50books – jaar 2015 – vraag 49

Deze blogpost is deel 49 van 49 in de serie 50books - 2015

Haast ongemerkt is er een jaar van boekvragen voorbij gegaan, en haast even ongemerkt blijkt dat ik één joker te veel heb ingezet. Of kan het zijn dat dit jaar een week minder telt dan de tweeënvijftig die er normaal in horen te zitten? Hoe dan ook, feit is dat ik op de laatste zondag van 2015 aangekomen ben bij vraag 49 in plaats van de geplande vraag 50. Het is niet anders.

Wat wel gaat veranderen is de plek waar jullie volgend jaar moeten zijn voor een nieuwe #50books vraag.

Volgens traditie wordt het stokje namelijk weer doorgegeven, en ditmaal is Hendrik-Jan (zijn website is hier te vinden, en op twitter kun je hem hier volgen) degene die de taak op zich neemt om iedere week met een boekgerelateerde vraag te komen. Wie Hendrik-Jan kent weet dat het #50books initiatief in 2016 een goed onderkomen krijgt want lezen, boeken en literatuur zijn onderwerpen waar hij zeer regelmatig over blogt.

Bij deze wil ik Hendrik-Jan alvast veel succes wensen met het verzorgen van de wekelijkse boekenvraag en ik hoop dat jullie hem gaan overladen met reacties.

Maar voor het zover is nog een laatste vraag van mij. Het woord traditie is al gevallen dus laat ik er maar gebruik van maken om nog een andere traditie aan te halen, en wel die van de eindejaarslijstjes.

Vraag 49:
Wat is jouw top-3 van mooiste boeken uit 2015?

Op deze laatste zondag van het jaar lijkt het me gepast om jullie de gelegenheid te geven een overzicht te maken van de boeken uit 2015 die jullie het meest zijn bijgebleven. Dus niet zozeer boeken die dit jaar zijn uitgekomen, maar de boeken die jullie gelezen hebben. En je hoeft je niet te beperken tot literatuur. Voel je vrij elk boek te noemen dat op de een of andere manier er voor jou bovenuit steeg in vergelijking met de rest van de boeken die je gelezen hebt. Natuurlijk is het des te leuker wanneer je ook nog wat toelichting geeft waarom het boek in je top-3 terecht is gekomen, maar voel je daartoe niet verplicht.

Zoals altijd kijk ik weer uit naar jullie reacties.

