20221001

Ont­dek gis­te­ren, begrijp vandaag

Okto­ber is de Maand van de Geschie­de­nis, het groot­ste geschie­de­nis­eve­ne­ment van Neder­land. Samen met tal­lo­ze musea, bibli­o­the­ken, boek­han­dels, archie­ven en ande­re cul­tu­re­le instel­lin­gen orga­ni­seert de Maand meer dan vijf­hon­derd acti­vi­tei­ten door het hele land. Onder het mot­to ‘Ont­dek gis­te­ren, begrijp van­daag’ bren­gen we in okto­ber 2022 met het the­ma Wat een ramp! geschie­de­nis voor het voetlicht.

web­si­te Maand van de Geschiedenis

Van­och­tend zag ik de aan­kon­di­ging van de Maand van de Geschie­de­nis die van­daag van start gaat. Het the­ma dit jaar is Wat een ramp! In 2020 heb ik gepro­beerd iede­re dag een stuk­je te schrij­ven naar aan­lei­ding van de vele arti­ke­len die rond het the­ma van dat jaar — Oost/West — ver­sche­nen. Dat wil ik nu opnieuw gaan doen. Maar aller­eerst ging ik naar de boek­han­del waar het essay Cri­sis! van Bea­tri­ce de Graaf te koop lag. Toen ik eer­der deze week bij dezelf­de boek­han­del voor een bestel­ling was had ik gehoopt dat het essay toen al beschik­baar was, maar dat was niet het geval. Dus van­daag terug en omdat ik er toch was met­een maar het boek De boek­han­del van de wereld — Druk­kers, boek­ver­ko­pers en lezers in de Gou­den Eeuw van Andrew Pet­te­gree en Arthur der Wedu­wen aangeschaft.

Klik op de afbeel­ding om de video op you­tu­be te bekijken

De mil­len­ni­um­bug: een ramp die niet kwam

Het eer­ste arti­kel gaat over een ramp die er geen was: de zoge­naam­de mil­le­ni­um­bug. Veel computerprogramma’s maak­ten gebruik van een kalen­der waar de eer­ste twee cij­fers van het jaar­tal niet gebruikt wer­den om ruim­te te bespa­ren. Dus niet 1980, maar 80. En de vrees was dat bij over­gang van 1999 naar 2000 (ofwel van 99 naar 00) veel soft­wa­re vast zou lopen.

Ik her­in­ner me dit nog goed. Rond die tijd was ik werk­zaam bij Phi­lips en omdat ik mid­den in een soft­wa­re­pro­ject zat om de pro­duc­tie­plan­ning van onze fabriek te auto­ma­ti­se­ren had ik veel con­tact met de IT afde­ling. Daar was het onder­werp van de mil­le­ni­um­bug het gesprek van de dag. De collega’s die er werk­zaam waren zagen het pro­bleem niet zo en ble­ven rede­lijk nuch­ter onder de toe­ne­men­de paniek dat bin­nen­kort veel van de oude­re com­pu­ter­sys­te­men zou­den gaan hape­ren of zelfs com­pleet zou­den stop­pen. Met alle gevol­gen vandien. 

Toch kreeg de alge­he­le hys­te­rie van de laat­ste dagen in 1999 ook vat op mij. Wist ik veel hoe die computerprogramma’s in elkaar zaten. Alles was wat mij betreft moge­lijk. Ook vlieg­tui­gen die uit de lucht kon­den val­len omdat de elek­tro­ni­ca tij­dens de jaar­wis­se­ling er de brui aan kon geven. Toen het aftel­len van de klok begon voel­de het dat jaar anders dan anders. Nor­maal gespro­ken klin­ken de eer­ste gro­te knal­len wan­neer het aftel­len gedaan is en het nieu­we jaar een aan­vang neemt. Nu bleef het even stil als­of de wereld de adem inhield voor wat er komen ging. Natuur­lijk wis­ten we tegen die tijd al dat het waar­schijn­lijk alle­maal wel zou mee­val­len want de jaar­over­gang had al plaats­ge­von­den in de tijd­zo­nes die voor ons lagen. En daar ging het leven gewoon ver­der zon­der dat de mil­le­ni­um­bug toe­ge­sla­gen had. Maar toch. Het had gekund. Niet veel later barst­te het vuur­werk in alle hevig­heid los en waren we al snel de ramp die niet kwam vergeten.

~ ~ ~

In okto­ber pro­beer ik regel­ma­tig stil te staan bij de arti­ke­len op de site van de Maand van de Geschie­de­nis die gepu­bli­ceerd wor­den rond het the­ma van 2022: Wat een ramp!


Toen op 1 oktober

2020–2

2020–1

2018

2015

2014

2013

2011

2010

0