It’s not the motorcycle maintenance

Deze blog­post is deel 5 van 19 in de serie Zen — Robert Pir­sig

[p.24–27]

We waren geble­ven in de staat Min­ne­so­ta. Althans voor wat het boek Zen and the Art of Motor­cy­cle Main­tenan­ce betreft. Ikzelf ben alweer een tijd­je terug in NL na mijn week­je ver­blijf in de VS. Foto’s die ik gemaakt heb in Eden Prai­rie en (wij­de) omge­ving kun je hier en hier en hier vin­den.

Het valt de ik-per­soon op hoe­veel weer­stand zijn goe­de vrien­den John en Syl­via tonen wan­neer het onder­werp van motor­on­der­houd ter spra­ke komt. Voor de ik-per­soon is het niet meer dan nor­maal dat je je enigs­zins ver­diept hebt in hoe een motor in elkaar zit en wat je zelf kunt doen indien je onder­weg tech­ni­sche pro­ble­men krijgt. Zeker tij­dens lan­ge­re toch­ten in dun­be­volk­te stre­ken kan het je ont­zet­tend goed van pas komen. Hij kan er maar niet over uit waar­om dit onder­werp zo’n taboe lijkt te zijn voor hen, tot­dat het kwart­je valt en hij beseft dat het te maken heeft met hun beeld van tech­niek in het alge­meen:

It’s not the motor­cy­cle main­tenan­ce, not the fau­cet. It’s all of tech­no­lo­gy they can’t take. And then all sorts of things star­ted tum­bling into pla­ce and I knew that was it.
[p.24, Zen]

In de tijd toen ik Zen voor de eer­ste keer las was ik een rede­lijk fana­tiek wiel­ren­ner (naast voet­bal­len en wind­sur­fen). Ik vond het heer­lijk om in m’n een­tje of met een klein groep­je lan­ge fiets­toch­ten te maken naar bij­voor­beeld Lim­burg of Bel­gië. De bidon gevuld met kou­de thee en een rug­zak­je vol etens­waar was alles wat ik nodig had. Dacht ik. Tot­dat ik onder­weg stil kwam te staan van­we­ge een lek­ke band, los­ge­lo­pen ket­ting of gebro­ken ver­snel­lings- dan wel rem­ka­bel. Op zo’n moment ont­dek­te ik tot mijn spijt dat ik de basis­ge­reed­schap­pen thuis had laten lig­gen. Of erger, dat ik niet wist hoe ik een en ander zou moe­ten gebrui­ken. Was ik alleen, dan had ik een groot pro­bleem. Maar met een stel ande­ren erbij werd het alleen maar erger. Want die begon­nen zich er natuur­lijk met­een mee te bemoei­en en had­den aller­lei tips. Hun tech­nisch jar­gon ging ech­ter vol­ko­men langs me heen.

Ik kon me dus wel vin­den in de hou­ding van John en Syl­via:

To get away from tech­no­lo­gy out into the coun­try in the fresh air and suns­hi­ne is why they are on the motor­cy­cle in the first pla­ce. For me to bring it back to them just at the point and pla­ce whe­re they think they have final­ly esca­ped it just frosts both of them, tre­men­dous­ly.
[p.25, Zen]

Voor hen is motor­rij­den een vorm van ont­snap­pen aan het alle­daag­se leven waar de tech­niek alom­te­gen­woor­dig is. De ik-per­soon is het niet eens met hun stand­punt ten opzich­te van motor­on­der­houd, maar hij geeft aan sym­pa­thie te kun­nen opbren­gen voor hun ambi­va­len­te hou­ding voor waar het tech­niek in het alge­meen betreft. Hij vindt het alleen niet ver­stan­dig:

I just think that their flight from and hat­red of tech­no­lo­gy is self-defea­ting. The Bud­dha, the God­head, resi­des qui­te as com­for­ta­bly in the cir­cuits of a digi­tal com­pu­ter or the gears of a cycle trans­mis­si­on as he does at the top of a moun­tain or in the petals of a flo­wer. To think other­wi­se is to demean the Bud­dha — which is to demean one­self. That is what I want to talk about in this Chau­tau­qau.
[p.27, Zen]

Het is niet dat ik het me zo kan her­in­ne­ren, maar ik kan me nu wel voor­stel­len dat ik bij deze pas­sa­ge moet heb­ben geaar­zeld. Mis­schien bij een eer­ste lezing wel afge­haakt. Ik was niet zo van ‘the Bud­dha’ of van ‘the God­head’. Die deden mij zacht­jes uit­ge­drukt de nek­ha­ren recht over­eind doen staan. Maar ik weet ook dat ik op een gege­ven moment ver­der ben gaan lezen. Voor­na­me­lijk door de pret­ti­ge manier van schrijven/vertellen die Robert Pir­sig heeft. Ik was bereid om zijn Chau­tau­qua aan te horen ondanks de mij onwel­ge­val­li­ge ver­wij­zin­gen naar reli­gie. En daar heb ik nooit spijt van gehad.

~ ~ ~

2 Replies to “It’s not the motorcycle maintenance”

  1. Bij het idee om dit boek weer te gaan lezen, riep mijn man dat wat hij voor het eerst geleerd had door dit boek toen hij in zijn twin­ti­ger jaren was, dat er men­sen ble­ken te zijn die hele­maal niet wil­den weten hoe din­gen in elkaar sta­ken. Een gege­ven dat voor hem tot dat moment totaal onbe­grij­pe­lijk was. Door dit boek begon­nen er stuk­jes op hun plaats te val­len en ging hij men­sen meer begrij­pen. Een schit­te­ren­de erva­ring door een lezer. Helaas heb ik zelf niet zul­ke her­in­ne­rin­gen aan dit boek.
    In ieder geval zal ik in mijn twin­ti­ger jaren niet zijn afge­schrikt door Bud­dha of ander gods­dien­sti­ge ver­wij­zin­gen. De aller­gie daar­voor heb ik pas de laat­ste jaren veel meer ont­wik­keld. Tot nu toe heb ik deze aver­sie ten opzich­te van dit onder­werp met dit boek nog niet gehad. Wel­licht niet zo gek omdat in de titel al over Zen wordt gespro­ken en dat er wel een Bud­dha hier en daar te ver­wach­ten valt.

    Beantwoorden

    1. Mooi ver­haal over hoe je man dat stuk­je inzicht via dit boek heeft gekre­gen. Zo zie je maar hoe boe­ken je blik op de wereld kun­nen ver­rui­men.
      En wie weet komen er mis­schien toch wel her­in­ne­rin­gen van jezelf naar boven wan­neer we door­gaan met deze clo­se-rea­ding van Zen.
      Ik denk dat ik in mijn jeug­di­ge gehaast­heid niet eens de link van Zen in de titel naar reli­gie heb gelegd. Soms las ik daar gewoon over­heen. Onbe­grij­pe­lijk ach­ter­af.

      Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *