Back to normal — deel 2

Wat ook pret­tig is, is dat ik vanavond weer eens een boek heb uit­gelezen. Ondanks dat we vele uren in het huis en de tuin hebben doorge­bracht blijkt het zo goed als social medi­aloos door het lev­en te gaan me toch nog extra tijd op te lev­eren. Daar­van heb ik dankbaar gebruik gemaakt om in de late uurt­jes op ons bij­na affe ter­ras als dagafs­luit­ing nog wat te lezen.
En zie daar, Zo begint de ziener van Coen Simon is het eerste boek dat ik in ons nieuwe huis ben begonnen en heb uit­gelezen. Een primeur!
Ik heb het lezen van deze ‘filosofis­che ont­dekking van de wereld’ als bij­zon­der aan­ge­naam ervaren. Ner­gens hoog­dravende taal, maar in een erg toe­ganke­lijke taal beschri­jft Simon aller­lei momenten uit zijn vroeg­ste jeugd tot na afloop van zijn studi­eti­jd en gebruikt hij die op een tweeledi­ge manier.
Ze dienen zow­el als een vorm van reflec­tie op zijn eigen groei als filosoof, maar tegelijk­er­ti­jd wor­den ze in een bredere con­text geplaatst om de voor­naam­ste stelling uit zijn boek te onder­bouwen, dat we in onze heden­daagse mod­erne wereld het gevaar lopen de eigen per­soon­lijke ervar­ing te negeren en dat zelfs geloof of een spir­ituele tegen­be­weg­ing geen soe­laas biedt:

Zo rel­a­tiveert de the­o­retis­che blik van de weten­schap de beteke­nis van iedere ervar­ing achter­af, en de pseudoweten­schap­pelijke the­o­rie van het bewuste lev­en ont­neemt je zelfs de mogelijkheid tot een ervar­ing. Het gevaar van iedere the­o­rie is dat zij alleen zichzelf terug wil zien. Zij staart zich blind op de eigen verwachte resul­tat­en.
[p.144–145, Zo begint iedere ziener, Coen Simon]

Wat me opviel is hoe gede­tailleerd Coen Simon deze gebeurtenis­sen uit zijn jeugd tot in detail weet te herin­neren. Ik kan daar erg jalo­ers op zijn. Mij lukt het slechts bij hoge uit­zon­der­ing om me (al dan niet bepal­ende) momenten uit mijn jeugd voor de geest te halen. En zelfs dan vraag ik me vaak af in hoev­erre die herin­ner­ing van mij bez­i­j­den de waarheid is. Regel­matig ver­schillen mijn jon­gere broer en mijn oud­ers van mening over hoe een en ander is gegaan wan­neer we menen over het­zelfde te prat­en.
Inter­es­sant in dit ver­band is dat Simon zelf het geheugen als onbe­trouw­baar ken­merkt:

[…] het is het geheugen miss­chien hele­maal niet te doen om objec­tieve waarheid, maar alleen om het kun­nen waarne­men van een sub­jec­tief gevoel.
[p.68]

Om daar even verder uit te con­clud­eren:

Het bestaan bevin­dt zich voor de uiteen­lopende leefti­j­den en gen­er­aties in telkens een andere tijd en een andere ruimte. En wie hierover nadenkt komt in een veni­jnig cirkelt­je terecht: kijk ik anders tegen de aard van ons bestaan aan, waar­door mijn ervar­ing veran­dert, of veran­dert eerst mijn inner­lijke ervar­ing, en kijk ik daar­door anders naar het bestaan?
[p.69]

Het doet me ver­moe­den dat Simon er geen moeite mee heeft om daar waar nodig de ervarin­gen uit zijn jeugd zodanig vorm te geven dat ze beter passen in het ver­haal dat hij heeft te vertellen. Ik zie daar (gede­tailleerd put­ten uit het geheugen om te onder­bouwen hoe onbe­trouw­baar het geheugen is) een par­al­lel in naar het voor­beeld dat hij aan­haalt van Pla­to die mid­dels een ver­hal­ende dialoog betoogt dat dichters ver­ban­nen zouden moeten wor­den ‘omdat zij het volk zouden stim­uleren in gevoe­lens die de rede vijandig zijn, en omdat de kun­st in het alge­meen een onvol­maak­te naboots­ing van de echte werke­lijkheid is’. De dialoog valt ook hieron­der.
Zoals gezegd, pret­tig leesvo­er dat regel­matig tot (door)denken aanzet.

Eindoordeel: mag blijven

~ ~ ~
Ga naar mijn boekenkast om alle tot dusverre bespro­ken boeken te vin­den en wie weet zit er een­t­je tussen die weg mag en waar jij al tij­den naar op zoek bent. 
~ ~ ~

In Zo begint iedere ziener waarschuwt filosoof Coen Simon dat het heden­daagse gevecht om de waarheid tussen geloof en weten­schap uitein­delijk de onder­gang zal beteke­nen van het belan­grijk­ste wat de mens bez­it: zijn per­soon­lijke ervar­ing.
In een terug­b­lik op de fan­tasier­ijke jaren van zijn eigen jeugd legt Simon de lucide kracht­en van de menselijke ver­beeld­ing bloot. Zijn zoek­tocht langs de ran­den van het denken geeft zó’n onverwachte kijk op geheugen, tijd, geluk, vriend­schap, gevoel, droom en magie, dat nie­mand nog ver­langt naar een andere werke­lijkheid dan de onze.
Zo begint iedere ziener
Coen Simon
Uit­gev­er­ij Ambo
ISBN 9789026323904
~ ~ ~

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Tags

(all tags)

Tweets