reactie 0

De zoektocht van Helen

Helen is haar man kwijt.  Let­ter­lijk. Voor zijn werk als jour­na­list is hij vaak en lang op reis. Veel­al in het bui­ten­land. Omdat we het hier heb­ben over de peri­o­de in de jaren negen­tig van de vori­ge eeuw is het een stuk moei­lij­ker en duur­der om dage­lijks met elkaar te com­mu­ni­ce­ren. Daar­om schrijft Helen voor­na­me­lijk brie­ven die Post res­tan­te1 haar man moe­ten zien te berei­ken. Hij­zelf belt spo­ra­disch om door te geven dat hij nog wat lan­ger onder­weg is. Of komt onver­wacht voor een blik­sem­be­zoek bin­nen­val­len.

Helen is ech­ter haar man ook figuur­lijk kwijt. Dat haar huwe­lijk een gro­te far­ce gewor­den is ont­dek­ken we gelei­de­lijk tij­dens de reis die Helen onder­neemt om haar echt­ge­noot terug te vin­den in Euro­pa. Haar zoek­tocht brengt haar aller­eerst naar Oos­ten­rijk. Maar voor­dat ze daar arri­veert zijn er al drie hoofd­stuk­ken voor­bij waar­in Helen in de trein ver­schil­len­de vreem­de per­so­na­ges ont­moet die haar pad het ver­de­re ver­haal nog meer­maals zul­len krui­sen.

Aan­ge­ko­men in Wenen loopt het spoor al snel dood. Op het kan­toor van de uit­ge­ve­rij waar­voor haar man werkt heb­ben ze geen idee waar hij kan zijn. Ze krijgt de gele­gen­heid om door zijn spul­len te bla­de­ren in de hoop op die manier uit te vin­den waar­mee hij bezig was. Het blijkt dat hij op het spoor is van kunst­roof of -ver­val­sing. Heel toe­val­lig is het gere­la­teerd aan een geheim­zin­ni­ge doos met aller­lei aan ana­to­mie gere­la­teer­de para­fer­na­lia die voor haar ach­ter­ge­la­ten was in de trein.

Wat haar ech­ter veel meer ver­rast is een sta­pel onge­le­zen brie­ven. De door haar geschre­ven brie­ven wel­te­ver­staan. Ze date­ren terug tot in okto­ber, ter­wijl Helen beves­tigd heeft gekre­gen dat haar man nog in decem­ber op kan­toor is geweest. Hoe lang is dit al gaan­de? In haar her­in­ne­ring heeft zij altijd brie­ven geschre­ven wan­neer hij op reis was. Zou hij die nooit geo­pend heb­ben? Of zou hij op een gege­ven moment gestopt zijn met lezen? Maar waar­om? En waar­om heeft hij er nooit iets over gezegd?

She didn’t often allow peo­p­le in through her con­scien­ce, least of all men. Espe­ci­al­ly after mee­ting Mar­tin. After all, that’s why cou­ples get together, isn’t it? To stop the end­less para­de of temp­ting alter­na­ti­ves. To eli­mi­na­te the need to wor­ry that may­be some­o­ne, may­be you, made the wrong choi­ce.
[p.189, The Sen­su­a­list]

Het zijn deze mij­me­rin­gen, aan­ge­vuld met kor­te flash­backs die ons doen leren dat Helen en haar man al lan­ge tijd van elkaar ver­vreemd zijn geraakt. Hoe­wel het lijkt als­of voor­al Helen daar al die tijd haar ogen voor geslo­ten heeft. Maar onbe­wust is er wel dege­lijk een besef dat zij hem kwijt is. Eer­der te den­ken dat hem iets over­ko­men is gaat ze er van­uit dat hij gewoon­weg de benen geno­men heeft. Haar in de steek heeft gela­ten. Want echt bezorgd over zijn lot is ze niet. Ondanks dat hij al enke­le maan­den geen teken van leven heeft gege­ven vormt dat geen aan­lei­ding om hem als ver­mist op te geven bij de poli­tie. In plaats daar­van ver­liest ze zich in het zoe­ken naar de her­komst van de objec­ten in de doos. Wat mis­schien wel gezien kan wor­den als een meta­foor voor haar­zelf.

Want Helen is ook zich­zelf kwijt. De rode draad door het boek is de ver­war­ring bij Helen over haar eigen iden­ti­teit en licha­me­lijk­heid. De onmoe­ting die zij heeft met Rosa leidt tot hal­lu­ci­na­ties dat zij stuk­je bij beet­je het lichaam van deze mys­te­ri­eu­ze vrouw over­neemt. Niet alleen haar bor­sten en ogen ver­an­de­ren, maar ook bij­voor­beeld haar smaak voor etens­waar. Het zorgt voor een ver­vreem­dend effect in de ver­tel­ling die we voor­na­me­lijk van­uit het per­spec­tief van Helen voor­ge­scho­teld krij­gen. Wat is er met haar aan de hand? Beleeft ze alles daad­wer­ke­lijk zoals ze het beschrijft of ver­keert ze in een die­pe cri­sis naar aan­lei­ding van de ver­dwij­ning van haar man en het groei­en­de besef dat ze zich­zelf zolang voor de gek heeft gehou­den?

The Sen­su­a­list is een boei­end boek dat op ver­schil­len­de manier gele­zen kan wor­den. Afwis­se­lend over­heerst de sus­pen­se-ach­ti­ge onder­ne­ming van Helen om erach­ter te komen waar de ori­gi­ne­le hout­sne­des van de beroem­de ana­to­mie­boe­ken door Andre­as Ves­a­li­us zijn geble­ven waar­bij zij de meest extra­va­gan­te men­sen ont­moet die je maar kan beden­ken2, om ver­vol­gens weer de con­fron­ta­tie van Helen met zich­zelf te behan­de­len en hoe zij ver­der moet in de rela­tie met haar man die op een gege­ven moment plomp­ver­lo­ren opduikt als­of er niets aan de hand is. Daar­naast is dit boek ook nog eens prach­tig geïl­lu­streerd. Niet alleen om een en ander te ver­luch­ti­gen, maar vaak om de tekst te onder­steu­nen of extra bete­ke­nis te geven. Het is voor mij aan­lei­ding om zelf op zoek te gaan naar meer werk van Bar­ba­ra Hodg­son.

Helen Mar­tin is a scho­lar of anti­que ana­to­mi­cal illu­stra­ti­on. But she doesn’t know her own body any­mo­re, becau­se Helen is, qui­te liter­al­ly, los­ing her sen­ses. Sight, hea­ring, touch, smell, tas­te; all are dis­ap­pe­a­ring. And she has star­ted to hal­lu­ci­na­te – for sure­ly it is a hal­lu­ci­na­ti­on – that her body is being repla­ced, pie­ce by pie­ce with some­o­ne else’s. Her hus­band, too, see­ms to be lost; vanis­hed during a busi­ness trip to Euro­pe. When Helen sets out to find him, on the night train from Munich to Vien­na the mys­te­ries pro­li­fe­ra­te.

The Sen­su­a­list
Bar­ba­ra Hodg­son
Uit­ge­ver: Byzan­ti­um Books
ISBN: 9780811832083

~ ~ ~


  1. Pos­te res­tan­te is een aan­dui­ding op een post­stuk die aan­geeft dat de brief op het post­kan­toor bewaard moet wor­den tot de gea­dres­seer­de deze komt opha­len. Het is een metho­de die voor­al wordt gebruikt om post te stu­ren naar per­so­nen zon­der vast adres, bij­voor­beeld toe­ris­ten. Bron: Wiki­pe­dia 

  2. Wat te den­ken van een man in Wenen die bezig is om van iede­re inwo­ner een bio­gra­fie te schrij­ven op basis van hun ver­mel­ding in het tele­foon­boek. 

Schrijf een reactie