Gevonden en verloren

Het duur­de even voor­dat ik een klik had met Moe­der­ziel door Krijn Peter Hes­se­link. Een ver­war­de man die met ont­bloot boven­lijf ‘s och­tends vroeg de wacht houdt voor een apo­the­ker. Boven­dien zon­der sok­ken en schoe­nen. Ik had moei­te om hem seri­eus te nemen. Wist ook niet pre­cies waar het ver­haal naar toe ging. En dan ont­moet hij ook nog par­does zijn moe­der die zoveel jaar eer­der zomaar uit zijn leven ver­dween. Wat moest ik er van den­ken?

Maar alles ver­an­der­de toen ik aan het twee­de hoofd­stuk begon. Krijn Peter Hes­se­link ver­legt het per­spec­tief naar de jon­ge Jona­than (de ik-per­soon met het ont­blo­te boven­lijf uit het eer­ste hoofd­stuk) en met­een werd ik gegre­pen door zowel de geschets­te situ­a­tie van een dis­func­ti­o­neel gezin als de manier waar­op de lezer mee­neemt in de gedach­ten­we­reld van Jona­than. Gaan­de­weg ont­stond er bij mij meer begrip voor de vol­was­sen Jona­than.

In elf hoofd­stuk­ken ver­telt Hes­se­link het ver­haal van Jona­than. Hij doet dat door om beur­ten de vol­was­sen en de jon­ge Jona­than op te voe­ren. Hoe­wel er naar mijn mening geen spra­ke is van een wezen­lijk ver­schil in stijl tus­sen de twee ver­haal­lij­nen gaat mijn per­soon­lij­ke voor­keur toch uit naar de bele­ve­nis­sen van Jona­than tij­dens zijn jeugd­ja­ren. Daar waar de gebeur­te­nis­sen in het Drent­se dorp af en toe een bij­na kol­de­riek gehal­te heb­ben is het bij klei­ne Jona­than voor­na­me­lijk dof­fe ellen­de. Hes­se­link heeft in die pas­sa­ges de juis­te toon gevon­den om een aan­grij­pend ver­haal te ver­tel­len over een jon­gen die pro­beert over­eind te blij­ven in een gezin waar de ouders alleen maar ruzie maken en zich schijn­baar niet echt druk maken om de impact die dit op hun kind heeft.

God, wat voel­de ik me ellen­dig. Het liefst had ik me op de grond laten val­len om net zo lang te blij­ven lig­gen tot er iemand op me toe zou komen ren­nen die me ste­vig tegen zich aan­druk­te. Mijn moe­der, ja, zij was het. Ik kroop weg in haar armen, begroef mijn hoofd in haar blou­se. Mijn moe­der naar wie we op weg waren, van wie het steeds onwaar­schijn­lij­ker werd dat we haar ooit nog zou­den vin­den.
[p.109, Moe­der­ziel]

Hoe betrouw­baar is ons geheu­gen? Het blijft ver­ma­ke­lijk maar tege­lij­ker­tijd ook wel ver­ont­rus­tend dat wan­neer ik met mijn ouders en jon­ge­re broer her­in­ne­rin­gen ophaal aan vroe­ge­re tij­den we gere­geld van mening ver­schil­len over wat er pre­cies is voor­ge­val­len. Blijk­baar dra­gen we alle­maal zo onze eigen ver­sie van ‘de wer­ke­lijk­heid’ met ons mee.

Zo ook Jona­than. Op een dag ver­dwijnt zijn moe­der. Lijkt dit eerst nog van tij­de­lij­ke aard, uit­ein­de­lijk moet hij toch echt accep­te­ren dat ze niet meer terug zal keren. Dat ze uit zijn leven is ver­dwe­nen. Is hem ooit ver­teld in de jaren die vol­gen wat er met haar is gebeurd? Het is iets waar wij als lezers slechts naar kun­nen gis­sen. En daar­door is het voor ons zo goed als onmo­ge­lijk om te kun­nen beoor­de­len of de oude vrouw in wie de vol­was­sen Jona­than zijn moe­der her­kent daad­wer­ke­lijk zijn moe­der is.

Wil de vol­was­sen Jona­than ont­zet­tend graag gelo­ven dat hij zijn moe­der heeft gevon­den? Voelt hij zich mis­schien schul­dig aan wat haar over­ko­men is? Het hoofd­stuk waar­in Jona­than samen met zijn buur­meis­je Fleur de hal­ve stad door­kruist op zoek naar zijn moe­der om haar te ver­tel­len van de ‘ont­dek­king’ die ze gedaan heb­ben, vormt voor mij de kern van het ver­haal. Hier komt alles samen. De angst haar niet te kun­nen vin­den. En een­maal gevon­den ver­vol­gens ach­ter­ge­la­ten te wor­den door haar van­we­ge wat je te ver­tel­len hebt. Rede­lijk trau­ma­tisch, zo stel ik me voor.

Krijn Peter Hes­se­link heeft wei­nig nodig om dit gro­te leed in het leven van Jona­than te schet­sen. Hij doet dit tevens zo kun­stig en inle­vend dat we als lezer eigen­lijk maar al te graag wil­len gelo­ven dat Jona­than zijn moe­der gevon­den heeft, ook al voe­len we op onze klom­pen aan dat ‘de wer­ke­lijk­heid’ anders in elkaar steekt.

Nu speel ik de lief­heb­ben­de zoon die zijn moe­der over­eind helpt […]
[p.54, Moe­der­ziel]

En wij spe­len mee.

Moederziel_LR

Als kind werd Jona­than door zijn moe­der in de steek gela­ten, zon­der te weten waar­om. Nu, jaren later, loopt hij haar onver­wacht tegen het lijf in een Drents dorp waar hij op vakan­tie is. Wat heb­ben ze elkaar te zeg­gen?
Met inge­to­gen en beheerste stem voert Krijn Peter Hes­se­link de lezer mee naar de fan­ta­sie­we­reld van een jon­ge­tje en de rau­we rea­li­teit van een vol­was­se­ne. Op geraf­fi­neer­de wij­ze scha­kelt hij tus­sen heden en ver­le­den, tus­sen waan en wer­ke­lijk­heid. Uit­ein­de­lijk blijkt het geheu­gen even onbe­trouw­baar als de rea­li­teit.

Moe­der­ziel
Krijn Peter Hes­se­link
Uit­ge­ver Podi­um
ISBN 9789057597381

~ ~ ~

Dit is een bij­dra­ge voor de blog­ger­slees­club Een per­fec­te dag voor lite­ra­tuur.

Lees hier wat de ande­re blog­gers over ‘Moe­der­ziel’ heb­ben geschre­ven.

~ ~ ~

50books – jaar 2015 – vraag 45
Spe­ci­a­list in het alge­me­ne aka loser