(Her)leeslijst

Voor de stu­die Cul­tuur­we­ten­schap­pen die ik volg aan de Open Uni­ver­si­teit1 ben ik bezig met het onder­deel Inlei­ding let­ter­kun­de. In decem­ber had ik daar­voor al met goed gevolg een onli­ne mul­ti­ple-choi­ce ten­ta­men vol­bracht en momen­teel werk ik aan een ver­haal­ana­ly­se van een tekst die deze week met ons gedeeld is. We zijn vrij om er zelf secun­dai­re lite­ra­tuur bij te zoe­ken die de ana­ly­se kun­nen onder­steu­nen en mogen ook gebruik maken van de leer­mid­de­len die we tot onze beschik­king heb­ben gekregen.

In de laat­ste dagen voor­dat de ten­ta­men­op­dracht bekend zou wor­den had ik me ver­diept in Hoe lees ik van Lide­wij­de Paris. De bedoe­ling was om een stuk door te nemen in ‘Deel 2 De roman als tekst — Toe­ters en bel­len: stijl­fi­gu­ren, aan­kle­ding’. Het zou ons naast enke­le voor­beel­duit­wer­kin­gen van eer­de­re ten­ta­mens meer inzicht kun­nen geven in hoe een tekst ont­ra­feld kan wor­den. Voor het dui­den van een ver­haal is het belang­rijk om oog te heb­ben voor de vele, veel­al op het eer­ste gezicht ver­bor­gen sig­na­len die een auteur ver­werkt heeft in de tekst waar­mee wij als lezer onbe­wust gema­ni­pu­leerd wor­den. Lide­wij­de Paris weet dit op een uiterst aan­ste­ke­lij­ke wij­ze dui­de­lijk te maken zon­der te ver­val­len in al te veel weten­schap­pe­lijk jargon. 

Voor mij was het een pret­ti­ge her­nieuw­de ken­nis­ma­king want ik had het boek al eer­der aan­dach­tig door­ge­le­zen in de tijd dat ik vol­op mee­deed aan de lees- en blog­club ‘Een per­fec­te dag voor lite­ra­tuur’. In 2016 schreef ik er zelf mijn lees­er­va­ring over die je hier onder de titel ‘Hoe leest zij?’ kunt terug­vin­den. Net als toen ervaar ik nu opnieuw hoe pret­tig lees­baar zij schrijft en hoe zij mij weet enthou­si­ast te maken met de manier waar­op zij ver­ha­len en romans leest. Zo enthou­si­ast dat ik na afloop, want inmid­dels heb ik haar boek in z’n geheel gele­zen, dat ik een lijst heb gemaakt van een aan­tal boe­ken waar­uit zij frag­men­ten heeft gebruikt, om die te gaan lezen. De mees­te heb ik geluk­kig in mijn bezit en soms zelfs al eens eer­der gele­zen, maar dat zal me niet weer­hou­den om ze met de opge­da­ne ken­nis tij­dens de stu­die en aan­ge­reikt door Lide­wij­de Paris anders te gaan ervaren.

De lijst ziet er als volgt uit:

  • Abdo­lah, Kader, De kraai
  • Bánk, Zsuz­sa, Heisster Som­mer
  • Bar­nes, Juli­an, The Sen­se of an Ending
  • Boy­le, T.C., Tooth and Claw
  • Clau­del, Phi­lip­pe, La peti­te fil­le de mon­si­eur Linh
  • Essen, Rob van, Hier wonen ook mensen
  • Febru­a­ri, M., De lite­rai­re kring
  • Gar­cía Már­quez, Gabriel, Hon­derd jaar eenzaamheid
  • Grøn­dahl, Jens Cris­ti­an, Dat weet je niet
  • Grun­berg, Arnon, De troost van slapstick
  • Knaus­gård, Karl Ove, Vader. Mijn strijd 1
  • Mul­ta­tu­li, Max Have­laar
  • Mit­chell, David, Cloud Atlas
  • Mura­kami, Haruki, Nor­we­gi­an Wood
  • Rosen­boom, Tho­mas, Publie­ke werken
  • Tol­stoj, L.N., Anna Kare­ni­na
  • Yana­gi­ha­ra, Hanya, A litt­le life

Een lan­ge lijst is het gewor­den, en dan heb ik nog niet eens alle titels opge­no­men die Paris in haar boek aan bod laat komen. Voor­lo­pig ga ik eerst ver­der lezen in Max Have­laar want daar ben ik al tot hal­ver­we­ge gevor­derd, en dan pik ik er een­tje uit die in mijn boe­ken­kast staat. Nog geen enkel idee wat dat gaat zijn maar in ieder geval hoef ik me de komen­de tijd geen zor­gen te maken wat ik kan gaan lezen.