top-3

~ ~ ~

50books – jaar 2015 – vraag 48

Deze blogpost is deel 48 van 49 in de serie 50books - 2015

Op de eindejaarsbijeenkomst afgelopen vrijdag kwam de vraag (met antwoord) een aantal keer voorbij: ‘En wat ga jij doen de komende vrije dagen? Lezen zeker?’ Ik hoefde alleen nog maar bevestigend te knikken waarna er bij sommigen een meewarig knikje op volgde. In de trant van ‘joh, waar je zin in hebt.’
Nou, ik heb er ontzettend veel zin in!
Rechts van mijn bureautje waar ik meestal mijn blogposts zit te tikken staat een smalle hoge kast die gedurende de laatste maanden alleen maar voller is geraakt met boeken waarvan ik allemaal het voornemen had om ze eind van het jaar te lezen. Nu dus. Maar zelfs al zou ik iedere dag alle uren dat ik wakker ben uit zou trekken om te lezen, dan nog blijft er zo’n 90% ongelezen staan wanneer ik op 4 januari weer aan het werk ga.
Er waren tijden dat ik daar last van had. Dan zat ik het ene boek te lezen wat ik na veel wikken en wegen had uitgekozen maar waren mijn gedachten bij die andere boeken die nog niet aan de beurt waren. Dat gaat me inmiddels beter af. Het kiezen valt me soms nog wel eens zwaar. Echter daarna lukt het me goed om me bij dat uitverkoren boek te houden alvorens ik aan een volgend boek begin.
Wat me opvalt is dat er een verschil is tussen wat ik tijdens mijn wintervakantie lees vergeleken met de zomervakantie. Onbewust nodigt deze periode waarin we wat vaker terugblikken en stilstaan bij gebeurtenissen uit het afgelopen jaar ook uit om boeken te kiezen die wat serieuzer van toon zijn. Of om een boek nog eens te herlezen wat veel indruk heeft gemaakt. Het is de tijd van contemplatie en mijn leesgedrag is navenant.
Althans zo ervaar ik het wanneer ik voor mijn boekenkast sta en op zoek ga iets nieuws om te lezen. De lichtere lectuur sla ik automatisch over. Hoewel de weersomstandigheden verre van winters zijn, is het al vroeg donker en vind ik het heerlijk om mezelf met een goed boek terug te trekken in huis. De gordijnen dicht, flink wat kaarsen aan en een lekker glas wijn op tafel. Ideale omstandigheden om eindelijk eens ongestoord flink wat uren door te brengen met juist de boeken die alle tijd en aandacht nodig hebben om goed tot hun recht te komen.
Ja, ik heb er zin in!
Hoe is dat bij jullie? Ik neem aan dat jullie ook de gelegenheid nemen om eens lekker bij te lezen indien je een paar dagen vrij bent. Maar waar ik benieuwd naar ben is of je (on)bewust andere boeken uitkiest dan bijvoorbeeld in de zomerperiode.
Vraag 48:
Merk je verschil in wat (en hoe) je leest tijdens deze ‘donkere dagen’ aan het eind van het jaar?
En natuurlijk vind ik het altijd leuk om te zien wat jullie zoal lezen de komende weken, of het nu wel of niet afwijkend is van wat je de rest van het jaar leest. Dus kom maar op met jullie ‘winter reading’ lijst!
Ik wens jullie nu alvast prettige kerstdagen met veel leestijd.

50books201548

~ ~ ~

50books – jaar 2015 – vraag 47

Deze blogpost is deel 47 van 49 in de serie 50books - 2015

Vorige week zondag geen #50books vraag vanwege wat persoonlijke omstandigheden. En daardoor vandaag een klein dilemma. Zal ik de oorspronkelijke vraag van vorige week alsnog stellen of een nieuwe verzinnen? Ik heb toch maar besloten de oorspronkelijke vraag te plaatsen ondanks dat de directe aanleiding alweer bijna is weggezakt. Het lag namelijk zo voor de hand te vragen welke boek (of boeken) jullie gekregen hadden op pakjesavond.
Want ik weet niet hoe het met jullie is gesteld maar voor mij is pakjesavond pas helemaal geslaagd wanneer er minimaal één boek(je) tussen de cadeaus zit. En gelukkig houdt sinterklaas hier ieder jaar weer rekening mee. Ook deze keer was mijn kinderhand snel gevuld en wel met Waarover ik praat als ik over hardlopen praat van Haruki Murakami.
Net als sinterklaas vind ik het zelf ook ontzettend leuk om een boek cadeau te geven. We trekken dan wel lootjes maar normaal gesproken zorg ik er altijd voor dat ik voor iedereen iets extra heb. Daar zitten altijd wel enkele boeken tussen voor diegenen waarvan ik weet dat ze nog steeds regelmatig lezen. Dit jaar is er weer een lezer bijgekomen in de persoon van onze jongste kleinzoon. Het was een genot te zien hoe blij hij was met zijn leesboekje. Ik ben al bezig een lijstje te maken voor volgend jaar.
Vraag 47:
Welk boek (of boeken) hebben jullie dit jaar in je schoen gevonden of cadeau gegeven?
Mocht pakjesavond om wat voor reden bij jou niet meer gevierd worden sla dan gerust deze vraag over, of misschien weet je een boek te herinneren toen de goedheilig man nog wel voorbij kwam. Dat mag natuurlijk ook.

50books201547

~ ~ ~

50books – jaar 2015 – vraag 46

Deze blogpost is deel 46 van 49 in de serie 50books - 2015

Waar ik erg goed in ben: opruimen. Maar dan wel in de pro-actieve variant ervan, namelijk zorgen dat je niet al te veel rommel aanschaft en zeker niet langer dan nodig is bewaart. Dat maakt het opruimen een stuk makkelijker, is mijn ervaring.

In de vijftig+ jaren die ik aldus op deze aardkloot rondloop zijn de spullen die ik verzameld heb dan ook op de vingers van één hand te tellen. Daar komt tevens bij dat ik aan het meeste niet wezenlijk gehecht ben. Op een incidenteel object met emotionele waarde na, bestaat het gros van mijn persoonlijke bezittingen uit gebruiksvoorwerpen. Vaak nuttig, soms mooi maar altijd vervangbaar.

Met uitzondering van mijn verzameling boeken. Niet zo heel lang geleden ben ik een halfslachtige poging begonnen mijn boekenkast op te schonen, maar dat viel me zwaarder dan ik had verwacht. Eerder kortwiekwerk in mijn stapel LP’s en CD’s was me goed bevallen dus ik was er vanuit gegaan dat het met de boeken dan ook wel zou loslopen. Niet dus. Oftewel, zoals een voormalig projectmanager ooit prozaïsch zei: An assumption is the mother of all fuck-ups.

Iedere keer wanneer ik een boek in handen had waarvan ik besloten had dat er geen enkele reden was waarom ik het nog zou willen bewaren, lukte het me toch in veel gevallen niet om het dan weg te doen. Ik verviel in hetzelfde gedrag wat veel techneuten op mijn werk vertonen: altijd weten ze wel een excuus te vinden om iets te bewaren. Want je weet maar nooit. Zul je net zien dat je het nodig hebt, de dag nadat je iets hebt weggedaan. En zo schoot ik dus voor geen meter op met het creëren van lege boekenplankruimte en ben er op een gegeven moment maar mee gestopt.

Dit weekend las ik een artikel in de Volkskrant geschreven door Arjan Peters met de fraaie titel Boeken wegdoen is een stukje van jezelf weggooien. Daarin haalt Peters o.a. Cyrille Offermans aan:

Zou het niet mooier zijn, stelt Offermans voor, om álle boeken die je ooit kocht en kreeg, in volgorde van aanschaf ‘in één gigantische, tientallen meters lange kast te zien staan’?
Ineens zitten we er middenin, vanwege dit duizelingwekkende visioen. Een totaalbeeld van je ontwikkeling, inbegrepen beschamende voorliefdes; is dat nou wel mooi, of wordt het een blik in de spiegel die je op blinde vlekken en vreemde bevliegingen wijst?

Zou dat de reden zijn om geen boeken te kunnen weggooien? Omdat ze onlosmakelijk verbonden zijn met je persoonlijke ontwikkeling? Maar is dat voldoende reden om ze voor altijd te willen bewaren? Tenslotte, zo betoogt ook Arjan Peters, zijn er vast wel leesmomenten in je leven geweest waar je misschien iets minder trots op bent. En daar hoef je niet elke keer opnieuw aan herinnerd te worden wanneer je de bijbehorende boeken in de kast ziet staan. Kortom, ik ben er nog niet uit. Hoe dan ook zal ik iets moeten doen aan het nijpend tekort aan plankruimte.

Vraag 46:
Ben jij iemand die makkelijk boeken wegdoet of ben je meer een (obsessieve) verzamelaar?

En als je dan al in staat bent om afstand te doen van je boeken, waar laat je ze dan? Daar ben ik ook wel nieuwsgierig naar.

PS: Voor degenen die verder lezen dan de vraag lang is, bij deze nog een oproep om mij te laten weten welke vraag je afgelopen jaar gemist hebt. Met nog vier vragen te gaan dit jaar kan ik daar misschien nog wel op inspringen. DrsPee heeft haar vragen al een tijdje geleden ingeleverd, dus die is vrijgesteld van deze extra portie huiswerk.

PS2: Oh, en hou er ook rekening mee dat ik er komend jaar volgens traditie weer de brui aan geef, dus wie zich geroepen voelt om het stokje over te nemen die laat het me maar weten. Dan zorgen we voor een vlekkeloze overgang.

~ ~ ~

50books – jaar 2015 – vraag 45

Deze blogpost is deel 45 van 49 in de serie 50books - 2015

In de tijd dat ik nog thuis woonde bij mijn ouders en jongere broertje vroeg mijn vader steevast of ik ook een boek voor hem wilde meenemen wanneer ik naar de bibliotheek ging. Dat was vaak makkelijker dan voor mezelf een geschikt boek zien te vinden. Ik moest op de volgende zaken letten:

  • een eenzame onbegrepen held;
  • portie geweld;
  • portie seks;
  • geen flauwekul zoals geesten, aliens en bovennatuurlijke zaken.

Mijn vader hield van duidelijkheid. Kwam het boek na een paar bladzijdes lezen niet overeen met de hierboven gestelde criteria, dan werd het rigoreus aan de kant geschoven. Te veel humor? Dan kon hij net zo goed André van Duin gaan kijken op tv. Politieke verwikkelingen? Daarvoor had hij al een abonnement op de krant. Zo leerde ik via ‘trial and error’ zijn smaak steeds beter te doorzien en de juiste boeken erbij te vinden. Had ik de juiste keuze gemaakt en viel het boek binnen zijn eigen gedefinieerde genre, dan glom ik van trots.

The people who actually buy books, in thumpingly large numbers, are genre readers. And they buy them because they love them.
[Literature vs genre is a battle where both sides lose, Damien Walter in The Guardian]

Wanneer men mij zou vragen wat het verschil is tussen boeken die binnen een bepaald genre vallen (zoals o.a. horror, misdaad, sf) vergeleken met de meer traditionele literatuur, dan ben ik geneigd te antwoorden dat het met een verwachtingspatroon te maken heeft. Bij een genreboek gaat men er als lezer vanuit dat het verhaal voldoet aan de conventies van het genre. Natuurlijk worden er continu nieuwe wegen ingeslagen en de grenzen van het genre opgezocht. Maar toch. De lezers verwachten dat het boek uiteindelijk past binnen een bepaald stramien dat zich als zodanig heeft geëvolueerd.

In het artikel Literature vs genre is a battle where both sides lose, waar ik hierboven al een citaat heb geplaatst, gaat Damien Walter in op dit vermeende onderscheid tussen ‘genre-lectuur’ en ‘echte literatuur:

Literary authors are the luxury brands of the writing world, the Mercedes, the Harrods and the Luis Vuitton of high culture. Genre writers are mid-range consumer brands, with an equivalent status to Skoda, Argos and Primark.
[Literature vs genre, Damien Walter]

Volgens Damien Walter is het een achterhaalde scheidslijn die zeker wanneer je naar de hedendaagse verkoopcijfers kijkt nog maar weinig toevoegt. ‘Genre sells’ en literatuur blijft daar ver bij achter, wat veel auteurs uit de literaire wereld ertoe verleidt om op z’n tijd een roman te schrijven die dicht tegen een genre aan schurkt of zelfs schaamteloos meeprofiteren van het succes zonder daar voor uit te willen komen. Een positieve (volgens Walter) uitzondering op de regel is David Mitchell die met Slade House een boek heeft geschreven in de beste tradities van het ‘Haunted House’ genre:

In Mitchell’s words, “the novel’s the boss”, and arguments about marketing categories are not the writer’s concern. If the vast sea of authors competing for attention today want any chance of being as good as David Mitchell, they’d do well to follow his example and learn from both literary and genre fiction. They’re two halves of the same craft, and if the art of fiction is to remain healthy, we should stop narrowing its range with snobbery.
[Literature vs genre, Damien Walter]

Tja, dacht ik. Daar zit wat in. Maar ik was niet echt overtuigd. Zou door de toenadering van deze ‘two halves of the same craft’ de literaire kwaliteit niet in het geding komen? Toegegeven, dat is precies de ‘snobbery’ waar Walter op wijst. Maar toch.

