Zaterdag, 26 januari 2019

Deze kop sprong er voor mij van­och­tend uit toen ik de zater­dag­edi­tie van NRC door­nam:

Lui Euro­pa, sta op en ver­de­dig je vrij­heid!

Het is een mani­fest dat oproept je stem te ver­hef­fen tegen de groei­en­de opkomst van nati­o­na­lis­ti­sche en fas­cis­ti­sche tegen­wer­pin­gen die pogen alles wat de Euro­pe­se een­heid heeft bereikt teniet te doen. Met het oog op de Euro­pe­se ver­kie­zin­gen die in mei gepland staat is het zaak op teko­men voor de Euro­pe­se unie en de ogen niet te slui­ten voor de hui­di­ge pro­ble­men die er wel dege­lijk zijn, maar niet mee te gaan in het fra­me van die­ge­nen die de unie van bin­nen­uit wil­len onder­gra­ven en omver wer­pen. Want niets doen is geen optie. Dan bestaat het gevaar van een alge­he­le cata­stro­fe waar alles ver­lo­ren gaat wat lan­ge tijd gezien werd als de ver­dien­ste van deze Euro­pe­se ver­broe­de­ring.

We ver­keer­den in de illu­sie van een orga­nisch groei­end Euro­pa, dat ver­an­kerd in de natuur der din­gen ook zon­der ons tot stand zou komen, zelfs als we niets deden, omdat het ‘his­to­risch onver­mij­de­lijk’ was.
We moe­ten ophou­den met dat geloof in de voor­zie­nig­heid.

Was gete­te­kend:

Vas­si­lis Alexa­k­is (Athe­ne), Svetla­na Aleksije­vitsj (Kiev), Anne Apple­baum (War­schau), Jens Chris­ti­an Grøn­dahl (Kopen­ha­gen), David Gross­man (Jeru­za­lem), Ágnes Hel­ler (Bud­a­pest), Elfrie­de Jeli­nek (Wenen), Isma­ïl Kadaré (Tira­na), Györ­gy Kon­rád (Debre­cen), Milan Kun­de­ra (Praag), Ber­nard-Hen­ri Lévy (Parijs), Antó­nio Lobo Antunes (Lis­sa­bon), Clau­dio Magris (Tries­te), Ian McE­wan (Lon­den), Adam Mich­nik (War­schau), Her­ta Mül­ler (Ber­lijn), Ljoed­mi­la Oelits­ka­ja (Mos­kou), Orhan Pamuk (Istan­bul), Rob Rie­men (Amster­dam), Sal­man Rush­die (Lon­den), Fer­nan­do Sava­ter (San Sebas­ti­an), Rober­to Savi­a­no (Napels), Euge­nio Scal­fa­ri (Rome), Simon Scha­ma (Lon­den), Peter Schnei­der (Ber­lijn), Abdu­lah Sid­ran (Sara­je­vo), Leïla Slim­a­ni (Parijs), Colm Tói­bín (Dublin), Mario Var­gas Llo­sa (Madrid), Adam Zagajew­ski (Kra­kau)

~ ~ ~

Van Ber­nard-Hen­ri Lévy las ik afge­lo­pen week een inter­view door Marijn Kruk in de Groe­ne als voor­proef­je van het op han­den zijn­de mani­fest en zijn tour door Euro­pa om een en ander kracht bij te zet­ten. Hij ziet de opkomst van de gele hes­jes in Frank­rijk (en inmid­dels over­ge­sla­gen naar ande­re lan­den) als iets dat stamt uit terech­te kri­tiek op tekort­ko­min­gen in de Fran­se (en Euro­pe­se) poli­tiek, maar is wars van de popu­lis­ti­sche poli­ti­ci die ermee aan de haal gaan. Zijn ver­wijt naar de zit­ten­de Fran­se (en Euro­pe­se) poli­tie­ke eli­te is niet hun (te) ruim­har­tig migra­tie­be­leid, maar

Als ik ze iets ver­wijt is het dat ze niet luid genoeg heb­ben gezegd dat racis­me onver­draag­lijk is, dat de mis­han­de­ling van vrou­wen leidt tot fas­cis­me, dat blas­fe­mie een hei­lig recht is. De eli­tes zijn eer­der te timi­de geweest!’

In het inter­view wordt dui­de­lijk wat zijn invul­ling gaat zijn om de Euro­pe­se ver­kie­zin­gen geen deba­cle te laten wor­den:

Vol­gens Lévy zijn veel vra­gen die euro­scep­ti­ci stel­len legi­tiem, maar is het pro­bleem dat ‘pro­fes­si­o­ne­le Euro­pe­a­nen’ daar nooit seri­eus op ingaan. ‘Wat levert Euro­pa me op, wat pakt het me af, en wat is de balans? Dát zou­den de vra­gen moe­ten zijn waar­over het gaat. […] de Euro­pe­se bur­gers waar ik het net over had, de Euro­pe­se bur­gers die zich ver­lo­ren voe­len, hún gaan we een ant­woord bie­den.’

~ ~ ~

De komen­de tijd ga ik de dis­cus­sies rond­om de aan­loop naar de Euro­pe­se ver­kie­zin­gen wat nauw­let­ten­der vol­gen, want ik mag dan wel niet een ech­te fan zijn van Ber­nard-Hen­ri Lévy, het Euro­pa wat hij en de ove­ri­ge onder­te­ke­naars van het mani­fest voor ogen heb­ben, daar kan ik me wel in vin­den:

Het zijn Euro­pe­se patri­ot­ten, tal­rij­ker dan wordt gedacht, maar te vaak berus­tend en zwijg­zaam, die weten dat hier drie­kwart eeuw na de neder­laag van nazis­me en fas­cis­me en der­tig jaar na de val van de Muur opnieuw een veld­slag voor de bescha­ving wordt uit­ge­voch­ten.
En het geheu­gen van Euro­pe­a­nen, het ver­trou­wen in het gro­te ide­aal dat ze heb­ben geërfd en onder hun hoe­de heb­ben, de over­tui­ging dat alleen dit ide­aal het in zich heeft gehad onze vol­ke­ren boven zich­zelf en hun oor­logs­zuch­tig ver­le­den uit te til­len en dat alleen dit ide­aal de more­le kracht zal bezit­ten de komst van nieu­we tota­li­tai­re sys­te­men met in hun kiel­zog de terug­keer van alle ellen­de eigen aan duis­te­re tij­den te bezwe­ren – dat alles ver­biedt hen zich gewon­nen te geven.

Wie weet, mis­schien voel ik me ook wel geroe­pen actief te wor­den en niet op mijn luie ach­ter­werk toe te kij­ken hoe Euro­pa afge­bro­ken en ont­man­teld wordt.

~ ~ ~

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *