Dwaalwegen — 2 (manen)

Van mijn plan om na terugkomst uit de VS verder te gaan lezen in Zen and the Art of Motor­cy­cle Main­te­nance komt niet veel terecht. Ik bli­jf hangen in 1q84 van Muraka­mi. En ik bli­jf eruit wegdwalen.
Deze keer van­wege de twee manen.
In 1q84 vol­gen we twee ver­haal­li­j­nen die afwis­se­lend verteld wor­den. In de ene is Ten­go (part­time wiskun­del­er­aar, part­time schri­jver) de hoofd­per­soon, en in de andere is dat Aomame (part­time fit­nessin­struc­trice, part­time huur­mo­or­denares). Op een dag merkt Aomame dat de wereld waarin zij leeft niet meer pre­cies aan­voelt als voorheen. Het lijkt alsof er onmerk­baar kleine veran­derin­gen zijn die gelei­delijk aan voor haar zicht­baar wor­den. Tot het moment dat zij zich plots bewust wordt van het feit dat er niet één maar twee manen aan het fir­ma­ment staan:

[…] she began to sense that the night sky she saw above her was some­how dif­fer­ent from the sky she was used to see­ing. The strange­ness of it was sub­tle but unde­ni­able.
Some time had to pass before she was able to grasp what the dif­fer­ence was. And even after she had grasped it, she had to work hard to accept it. What her vision had seized upon, her mind could not eas­i­ly con­firm.
There were two moons in the sky — a small moon and a large one.
[p.246, 1q84, Haru­ki Maruka­mi]

Ook bij Ten­go zien we de twee manen terugkomen. Alleen op een andere manier. Hij beschri­jft ze zelf. Eerst in een man­u­script dat hij redi­geert voor iemand anders, daar­na in zijn eigen roman. Op ver­zoek van zijn uit­gev­er geeft hij extra aan­dacht aan de uitwerk­ing van deze twee manen:

Komat­su raised the hand that had a cig­a­rette tucked between the fin­gers. “Think of it this way, Ten­go. Your read­ers have seen the sky with one moon in it any num­ber of times, right? But I doubt they’ve seen a sky with two moons in it side by side. When you intro­duce things that most read­ers have nev­er seen before into a piece of fic­tion, you have to describe them with as much pre­ci­sion and in as much detail as pos­si­ble. What you can elim­i­nate from fic­tion is the descrip­tion of things that most read­ers have seen.”
[p.216, 1q84, Haru­ki Maruka­mi]

De goede lez­er1 zal direct opmerken dat het citaat met Ten­go zich eerder afspeelt dan het citaat met Aomame. Wat dat pre­cies betekent, daar ben ik nog niet uit.
Het gegeven van de twee manen bli­jft geregeld terugkomen en telkens als ik erover las hoorde ik muziek op de achter­grond. Eerst nog zacht maar gelei­delijk aan luider en herken­baar. De woor­den die erbij hoor­den bleven echter weg.
Tot vanavond. Opnieuw ziet Aomame de twee manen vanaf haar balkon:
One night near the end of July, the thick clouds that had long cov­ered the sky final­ly cleared, reveal­ing two moons. Aomame stood on her apartment’s small bal­cony, look­ing at the sky. She want­ed to call some­one right away and say, “Can you do me a favor? Stick your head out the win­dow and look at the sky. Okay, how many moons do you see up there? Where I am, I can see two very clear­ly. How about where you are?”
[p.427, 1q84, Haru­ki Maruka­mi]
Ik wachtte even met verder lezen omdat ik wist dat de muziek zou komen. Die kwam. Samen met de zang van Roger Waters:

the sun is in the east
even though the day is done
two suns in the sun­set
hmm­m­m­m­m­m­mm
could be the human race is run

Bij­na goed. Geen twee manen maar twee zon­nen. Toch eens opzoeken wat daar nu weer de beteke­nis van is.

twomoons


  1. En plots zit ik weer in Wat we zien als we lezen en wel hierom:
    Dick­ens:
    De man … neemt … zijn dubbelt­je in ont­vangst, gooit het op, vangt het op de rug van zijn hand en verd­wi­jnt.
    Nabokov:
    Dit gebaar, dit éne gebaar, met de toevoeg­ing ‘op de rug van zijn hand’ — iets onbeduidends — maar de man leeft voor alti­jd voort in het hoofd van een goede lez­er.
    […]
    Is het je opgevallen dat Nabokov in de voor­gaande pas­sage aan een ‘goede lez­er’ ref­er­eert?
    [p.138–139, Wat we zien als we lezen, Peter Mendel­sund] 

5 Comments

Hele­maal met je eens dat 1q84 prachtig is!
De ver­sie die ik heb is een ste­vige paper­back waarin alledrie de delen zijn opgenomen. Dat vond ik wel hand­ig. En in het alge­meen lees ik eerder een ver­tal­ing in het Engels dan in het Ned­er­lands. Miss­chien omdat ik dan min­der doorheb dat het een ver­tal­ing is 😉

Het is dat ik wilde weten hoe het zat maar heb de loftrompet op Muraka­mi nog niet begrepen. En zek­er niet na het lezen van dit boek.
Wel leuk om jouw live ervarin­gen nu te lezen, al zit ik eigen­lijk met span­ning op je verdere ervarin­gen met Zen te zien zodat ik ook weer verder durf te lezen. 🙂

Waarom pre­cies kan ik niet pre­cies benoe­men maar ik ben nu op blz 562 van 1q84 en het kost me steeds meer moeite om het boek opz­ij te leggen. Wat me vooral aanspreekt is het langzame tem­po, het oog voor detail en de manier waarop de dreig­ing van iets ver­schrikke­lijks wat te gebeuren staat inge­nieus wordt opgevo­erd. Het is als dri­jfzand waar je onher­roe­pelijk door opges­lokt wordt. Zon­der aanziens des per­soons. Een onon­tkoom­baar nood­lot.

Miss­chien dat in het Engels het anders is dan in het Ned­er­lands. Ik vond het taal­ge­bruik weinig aansprek­end. Het ver­haal duurde mij veel en veel te lang. Heel veel her­hal­ing in alles. Langza­am is voor mij geen afk­nap­per, heb Oor­log en Vrede ook met veel plezi­er gelezen maar in dit boek werk­te het niet voor mij. Dat je wel gegrepen wordt door het mys­terie, dát kan ik me wel voorstellen.

Geef een reactie