Dwaalwegen — 2 (manen)

Van mijn plan om na terug­komst uit de VS ver­der te gaan lezen in Zen and the Art of Motor­cy­cle Main­tenan­ce komt niet veel terecht. Ik blijf han­gen in 1q84 van Mura­kami. En ik blijf eruit wegdwa­len.
Deze keer van­we­ge de twee manen.
In 1q84 vol­gen we twee ver­haal­lij­nen die afwis­se­lend ver­teld wor­den. In de ene is Ten­go (part­ti­me wis­kun­de­le­raar, part­ti­me schrij­ver) de hoofd­per­soon, en in de ande­re is dat Aoma­me (part­ti­me fit­nes­sin­struc­tri­ce, part­ti­me huur­moor­de­na­res). Op een dag merkt Aoma­me dat de wereld waar­in zij leeft niet meer pre­cies aan­voelt als voor­heen. Het lijkt als­of er onmerk­baar klei­ne ver­an­de­rin­gen zijn die gelei­de­lijk aan voor haar zicht­baar wor­den. Tot het moment dat zij zich plots bewust wordt van het feit dat er niet één maar twee manen aan het fir­ma­ment staan:

[…] she began to sen­se that the night sky she saw abo­ve her was somehow dif­fe­rent from the sky she was used to see­ing. The stran­ge­ness of it was subt­le but unde­nia­ble.
Some time had to pass befo­re she was able to grasp what the dif­fe­ren­ce was. And even after she had gras­ped it, she had to work hard to accept it. What her visi­on had sei­zed upon, her mind could not easi­ly con­firm.
The­re were two moons in the sky — a small moon and a lar­ge one.
[p.246, 1q84, Haruki Maru­ka­mi]

Ook bij Ten­go zien we de twee manen terug­ko­men. Alleen op een ande­re manier. Hij beschrijft ze zelf. Eerst in een manu­script dat hij redi­geert voor iemand anders, daar­na in zijn eigen roman. Op ver­zoek van zijn uit­ge­ver geeft hij extra aan­dacht aan de uit­wer­king van deze twee manen:

Kom­at­su rai­sed the hand that had a ciga­ret­te tuck­ed bet­ween the fin­gers. “Think of it this way, Ten­go. Your rea­ders have seen the sky with one moon in it any num­ber of times, right? But I doubt they’ve seen a sky with two moons in it side by side. When you intro­du­ce things that most rea­ders have never seen befo­re into a pie­ce of fic­ti­on, you have to descri­be them with as much pre­ci­si­on and in as much detail as pos­si­ble. What you can eli­mi­na­te from fic­ti­on is the descrip­ti­on of things that most rea­ders have seen.”
[p.216, 1q84, Haruki Maru­ka­mi]

De goe­de lezer1 zal direct opmer­ken dat het citaat met Ten­go zich eer­der afspeelt dan het citaat met Aoma­me. Wat dat pre­cies bete­kent, daar ben ik nog niet uit.
Het gege­ven van de twee manen blijft gere­geld terug­ko­men en tel­kens als ik erover las hoor­de ik muziek op de ach­ter­grond. Eerst nog zacht maar gelei­de­lijk aan lui­der en her­ken­baar. De woor­den die erbij hoor­den ble­ven ech­ter weg.
Tot van­avond. Opnieuw ziet Aoma­me de twee manen van­af haar bal­kon:
One night near the end of July, the thick clouds that had long cover­ed the sky final­ly clea­red, reve­a­ling two moons. Aoma­me stood on her apartment’s small bal­co­ny, loo­king at the sky. She wan­ted to call some­o­ne right away and say, “Can you do me a favor? Stick your head out the win­dow and look at the sky. Okay, how many moons do you see up the­re? Whe­re I am, I can see two very clear­ly. How about whe­re you are?”
[p.427, 1q84, Haruki Maru­ka­mi]
Ik wacht­te even met ver­der lezen omdat ik wist dat de muziek zou komen. Die kwam. Samen met de zang van Roger Waters:

the sun is in the east
even though the day is done
two suns in the sun­set
hmmmmmmmmm
could be the human race is run

Bij­na goed. Geen twee manen maar twee zon­nen. Toch eens opzoe­ken wat daar nu weer de bete­ke­nis van is.

twomoons

Dwaal­we­gen
Kijk om en geniet

  1. En plots zit ik weer in Wat we zien als we lezen en wel hier­om:
    Dic­kens:
    De man … neemt … zijn dub­bel­tje in ont­vangst, gooit het op, vangt het op de rug van zijn hand en ver­dwijnt.
    Nabok­ov:
    Dit gebaar, dit éne gebaar, met de toe­voe­ging ‘op de rug van zijn hand’ — iets onbe­dui­dends — maar de man leeft voor altijd voort in het hoofd van een goe­de lezer.
    […]
    Is het je opge­val­len dat Nabok­ov in de voor­gaan­de pas­sa­ge aan een ‘goe­de lezer’ refe­reert?
    [p.138–139, Wat we zien als we lezen, Peter Men­dels­und] 

5 reacties op “Dwaalwegen — 2 (manen)”

    1. Hele­maal met je eens dat 1q84 prach­tig is!
      De ver­sie die ik heb is een ste­vi­ge paper­back waar­in alle­drie de delen zijn opge­no­men. Dat vond ik wel han­dig. En in het alge­meen lees ik eer­der een ver­ta­ling in het Engels dan in het Neder­lands. Mis­schien omdat ik dan min­der door­heb dat het een ver­ta­ling is 😉

  1. Het is dat ik wil­de weten hoe het zat maar heb de lof­trom­pet op Mura­kami nog niet begre­pen. En zeker niet na het lezen van dit boek.
    Wel leuk om jouw live erva­rin­gen nu te lezen, al zit ik eigen­lijk met span­ning op je ver­de­re erva­rin­gen met Zen te zien zodat ik ook weer ver­der durf te lezen. 🙂

    1. Waar­om pre­cies kan ik niet pre­cies benoe­men maar ik ben nu op blz 562 van 1q84 en het kost me steeds meer moei­te om het boek opzij te leg­gen. Wat me voor­al aan­spreekt is het lang­za­me tem­po, het oog voor detail en de manier waar­op de drei­ging van iets ver­schrik­ke­lijks wat te gebeu­ren staat inge­ni­eus wordt opge­voerd. Het is als drijf­zand waar je onher­roe­pe­lijk door opge­slokt wordt. Zon­der aan­ziens des per­soons. Een onont­koom­baar nood­lot.

      1. Mis­schien dat in het Engels het anders is dan in het Neder­lands. Ik vond het taal­ge­bruik wei­nig aan­spre­kend. Het ver­haal duur­de mij veel en veel te lang. Heel veel her­ha­ling in alles. Lang­zaam is voor mij geen afknap­per, heb Oor­log en Vre­de ook met veel ple­zier gele­zen maar in dit boek werk­te het niet voor mij. Dat je wel gegre­pen wordt door het mys­te­rie, dát kan ik me wel voor­stel­len.

Reacties zijn gesloten.