Niet veel later las ik een interview met Umberto Eco. Ook in The Guardian. Hij vertelt daar onder andere het volgende met betrekking tot zijn opvatting over het schrijverschap:

“I don’t know what the reader expects. I think that Barbara Cartland writes what the readers expect,” he said […] I think an author should write what the reader does not expect. The problem is not to ask what they need, but to change them … to produce the kind of reader you want for each story.”
[Umberto Eco: ‘Real literature is about losers’, Marcus Browne in The Guardian]

Dat lijkt me een welkome aanvulling. Indien het nodig is dat de literatuur leert van het succes dat de genreboeken hebben, laat dit dan alsjeblieft niet ten koste gaan van het verrassingseffect. Er is al zoveel van hetzelfde.

Vraag 45:
Wat denk jij, wordt het tijd dat de grens tussen literatuur en genre-lectuur eindelijk eens geslecht wordt? Of zijn het twee onverenigbare werelden die op z’n best af en toe leentjebuur bij elkaar kunnen spelen?

Ik kijk uit naar jullie invulling van deze nieuwe vraag.

50books201545

~ ~ ~

50books – jaar 2015 – vraag 44

Deze blogpost is deel 44 van 49 in de serie 50books - 2015

Als ik aan mijn jeugdjaren denk, dan denk ik ook regelmatig aan de bezoekjes die we op de zondag brachten aan een van de twee jongere broers die mijn vader had (eentje is er ons helaas ontvallen). Hoewel ze allebei geen zoons hadden maar dochters ging ik er toch altijd graag mee naar toe.
De ene broer woonde zo ver weg dat we wel een uur met de auto onderweg waren. Het was alsof we niet zomaar op visite bij familie gingen, maar eerder een reis naar het buitenland ondernamen. Ik was altijd een beetje gespannen als het weer zover was. En eenmaal op de plaats van bestemming keek ik mijn ogen uit. Alles was voor mijn gevoel anders dan thuis. Vooral het dialect dat ze er spraken zorgde voor deze vervreemding realiseerde ik me later.
Nee, van een ander dialect was zeker geen sprake bij de jongste broer. Die woonde met zijn gezin dicht tegen Eindhoven aan. Bijna om de hoek. Niks geen lange autorit of vreemde omgeving. Maar wat kwam ik er graag. Want deze oom had een heel bijzondere hobby (eigenlijk had hij er heel veel, en nog steeds trouwens maar dat terzijde): hij verzamelde stripboeken. Ergens vond ik dat stom. Een volwassene die stripverhalen las. Dat sloeg toch nergens op. Ik heb wel eens aan mijn nichtjes gevraagd wat die ervan vonden. Hun antwoord was simpel. Geweldig! Nu hoefden zij er nooit geld aan uit te geven en konden ze toch alles lezen wat ze wilden. Ze hoefden alleen maar aan hun vader te vertellen wat ze leuk vonden en hij kocht het.
Zo was ook Suske & Wiske in de verzameling gekomen. En laat ik daar toendertijd ook helemaal gek van zijn geweest. Vooral de vroege exemplaren vond ik top. Helaas was daar moeilijk aan te komen. Niet voor mijn oom. Hij struinde stad en land af om de collectie Suske & Wiske helemaal compleet te krijgen. Dus het was elke keer weer smullen wanneer we op bezoek gingen. Jammer genoeg was hij erg zuinig op zijn verzameling. