22836 — zondag

Exodus — [1]

In het laat­ste hoofd­stuk van Gene­sis heb­ben we kun­nen lezen hoe Jozef op hon­derd­tien­ja­ri­ge leef­tijd komt te over­lij­den. Hij wordt gebal­semd en in een sar­co­faag gelegd. In het eer­ste hoofd­stuk van Exo­dus wor­den nog eens alle zonen van Jakob/Israël opge­somd (Ruben, Sime­on, Levi, Juda, Issa­char, Zebu­lon, Ben­ja­min, Dan, Naf­ta­li, Gad, Aser en Jozef). Samen met hun vrouw en kin­de­ren zou­den dit in totaal zeven­tig per­so­nen zijn ‘die recht­streeks van Jakob afstam­den’. Mij is niet geheel dui­de­lijk of dit dan alleen de zonen (en even­tu­e­le doch­ters?) en hun (klein)kinderen betreft, of ook de aan­ge­trouw­de vrou­wen. Wat wel dui­de­lijk wordt gemaakt is dat de Isra­ë­lie­ten in aan­tal sterk toe­na­men. Het was aan­lei­ding voor een nieu­we farao om hier paal en perk aan te stel­len. Hij was name­lijk bevreesd dat dit volk par­tij voor de vij­and zou kie­zen in geval van oor­log.

De Isra­ë­lie­ten wer­den voort­aan behan­deld als waren zij sla­ven en daar­naast kre­gen de Hebreeuw­se vroed­vrou­wen opdracht bij een beval­ling de jon­ge­tjes te doden en de meis­jes in leven te laten. De vroed­vrou­wen hiel­den zich ech­ter niet aan deze opdracht wegens hun ont­zag voor God. Tegen de farao ver­tel­den ze dat de Hebreeuw­se vrou­wen zo sterk zijn dat ze hun kind al gebaard had­den voor­dat de vroed­vrouw arri­veer­de om hulp te ver­le­nen. Daar­op besloot de farao om ‘alle Hebreeuw­se jon­gens die gebo­ren wer­den in de Nijl te gooi­en.’

~ ~ ~

Dit ver­haal is me lang bij­ge­ble­ven nadat ik het op de lage­re school te horen kreeg. Ik vond het gru­we­lijk. Hoe kon men het over zijn hart ver­krij­gen om pas­ge­bo­ren kin­de­ren met geweld bij hun moe­der weg te halen en te ver­drin­ken? Of ik er nacht­mer­ries van heb gehad staat me niet bij, wel dat ik niet echt blij werd van de gods­dienst­les­sen die we had­den op de katho­lie­ke school (een voor­ma­lig non­nen­kloos­ter). Bij mij ble­ven toch vaak deze geweld­da­di­ge ele­men­ten uit de bij­bel han­gen en niet de gepre­dik­te naas­ten­lief­de of de bij­zon­de­re posi­tie van een uit­ver­ko­ren volk. Ook nu valt me op hoe ter­loops het wordt gebracht. Wat ik me wel afvraag is waar­om de farao er voor koos om juist de jon­gens te laten doden? Of waar­om niet alle kin­de­ren die gebo­ren wor­den als het er ten­slot­te om ging de groei van het aan­tal Isra­ë­lie­ten te beteu­ge­len? Had­den ze de vrou­wen nodig in de huis­hou­ding of als seks­slaaf? Daar­te­gen­over kon­den de man­nen dan weer zwaar­der licha­me­lij­ke arbeid ver­rich­ten.

~ ~ ~

Omdat ik tij­dens de stu­die Alge­me­ne cul­tuur­we­ten­schap­pen regel­ma­tig merk­te dat eni­ge bij­bel­ken­nis wel han­dig is, was ik maar weer eens met dit ‘boek der boe­ken’ begon­nen. Inmid­dels ben ik (tij­de­lijk?) met de stu­die gestopt, maar heb ik mezelf voor­ge­no­men te blij­ven lezen in de bij­bel.