Romans zijn vaak meer dan alleen een ver­haal. Er wordt met struc­tuur gespeeld, met per­spec­tief, beel­den en taal, waar­door een boek een extra bete­ke­nis of twee­de laag krijgt. Maar die stil­le sig­na­len van de schrij­ver zijn niet altijd mak­ke­lijk te ont­dek­ken. In Hoe lees ik? laat Lide­wij­de Paris zien hoe zij die sig­na­len vindt en uit­legt. Aan de hand van ver­schil­len­de frag­men­ten behan­delt ze de lite­rai­re trucs en tech­nie­ken. Dat maakt dit boek ook voor begin­nen­de schrij­vers interessant.

Hoe lees ik?
Lide­wij­de Paris
Uit­ge­ver Nieuw Amster­dam
ISBN 9789046821084

Upda­te 18 febru­a­ri 2021: 

Mul­ta­tu­li, Max Have­laar — Dit boek had ik nog nooit eer­der gele­zen. Wel frag­men­ten, bij­voor­beeld op de mid­del­ba­re school en later op de uni­ver­si­teit. Vorig jaar was ik er ein­de­lijk eens goed voor gaan zit­ten, tus­sen­door kwam er vanal­les tus­sen, maar deze week is het me gelukt om het hele­maal uit te lezen. En ik vond het een heel bij­zon­der boek. De ver­schil­len­de stem­men, de fel­le aan­klacht over het leed de indi­sche bevol­king aan­ge­daan, de afwis­se­ling in stijl, de prach­tig gevoel­vol­le pas­sa­ge over Saïd­jah en Adi­n­da, het sprak me alle­maal aan en maak­te die­pe indruk. Voor nu heb ik het boek even ter­zij­de gelegd, maar ik ga het zeker opnieuw her­le­zen en kom er dan meer gede­tail­leerd op terug. 


  1. Klik hier voor mijn stu­die­voort­gang. 

Lees ook …

6 reacties

  1. Ik bewon­der je pas­sie en door­zet­tings­ver­mo­gen. Ik word al moe als ik aan al die lite­ra­tuur denk. Omdat het veel aan­dacht en con­cen­tra­tie vergt, denk ik. Of is dat voor jou niet zo? Is het ont­span­nend of inspannend?

    1. Het vergt zeker con­cen­tra­tie als je het goed wilt lezen en op zoek gaat naar al die details die een auteur er in heeft ver­werkt om een ver­haal van meer­de­re bete­ke­nis­la­gen te voor­zien. Of waar­van jij als lezer denkt dat het erin is ver­werkt. Maar zelfs dan blijf ik het erva­ren als een ont­span­nen­de bezig­heid die me een hoop vol­doe­ning geeft. Heer­lijk om zo met lite­ra­tuur bezig te zijn.

  2. Inte­res­sant, ik ben heel benieuwd wat er gaat vol­gen. En het boek heb ten tij­de van ‘Een per­fec­te dag voor lite­ra­tuur’ aan me voor­bij laten gaan maar ik ben van plan het als­nog te lezen en er mis­schien zelfs wel mee aan de slag te gaan.

    1. Zoals gewoon­lijk (we ken­nen elkaar inmid­dels) zal wel weer blij­ken dat ik waar­schijn­lijk teveel hooi op de vork heb geno­men, maar voor­lo­pig zit ik hele­maal in de lees-stem­ming en blijf ik vro­lijk door­le­zen. Het boek van Lide­wij­de Paris is een mooi tegen­wicht voor Lite­rair mecha­niek dat een stuk the­o­re­ti­scher van opzet is (maar ondanks dat toch goed lees­baar). Op twit­ter gaf zij een soort­ge­lijk boek voor kor­te ver­ha­len te heb­ben geschre­ven, en dat er een­tje voor gedich­ten in de maak is om te ver­schij­nen in de twee­de helft van dit jaar.

      1. Ja, daar zeg je zoiets. We ken­nen elkaar al een aar­dig tijd­je. Mijn nieuw­ste stre­ven is de dag met een boek te begin­nen. Lite­rair mecha­niek wacht nog steeds. Hope­lijk komt daar door mijn nieu­we stre­ven snel ver­an­de­ring in en vol­gen daar­na de boe­ken van Lide­wij­de Paris. Dank voor de tip over het boek over gedich­ten. Dat had ik nog niet onli­ne gezien bij de loka­le boekhandel.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *