Over teleurstellende windmolens en een verrassende wending ter compensatie

Deze blogpost is deel 9 van 34 in de serie Don Quichot - Cervantes

Eerste deel – Achtste hoofdstuk:
Over het goede fortuin dat de dappere Don Quichot beleefde in het schrikkelijk en nooit gedroomd avontuur van de windmolens, benevens andere gebeurtenissen, heuglijke gedachtenis waardig

Vraag een willekeurig iemand iets over Don Quichot te vertellen en groot is de kans dat men begint over zijn gevecht tegen de windmolens. Mij zou het ook zo vergaan zijn. Ik keek daarom met meer dan normale belangstelling uit naar deze passage. In hoofdstuk acht was het zover en ik ging er eens goed voor zitten.

Het begint goed. Meteen al in de eerste alinea ontwaart Don Quichot wel dertig of veertig windmolens die hij echter (zo weten wij allemaal) voor reuzen aanziet. Hij informeert zijn schildknaap dat ze zich moeten opmaken voor een zware strijd maar dat er bij een gunstige afloop een vette buit op hen wacht.

‘Wat voor reuzen?’ zei Sancho Panza.
‘Die je ginds ziet’, antwoordde zijn meester, ‘met die lange armen. Daar zijn er zelfs bij van wel twee mijl lang.’
‘Ziet U Ed. dan niet’, zei Sancho, ‘dat wat men ginds aanschouwt geen reuzen zijn, maar windmolens; en wat U Ed. armen belieft te noemen, dat zijn de wieken die door de wind gedreven de molenstenen draaien doen.’
[p.65, Don Quichot, Cervantes]

Don Quichot is echter niet voor rede vatbaar.

Hij opende de aanval op de eerste de beste molen die voor hem stond. Maar toen hij deze een lanssteek in de wiek gaf, deed een windstoot ze zo wild bewegen, dat de lans aan stukken vloog. En achter de stukken van de lans aan rolden paard en ruiter deerlijk toegetakeld over de grond.
[p.66, Don Quichot, Cervantes]

Sancho Panza helpt hem overeind en dat was dat. Einde episode over het gevecht met de windmolens.

De rest van het hoofdstuk gaat over een ontmoeting die hierna volgt. Twee monniken rijden hen tegemoet met daarachter een koets waarin Don Quichot vermoedt dat een jonkvrouwe gevangen wordt gehouden. Een nieuw gevecht dient zich aan waar de monniken op de vlucht slaan en Don Quichot het op moet nemen tegen een schildknaap die bij het gezelschap in de koets hoort. Iedereen kijkt met angst en beven hoe de twee op elkaar in rijden. Het is duidelijk dat een van de twee het niet zal overleven of althans flink gehavend uit de strijd zal komen.

Op het moment suprême van de op handen zijnde botsing tussen de twee opponenten stapt Cervantes echter uit het verhaal om doodleuk te verkondigen dat hij helaas niet weet hoe het verder gaat:

Het moeilijke van de zaak is echter, dat juist op dit ogenblik de schrijver van deze geschiedenis de strijd onbeslist moet laten, waarbij hij te zijner verontschuldiging aanvoert, dat hij niet meer over de heldendaden van Don Quichot geschreven vond, dan wat er hier verteld is.
[p.71, Don Quichot, Cervantes]

Ik weet het niet, maar ik vind dit toch veel verrassender dan het gevecht(je) met de windmolens. Zeker wanneer je je bedenkt dat het boek verschenen is in 1605 dan lijkt me dat deze plotwending voor de toenmalige lezers meer tot de verbeelding moet spreken dan een zoveelste waanidee waarvan er hoogstwaarschijnlijk nog vele zullen volgen. Maar misschien heb ik het mis en komen de molens verderop in het verhaal opnieuw terug om een belangrijkere rol op te eisen. We zullen zien.

Wat ik als laatste wil opmerken is dat Cervantes hier een zoveelste poging doet om aan te geven dat Don Quichot niet door hem verzonnen is. Het hoofdstuk eindigt ermee dat een andere kroniekschrijver niet kon geloven dat alle details over het gevecht tussen Don Quichot en de schildknaap verloren zijn gegaan. Hij bleef naarstig zoeken.

En aldus, door zulke overweging gesterkt, wanhoopte hij er niet aan het slot van deze schone geschiedenis te vinden, hetwelk hij door ‘s Hemels gunst inderdaad vond, gelijk zal worden verhaald in het tweede deel.
[p.71, Don Quichot, Cervantes]

Wil je weten hoe het afloopt, vergeet dan niet volgende week terug te komen voor de bespreking van hoofdstuk negen.

~ ~ ~

2 gedachten over “Over teleurstellende windmolens en een verrassende wending ter compensatie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *