MvdG: Witte wetenschap

Plan­ta­ge Cor­ne­lis Vriend­schap in Suriname

Een fel­le aan­klacht door Patri­cia D. Gomez rich­ting de KNAW (Konink­lij­ke Neder­land­se Aka­de­mie van Weten­schap­pen) met de afwij­zing om de weten­schap­pe­lij­ke afde­ling van het NiN­see (Nati­o­naal Insti­tuut Neder­lands Sla­ver­nij­ver­le­den en erfe­nis) niet in haar orga­ni­sa­tie op te nemen. Door het weg­val­len van rijks­sub­si­die in 2012/2013 voor het eni­ge zwar­te ken­nis­in­sti­tuut dat onder­zoek doet naar het sla­ver­nij­ver­le­den wordt de offi­ci­ë­le geschied­schrij­ving over dit onder­werp zo goed als vol­le­dig beoe­fend door wit­te man­nen en vrouwen. 

Gomez legt als volgt uit aan waar­om deze afwij­zing gezien kan wor­den als een voor­beeld van insti­tu­ti­o­neel racisme: 

Over­een­kom­stig de defi­ni­tie van insti­tu­ti­o­neel racis­me, lag het racis­me niet in de aard van de afwij­zing, maar in de gevol­gen ervan. De KNAW had het bear­gu­men­teerd met neu­tra­le weten­schap­pe­lijk­heids­cri­te­ria waar het NiN­see niet hele­maal aan vol­deed. Het gevolg was ech­ter wel racis­tisch want de zwar­te his­to­ri­ci wer­den gedu­peerd en de wit­ten bevoor­deeld. Zij kon­den insti­tu­ti­o­neel ver­sterkt en van­uit een mono­po­lie posi­tie in het gat stap­pen dat met het slo­pen van het NiN­see was ontstaan.

Los van het feit dat het voor zwar­te his­to­ri­ci hier­door bij­na onmo­ge­lijk is gewor­den om zich een goe­de posi­tie te ver­wer­ven in de weten­schap­pe­lij­ke orga­ni­sa­tie waar de bes­te banen, sub­si­dies en onder­zoeks­op­drach­ten te beha­len zijn, zijn ande­re gevol­gen dat het beeld van het sla­ver­nij­ver­le­den gro­ten­deels een­zij­dig euro­cen­trisch blijft van­we­ge de domi­nan­tie van de wit­te his­to­ri­ci en dat ver­wor­ven­he­den of nieu­we inzich­ten van ande­re groe­pen in dit beeld inge­bed wor­den als­of ze door hen bedacht zijn. Ook de prik­kel om daad­wer­ke­lijk racis­me en ‘whi­te pri­vi­le­ge’ aan de kaak te stel­len of ver­der bloot te leg­gen in de geschied­schrij­ving is afwezig.

Gomez ziet de afwij­zing door de KNAW als een gebrek aan zelf­re­flec­tie als­ook (met een ver­wij­zing naar Kant) aan moraal:

Als de KNAW zich reken­schap van haar geschie­de­nis had gege­ven en mora­li­teit hier­in had betrok­ken, had ze haar oneer­lijk ver­kre­gen voor­sprong mee­ge­no­men in haar overwegingen.

Ze sluit af met de con­sta­te­ring dat door deze han­dels­wij­ze de KNAW de racis­ti­sche opvat­ting beves­tigt “dat zwar­ten min­der intel­li­gent zijn en min­der pres­te­ren dan wit­ten”. Een triest­ma­ken­de conclusie.

~ ~ ~ 

In okto­ber schrijf ik regel­ma­tig een blog­post naar aan­lei­ding van de arti­ke­len op de site van de Maand van de Geschie­de­nis rond het the­ma van 2020: Oost/West.

~ ~ ~

MvdG: Wit­te wetenschap

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Schuiven naar boven