En zodoende

Als klein jonget­je liep ik ooit de plaat­selijke kruide­nier­swinkel bin­nen ter­wi­jl mijn oma (van moed­er­skant) in gesprek ver­wikkeld was met de eigena­resse. Het ging over een gemeen­schap­pelijke ken­nis die onlangs overleden was. Erg jong, erg onverwachts en onder tragis­che omstandighe­den. Na afloop viel er een stilte die mijn oma door­brak met de woor­den ‘En zodoende’. Voor mij een vertrouwde afs­luiter.
En zodoende.
Ik weet nog goed dat we onder­ling (met mijn neef­jes en nicht­jes dus) alti­jd moesten lachen als mijn oma ‘En zodoende’ zei. Dat deed ze op een heel bij­zon­dere manier die we ieder op zich probeer­den na te doen zon­der dat het iemand van ons luk­te om ook maar in de buurt te komen van hoe mijn oma het zei. Miss­chien dat het kwam omdat we boven de imi­tatie uit alti­jd mijn oma hoor­den die aldus het laat­ste woord had.
Mijn oma gebruik­te het steev­ast wan­neer er weer eens een bij­zon­der ongelukkig inci­dent (vaak met dodelijke afloop) ter sprake werd gebracht. ‘Heb je het al geho­ord van de dochter van die en die?’ ‘Weet je wat ik van­mid­dag op de terug­weg uit de stad zag?’ ‘Wat ik nu toch gelezen heb!’ Niet dat ik dat toen wist. Ik vond het gewoon grap­pig hoe ze dat zin­net­je uit­sprak.
Slechts twee woor­den, maar toch is het genoeg om mijn oma hele­maal terug te halen ondanks dat ze ons al vele jaren gele­den ont­vallen is kort nadat mijn opa het tijdelijke met het eeuwige ver­ruild had.
En zodoende.
Vanocht­end, in het vlieg­tu­ig onder­weg van Cluj naar Dort­mund las ik over Bil­ly Pil­grim. Tij­dens de bruiloft van zijn dochter wordt hij ontvo­erd door buite­naardse wezen. Hij brengt vele jaren door met hen op hun thuis­pla­neet Tralfamadore voor­dat hij weer terugge­bracht wordt naar de aarde. Omdat dit alles in een tijd­slus of tijd­skro­nkel is voorgevallen heeft nie­mand zijn afwezigheid in de gat­en. In aardse tijd is hij slechts een frac­tie van een sec­onde wegge­weest. Een van de din­gen die Bil­ly leert van de Tralfamadoriërs is hun kijk op lev­en en dood. In zijn eigen woor­den:

The most impor­tant thing I learned on Tralfamadore was that when a per­son dies he only appears to die. He is still very much alive in the past, so it is very sil­ly for peo­ple to cry at his funer­al. All moments, past, present, and future, always have exist­ed, always will exist.’
[p.19, Slaugh­ter­house 5, Kurt Von­negut]

Of het klopt weet ik niet, en het haar vra­gen kan ik ook al niet meer, maar ik heb het idee dat mijn oma wel wist hoe de wereld in elka­ar stak. Wij allen als onmachtige indi­viduen waren een speel­bal van het lot. Ging het ons goed, dan had­den we geluk. Viel ons ongeluk ten deel dan had­den we dat maar te accepteren. Zij had niet de illusie dat we ons lev­en daad­w­erke­lijk kon­den beïn­vloe­den. Niet door te proberen jezelf en dege­nen die je lief zijn tegen vanalles te bescher­men. En zek­er niet door een onvoor­waardelijk geloof in iets hogers wat ons zou bescher­men of troost kon bieden. Het gaat zoals het gaat.
Waarmee niet gezegd is dat dat haar depressief stemde. Inte­gen­deel, ze genoot van elke min­u­ut. Want ze realiseerde zich dat het elke vol­gende min­u­ut zomaar afgelopen kon zijn. Voor ons alle­maal.
En zodoende.
Bil­ly Pil­grim staat na zijn ont­moet­ing met de Tralfamadoriërs anders in het lev­en:

Now, when I myself hear that some­body is dead, I sim­ply shrug and say what the Tralfamado­ri­ans say about dead peo­ple, which is “So it goes.“ ‘
[p.20, Slaugh­ter­house 5, Kurt Von­negut]

So it goes. En zodoende.
Twee gelijke vrucht­en van een vergelijk­bare boom.

Pris­on­er of war, optometrist, time-trav­eller — these are the life roles of Bil­ly Pil­grim, hero of this mirac­u­lous­ly mov­ing, bit­ter and fun­ny sto­ry of inno­cence faced with apoc­a­lypse. Slaugh­ter­house 5 is one of the world’s great anti-war books. Cen­tring on the infa­mous fire­bomb­ing of Dres­den in the Sec­ond World War, Bil­ly Pilgrim’s odyssey through time reflects the jour­ney of our own frac­tured lives as we search for mean­ing in what we are afraid to know.
Slaugh­ter­house 5
Kurt Von­negut
Uit­gev­er Vin­tage books
ISBN 97800998002000
~ ~ ~

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Tags

(all tags)

Tweets