It’s not the motorcycle maintenance

Deze blogpost is deel 5 van 19 in de serie Zen - Robert Pirsig

[p.24-27]

We waren gebleven in de staat Minnesota. Althans voor wat het boek Zen and the Art of Motorcycle Maintenance betreft. Ikzelf ben alweer een tijdje terug in NL na mijn weekje verblijf in de VS. Foto’s die ik gemaakt heb in Eden Prairie en (wijde) omgeving kun je hier en hier en hier vinden.

Het valt de ik-persoon op hoeveel weerstand zijn goede vrienden John en Sylvia tonen wanneer het onderwerp van motoronderhoud ter sprake komt. Voor de ik-persoon is het niet meer dan normaal dat je je enigszins verdiept hebt in hoe een motor in elkaar zit en wat je zelf kunt doen indien je onderweg technische problemen krijgt. Zeker tijdens langere tochten in dunbevolkte streken kan het je ontzettend goed van pas komen. Hij kan er maar niet over uit waarom dit onderwerp zo’n taboe lijkt te zijn voor hen, totdat het kwartje valt en hij beseft dat het te maken heeft met hun beeld van techniek in het algemeen:

It’s not the motorcycle maintenance, not the faucet. It’s all of technology they can’t take. And then all sorts of things started tumbling into place and I knew that was it.
[p.24, Zen]

In de tijd toen ik Zen voor de eerste keer las was ik een redelijk fanatiek wielrenner (naast voetballen en windsurfen). Ik vond het heerlijk om in m’n eentje of met een klein groepje lange fietstochten te maken naar bijvoorbeeld Limburg of België. De bidon gevuld met koude thee en een rugzakje vol etenswaar was alles wat ik nodig had. Dacht ik. Totdat ik onderweg stil kwam te staan vanwege een lekke band, losgelopen ketting of gebroken versnellings- dan wel remkabel. Op zo’n moment ontdekte ik tot mijn spijt dat ik de basisgereedschappen thuis had laten liggen. Of erger, dat ik niet wist hoe ik een en ander zou moeten gebruiken. Was ik alleen, dan had ik een groot probleem. Maar met een stel anderen erbij werd het alleen maar erger. Want die begonnen zich er natuurlijk meteen mee te bemoeien en hadden allerlei tips. Hun technisch jargon ging echter volkomen langs me heen.

Ik kon me dus wel vinden in de houding van John en Sylvia:

To get away from technology out into the country in the fresh air and sunshine is why they are on the motorcycle in the first place. For me to bring it back to them just at the point and place where they think they have finally escaped it just frosts both of them, tremendously.
[p.25, Zen]

Voor hen is motorrijden een vorm van ontsnappen aan het alledaagse leven waar de techniek alomtegenwoordig is. De ik-persoon is het niet eens met hun standpunt ten opzichte van motoronderhoud, maar hij geeft aan sympathie te kunnen opbrengen voor hun ambivalente houding voor waar het techniek in het algemeen betreft. Hij vindt het alleen niet verstandig:

I just think that their flight from and hatred of technology is self-defeating. The Buddha, the Godhead, resides quite as comfortably in the circuits of a digital computer or the gears of a cycle transmission as he does at the top of a mountain or in the petals of a flower. To think otherwise is to demean the Buddha – which is to demean oneself. That is what I want to talk about in this Chautauqau.
[p.27, Zen]

Het is niet dat ik het me zo kan herinneren, maar ik kan me nu wel voorstellen dat ik bij deze passage moet hebben geaarzeld. Misschien bij een eerste lezing wel afgehaakt. Ik was niet zo van ‘the Buddha’ of van ‘the Godhead’. Die deden mij zachtjes uitgedrukt de nekharen recht overeind doen staan. Maar ik weet ook dat ik op een gegeven moment verder ben gaan lezen. Voornamelijk door de prettige manier van schrijven/vertellen die Robert Pirsig heeft. Ik was bereid om zijn Chautauqua aan te horen ondanks de mij onwelgevallige verwijzingen naar religie. En daar heb ik nooit spijt van gehad.

~ ~ ~

2 gedachten over “It’s not the motorcycle maintenance

  1. Bij het idee om dit boek weer te gaan lezen, riep mijn man dat wat hij voor het eerst geleerd had door dit boek toen hij in zijn twintiger jaren was, dat er mensen bleken te zijn die helemaal niet wilden weten hoe dingen in elkaar staken. Een gegeven dat voor hem tot dat moment totaal onbegrijpelijk was. Door dit boek begonnen er stukjes op hun plaats te vallen en ging hij mensen meer begrijpen. Een schitterende ervaring door een lezer. Helaas heb ik zelf niet zulke herinneringen aan dit boek.
    In ieder geval zal ik in mijn twintiger jaren niet zijn afgeschrikt door Buddha of ander godsdienstige verwijzingen. De allergie daarvoor heb ik pas de laatste jaren veel meer ontwikkeld. Tot nu toe heb ik deze aversie ten opzichte van dit onderwerp met dit boek nog niet gehad. Wellicht niet zo gek omdat in de titel al over Zen wordt gesproken en dat er wel een Buddha hier en daar te verwachten valt.

    1. Mooi verhaal over hoe je man dat stukje inzicht via dit boek heeft gekregen. Zo zie je maar hoe boeken je blik op de wereld kunnen verruimen.
      En wie weet komen er misschien toch wel herinneringen van jezelf naar boven wanneer we doorgaan met deze close-reading van Zen.
      Ik denk dat ik in mijn jeugdige gehaastheid niet eens de link van Zen in de titel naar religie heb gelegd. Soms las ik daar gewoon overheen. Onbegrijpelijk achteraf.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *