Zaterdag, 26 januari 2019

Deze kop sprong er voor mij vanochtend uit toen ik de zaterdageditie van NRC doornam:

Lui Europa, sta op en verdedig je vrijheid!

Het is een manifest dat oproept je stem te verheffen tegen de groeiende opkomst van nationalistische en fascistische tegenwerpingen die pogen alles wat de Europese eenheid heeft bereikt teniet te doen. Met het oog op de Europese verkiezingen die in mei gepland staat is het zaak op tekomen voor de Europese unie en de ogen niet te sluiten voor de huidige problemen die er wel degelijk zijn, maar niet mee te gaan in het frame van diegenen die de unie van binnenuit willen ondergraven en omver werpen. Want niets doen is geen optie. Dan bestaat het gevaar van een algehele catastrofe waar alles verloren gaat wat lange tijd gezien werd als de verdienste van deze Europese verbroedering.

We verkeerden in de illusie van een organisch groeiend Europa, dat verankerd in de natuur der dingen ook zonder ons tot stand zou komen, zelfs als we niets deden, omdat het ‘historisch onvermijdelijk’ was.
We moeten ophouden met dat geloof in de voorzienigheid.

Was getetekend:

Vassilis Alexakis (Athene), Svetlana Aleksijevitsj (Kiev), Anne Applebaum (Warschau), Jens Christian Grøndahl (Kopenhagen), David Grossman (Jeruzalem), Ágnes Heller (Budapest), Elfriede Jelinek (Wenen), Ismaïl Kadaré (Tirana), György Konrád (Debrecen), Milan Kundera (Praag), Bernard-Henri Lévy (Parijs), António Lobo Antunes (Lissabon), Claudio Magris (Trieste), Ian McEwan (Londen), Adam Michnik (Warschau), Herta Müller (Berlijn), Ljoedmila Oelitskaja (Moskou), Orhan Pamuk (Istanbul), Rob Riemen (Amsterdam), Salman Rushdie (Londen), Fernando Savater (San Sebastian), Roberto Saviano (Napels), Eugenio Scalfari (Rome), Simon Schama (Londen), Peter Schneider (Berlijn), Abdulah Sidran (Sarajevo), Leïla Slimani (Parijs), Colm Tóibín (Dublin), Mario Vargas Llosa (Madrid), Adam Zagajewski (Krakau)

~ ~ ~

Van Bernard-Henri Lévy las ik afgelopen week een interview door Marijn Kruk in de Groene als voorproefje van het op handen zijnde manifest en zijn tour door Europa om een en ander kracht bij te zetten. Hij ziet de opkomst van de gele hesjes in Frankrijk (en inmiddels overgeslagen naar andere landen) als iets dat stamt uit terechte kritiek op tekortkomingen in de Franse (en Europese) politiek, maar is wars van de populistische politici die ermee aan de haal gaan. Zijn verwijt naar de zittende Franse (en Europese) politieke elite is niet hun (te) ruimhartig migratiebeleid, maar

‘Als ik ze iets verwijt is het dat ze niet luid genoeg hebben gezegd dat racisme onverdraaglijk is, dat de mishandeling van vrouwen leidt tot fascisme, dat blasfemie een heilig recht is. De elites zijn eerder te timide geweest!’

In het interview wordt duidelijk wat zijn invulling gaat zijn om de Europese verkiezingen geen debacle te laten worden:

Volgens Lévy zijn veel vragen die eurosceptici stellen legitiem, maar is het probleem dat ‘professionele Europeanen’ daar nooit serieus op ingaan. ‘Wat levert Europa me op, wat pakt het me af, en wat is de balans? Dát zouden de vragen moeten zijn waarover het gaat. […] de Europese burgers waar ik het net over had, de Europese burgers die zich verloren voelen, hún gaan we een antwoord bieden.’

~ ~ ~

De komende tijd ga ik de discussies rondom de aanloop naar de Europese verkiezingen wat nauwlettender volgen, want ik mag dan wel niet een echte fan zijn van Bernard-Henri Lévy, het Europa wat hij en de overige ondertekenaars van het manifest voor ogen hebben, daar kan ik me wel in vinden:

Het zijn Europese patriotten, talrijker dan wordt gedacht, maar te vaak berustend en zwijgzaam, die weten dat hier driekwart eeuw na de nederlaag van nazisme en fascisme en dertig jaar na de val van de Muur opnieuw een veldslag voor de beschaving wordt uitgevochten.
En het geheugen van Europeanen, het vertrouwen in het grote ideaal dat ze hebben geërfd en onder hun hoede hebben, de overtuiging dat alleen dit ideaal het in zich heeft gehad onze volkeren boven zichzelf en hun oorlogszuchtig verleden uit te tillen en dat alleen dit ideaal de morele kracht zal bezitten de komst van nieuwe totalitaire systemen met in hun kielzog de terugkeer van alle ellende eigen aan duistere tijden te bezweren – dat alles verbiedt hen zich gewonnen te geven.

Wie weet, misschien voel ik me ook wel geroepen actief te worden en niet op mijn luie achterwerk toe te kijken hoe Europa afgebroken en ontmanteld wordt.

~ ~ ~

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *