De open samenleving en haar vijanden – Karl Popper [08]
Deel I De betovering van Plato
De mythe van de oorsprong en lotsbestemming
p.47: Hoofdstuk 3 – Plato’s Ideeënleer
paragraaf II
Wat Plato niet deelt met Heraclitus is zijn overtuiging dat de wet van verval kon worden doorbroken 1. Ogenschijnlijk is dit in strijd met zijn geloof in een wet van lotsbestemming, maar Popper schetst een gedachtegang die dit enigszins kan verduidelijken: Een van de gevolgen van de wet van verval is moreel verval, en dat leidt onder andere ook tot politieke achteruitgang. En een van de hoofdoorzaken van moreel verval is raciale degeneratie. Wanneer men dit overziet kan men concluderen dat er mogelijkheden voor de mens zijn om in te grijpen in dit proces van verval en het te vertragen of tot halt te brengen.
Popper geeft aan dat Plato volgens hem in ieder geval zowel in de wet van verval geloofde als in de mogelijkheid om dit verval te stoppen, en dan met name door ‘iedere vorm van politieke verandering tot staan te brengen‘.
De staat die vrij is van het kwaad van verandering en verval, is de beste, de volmaakte staat. Het is de staat van het Gouden Tijdperk, dat geen verandering kende. Het is de tot staan gebrachte staat.
[p.50]
In zijn geschriften zijn voorbeelden te vinden (De staatsman wordt door Popper aangehaald) waar hij de komst van een ‘groot wetgever’ ziet als het moment waarop het politieke verval tot staan gebracht wordt.
~ ~ ~
Disclaimer: Ik deel hier mijn leeservaring van het boek en wat ik ervan begrijp. Mijn achtergrond in onderwerpen zoals politieke of sociale wetenschappen en filofosie is minimaal. Dus waarschijnlijk mis ik een hoop en zal mijn duiding op veel plaatsen niet correct zijn. Aarzel niet om het mij in de reacties te laten weten zodat ik een en ander kan aanpassen. Ik wil leren, niet onderwijzen.
- Zie vorige blogpost: Volgens deze wet […] is alle sociale verandering niets anders dan verwording, verval en achteruitgang.[↩]
Geef een reactie