik heb de boeken nooit gekocht. Toen niet en daar­na niet. Ook niet gelezen. De buurvrouw is er verder niet meer op teruggekomen. Zelfs niet naar aan­lei­d­ing van de film die er onver­mi­jdelijk gekomen is. De hype was voor­bij.

Niet dus. Schri­jf­ster E.L. James heeft bedacht dat het hoogn­odig is om ook de ver­sie van de heer Grey zelf op papi­er te zetten waarmee ze het verkoop­suc­ces nog eens dun­net­jes over kan doen. Opnieuw staan de mensen in de rij voor een boek waar­van The Guardian nu al een meester­lijke one-pager online gezet heeft die aan­schaf van het orig­i­neel mijns inziens over­bod­ig maakt.

En opnieuw begri­jp ik er niets van.

Vraag 26:
Hoe valt het verkoop­suc­ces van Vijftig tin­ten gri­js te verk­laren?

Indi­en seks (sex sells, niet­waar?) de ware reden is dat men mas­saal deze boeken aan­schaft (ervan uit­gaande dat ze lit­erair gezien uiterst belab­berd geschreven zijn), waarom gaat men dan niet gewoon inter­net op? Daar is vol­doende te halen op dat gebied en je kunt dat ook nog eens anon­iem en in de privé-sfeer doen. Zek­er als je bedenkt dat de boeken een soort van ‘lit­eraire’ ver­pakking zijn van een ero­tisch taboe waar je nor­maal gespro­ken niet mee geas­so­cieerd wil wor­den, dan snap ik niet dat je er ver­vol­gens wel mee te koop loopt. Is het een vorm van sto­er­heid?

Maar naar wie? Want zow­el in SM- als lit­er­atu­urkrin­gen wordt het niet hoog aangeschreven. Of is het juist een reac­tie op deze eli­taire houd­ing? Is SM en lit­er­atu­ur zoals de ware liefheb­ber deze ziet te eli­tair of te extreem? Vraagt de main­stream lez­er om main­streem seks en lit­er­atu­ur? En valt het alle­maal wel mee met die slechte schri­jf­sti­jl? Is men in de lit­eraire wereld niet gewoon jalo­ers op het suc­ces van E.L. James?

Zoals elke week kijk ik weer uit naar jul­lie inzendin­gen en vraag ik me bij deze af of er iemand is die me weet te over­tu­igen om de boeken toch maar eens een kans te geven.

fiftyshadesofgrey

~ ~ ~

Series Nav­i­ga­tion« 50books – jaar 2015 – vraag 2550books – jaar 2015 – vraag 27 »

  1. Vol­gens een artikel in het AD heeft in ieder geval een nieuwe sek­suele rev­o­lu­tie in de slaap­kamer tot gevolg gehad. 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Tags

(all tags)

Tweets