Ongewenste versnelling

Onze zoon kwam vori­ge week met een snel­trein­vaart het erf op gescheurd. Hij had een twee­de­hands speed e-bike gekocht.

Een wat?

Ik had er nooit eer­der van gehoord. Na eni­ge uit­leg (top­snel­heid tus­sen de 40 en 45 km/u) con­clu­deer­de ik dat het een brom­mer ver­momd als fiets was. Je hebt er zelfs een ken­te­ken­plaat voor nodig. Een helm is van­zelf­spre­kend ver­plicht.

Hij vroeg of ik zin had om er een rond­je mee te rij­den. Na eni­ge aar­ze­ling bedank­te ik voor de eer. Mijn eer­ste en laat­ste keer op een brom­mer staat me nog steeds vers in het geheu­gen. Met de Lin­ge aan de over­kant van ons huis durf­de ik de uit­da­ging niet aan.

Van­daag beluis­ter­de ik een afle­ve­ring uit de pod­cast van Revi­si­o­nist His­to­ry (bedankt voor de tip Elja!). Dit­maal ging het over de mas­sa­le terug­roe­p­ac­tie in 2009 door Toyo­ta van vele mil­joe­nen auto’s omdat in som­mi­ge geval­len het gas­pe­daal bleef han­gen. Rem­men zou niet meer moge­lijk zijn. Het had ver­schei­de­ne doden en zwaar­ge­won­den als gevolg gehad. Er waren ver­schil­len­de the­o­rie­ën in omloop over de moge­lij­ke oor­zaak, vari­ë­rend van de vloer­mat die onder de peda­len zou ste­ken tot soft­wa­re die niet deug­de­lijk zou zijn.

Wat ze alle­maal gemeen­schap­pe­lijk had­den was dat de fout bij de (tech­niek in de) auto gezocht moest wor­den.

Mal­colm Glad­well zoekt het in een ande­re hoek. Nadat hij over­tuigd is geraakt dat het rem­sys­teem van het bewus­te type Toyo­ta onder extre­me omstan­dig­he­den per­fect werkt, begint hij te ver­moe­den dat het mis­schien wel aan de bestuur­ders van de auto kan lig­gen. Hij baseert zich daar­bij op onder­zoeks­werk door Richard Sch­midt uit de jaren tach­tig van de vori­ge eeuw.

Wan­neer men de vele geval­len van het ver­snel­lings­pro­bleem ana­ly­seert dan vor­men zich enke­le patro­nen: bestuur­ders op leef­tijd, bestuur­ders die voor de eer­ste keer in een voor hen nieu­we auto stap­pen of bestuur­ders die tel­kens een bepaal­de han­de­ling moe­ten ver­rich­ten zoals het weg­zet­ten van auto’s in de par­keer­ga­ra­ge voor hotel­gas­ten. Dit zijn typisch situ­a­ties waar­in een ver­gis­sing tus­sen gas geven en rem­men eer­der gemaakt wordt:

The trou­ble, unbe­lie­va­ble as it may seem, is that sud­den acce­le­ra­ti­on is very often cau­sed by dri­vers who press the gas pedal when they intend to press the bra­ke.
[Bra­king bad, The New York Times, Richard Sch­midt]

Niet de auto ver­toont een tech­nisch man­ke­ment omdat rem­men wei­ge­ren of het gas­pe­daal blijft han­gen, het is de bestuur­der die denkt te rem­men ter­wijl zijn voet zich bevindt op het gas­pe­daal.

In de auto geze­ten moest ik opnieuw terug­den­ken aan mijn brom­mer­rit­je van vele jaren gele­den. Het kost me geen moei­te om het mis­se­lijk­ma­ken­de gevoel in mijn lijf op te roe­pen toen ik als­maar har­der rich­ting rand van het cross­ter­rein scheur­de ter­wijl ik maar niet snap­te waar­om de rem­men het niet deden. Ik zat gewoon vol­op gas te geven!

[…] the dri­ver does not real­ly con­fu­se the acce­le­ra­tor and the bra­ke. Rather, the limbs do not do exact­ly what the brain tells them to. Noi­sy neu­ro­mus­cu­lar pro­ces­ses inter­ve­ne to make the acti­on slightly dif­fe­rent from the one inten­ded. The dri­ver intends to press the bra­ke, but once in a whi­le the­se neu­ro­mus­cu­lar pro­ces­ses cau­se the foot to devi­a­te from the inten­ded tra­jec­to­ry — just as a bas­ket­ball play­er who makes 90 per­cent of his free throws some­ti­mes mis­ses the hoop.
[Bra­king bad, The New York Times, Richard Sch­midt]

Of ik met deze ken­nis van ach­ter­af bin­nen­kort als­nog op de speed e-bike stap voor een proef­rit­je blijft de vraag. Wel­ke garan­tie heb ik dat mijn brein-hand coör­di­na­tie me niet opnieuw in de steek laat? Mis­schien dat ik voor de zeker­heid beter ook nog een zwem­vest kan aan­trek­ken.

~ ~ ~

Onweer­staan­baar ver­sla­vend
Ver­huis­be­richt