22966 — donderdag

‘V13’ staat voor ‘vrij­dag de der­tien­de’ en is een ver­wij­zing naar de aan­sla­gen die op vrij­dag 13 novem­ber plaats­von­den in Parijs. Negen ter­ro­ris­ten gin­gen in groep­jes van drie met bom­gor­dels om naar ver­schil­len­de loca­ties om zoveel moge­lijk slacht­of­fers te maken. De plek waar de mees­te slacht­of­fers vie­len te betreu­ren (89 in totaal) was de con­cert­zaal Bata­clan. Daar werd tus­sen de tien tot twin­tig minu­ten lang met auto­ma­ti­sche vuur­wa­pens op de aan­we­zi­ge bezoe­kers gescho­ten. De poli­tie viel het pand pas na enke­le uren bele­ge­ring bin­nen waar­bij een van de ter­ro­ris­ten werd dood­ge­scho­ten en twee ande­ren zich­zelf opblie­zen. Ook wer­den er die­zelf­de avond men­sen dood­ge­scho­ten op enke­le ter­ras­jes die druk­be­volkt waren van­we­ge het voor de tijd van het jaar aan­ge­na­me weer. Bij de geplan­de aan­val op het sta­di­on Sta­de de Fran­ce waar het nati­o­na­le elf­tal van Frank­rijk een vriend­schap­pe­lij­ke wed­strijd tegen Duits­land speel­de kwam slechts een per­soon om het leven toen een van de ter­ro­ris­ten zich bui­ten het sta­di­on opblies.

Het boek V13 is een weer­ga­ve van de recht­zaak die een aan­vang nam op 8 sep­tem­ber 2021 en waar negen maan­den voor wer­den uit­ge­trok­ken. De schrij­ver Emma­nu­el Car­rè­re was met het Fran­se week­blad L’Obs een over­een­komst aan­ge­gaan om het gehe­le pro­ces van begin tot ein­de bij te wonen en daar­van weke­lijks ver­slag te doen. Nader­hand heeft Car­rè­re al deze columns en ove­ri­ge aan­te­ke­nin­gen omge­werkt tot dit boek.

Ik las het boek voor mijn doen snel uit. Dat komt voor­na­me­lijk door de schrijf­stijl. Het woord­ge­bruik is een­vou­dig, de zin­nen niet al te lang en zon­der veel opsmuk. En het ver­haal doet de rest. Op een hel­de­re manier beschrijft Car­rè­re hoe het is om zeker waar het de getui­ge­nis­sen van de slacht­of­fers en nabe­staan­den betreft, dag in en dag hun ver­ha­len aan te horen zon­der afge­stompt te raken door het vele leed, maar voor­al de vele her­ha­lin­gen die onver­mij­de­lijk zijn wan­neer ieder voor zich pro­beert het onvoor­stel­ba­re wat hen is over­ko­men in woor­den te van­gen. De ver­ha­len die Car­rè­re zijn bij­ge­ble­ven en die hij soms gede­tail­leerd dan weer ter­loops aan­haalt zijn allen op hun manier even gru­we­lijk, en het vormt slechts een zeer klein gedeel­te van wat er op die avond is voor­ge­val­len. Het is gewoon­weg niet te bevat­ten.

Ondanks dat het boek vlot­jes weg­leest en ik een goed beeld kreeg van hoe Car­rè­re deze mara­thon-straf­zaak heeft onder­gaan en wat er voor­af, tij­dens en na de aan­sla­gen heeft plaats­ge­von­den ben ik er toch niet onver­deeld posi­tief over. Mis­schien dat het lezen van de weke­lijk­se columns tij­dens de straf­zaak zelf meer impact op mij zou heb­ben gehad. Van het boek zelf had ik daar­om meer ver­wacht, maar het leek als­of het haas­tig en daar­door slor­dig in elkaar was gezet. Knip en plak­werk om de aan­te­ke­nin­gen in de geko­zen struc­tuur van het boek (deel 1. Slacht­of­fers; deel 2. Daders; en deel 3. Het hof) te krij­gen. Ik kwam vaak dezelf­de bewoor­din­gen of pas­sa­ges tegen en vroeg me gere­geld af waar­om niet de oor­spron­ke­lij­ke columns gebun­deld waren met een alge­me­ne inlei­ding om waar nodig wat extra dui­ding te geven. Maar dat ter­zij­de.

Tus­sen sep­tem­ber 2021 en juli 2022 volg­de Emma­nu­el Car­rè­re het pro­ces in het Parij­se Palais de Jus­ti­ce tegen de ver­dach­ten van de ter­ro­ris­ti­sche aan­sla­gen op vrij­dag de 13e novem­ber 2015 (V13). Bij die aan­sla­gen vie­len 130 doden in het Sta­de de Fran­ce, op ter­ras­sen in een uit­gaans­buurt van Parijs en in de con­cert­zaal Bata­clan. Hij beschreef zijn indrin­gen­de obser­va­ties in kro­nie­ken voor L’Obs: 14 aan­ge­klaag­den, 1800 over­le­ven­den en nabe­staan­den, 350 advo­ca­ten en een dos­sier van 53 meter hoog. Car­rè­re toont ons drie per­spec­tie­ven: dat van de slacht­of­fers, de ver­dach­ten en het hof. Het bij­wo­nen was ‘vaak over­wel­di­gend en fas­ci­ne­rend’ en steeds als het saai dreig­de te wor­den was er een ver­ras­sen­de wen­ding die voort­schrij­dend inzicht bracht.

~ ~ ~

Op blues­ky zag ik een bericht met een link naar De weten­schap ach­ter lezen — Stich­ting Lezen. Daar las ik het vol­gen­de:

De wetenschap achter lezen

Nieuws­gie­rig naar wat onder­zoe­kers ont­dek­ken over lezen? In de nieu­we mini­pod­cast­se­rie De weten­schap ach­ter lezen gaat Jim Jan­sen (New Sci­en­tist) op bezoek bij weten­schap­pers.

Er staan inmid­dels al negen afle­ve­rin­gen onli­ne. Later deze week maar eens een pod­cast luis­te­ren om te zien of het iets is.