De kracht van literatuur

Waar­om heb­ben macht­heb­bers angst voor de kracht van de lite­ra­tuur? Lees het arti­kel van Lizet Duy­ven­dak, uni­ver­si­tair hoofd­do­cent Let­ter­kun­de aan de Open Uni­ver­si­teit Nederland

De lite­ra­tuur biedt men­sen […] de moge­lijk­heid om een bestaand wereld­beeld af te bre­ken, zowel op een posi­tie­ve als nega­tie­ve manier. Een ver­haal kan de manier waar­op men­sen de wereld zien, hun per­spec­tief, ver­an­de­ren. Dat is voor veel macht­heb­bers onwen­se­lijk en gevaarlijk.

Om te voor­ko­men dat lite­ra­tuur deze (in de ogen van macht­heb­bers) nega­tie­ve invloed kon heb­ben wor­der al van ouds­her boe­ken weg­ge­hou­den van het beoog­de publiek, of er werd cen­suur toe­ge­past. Maar schrij­vers zijn niet voor een gat te van­gen en wis­ten hun lite­rai­re talent zoda­nig toe te pas­sen dat daar waar de cen­suur op de loer lag hun ver­ha­len een die­pe­re bete­ke­nis had­den die aan de opper­vlak­te vak­kun­dig ver­bor­gen was. 

Lite­ra­tuur kan niet alleen gevaar­lijk zijn voor macht­heb­bers in de zin dat ze moge­lijk revo­lu­ti­o­nai­re acties zou­den ini­ti­ë­ren, het kan ook bevrij­dend wer­ken voor lezers die zich onbe­gre­pen voe­len en in een ver­haal hun stand­punt of geaard­heid als ‘nor­maal’ zien. En tege­lijk kan het de ogen ope­nen voor de inle­ven­de lezer die tot dan toe zich niet bewust was van de eigen blin­de vlek.

Kort­om, Lizet Duy­ven­dak zet in een kort over­zicht hel­der uit­een wat de kracht van lite­ra­tuur kan zijn en hoe dat bij som­mi­gen als een gevaar of bedrei­gend erva­ren kan wor­den. Goed om in het ach­ter­hoofd te hou­den bij de cur­sus Inlei­ding Let­ter­kun­de waar­mee ik in sep­tem­ber ga beginnen.

0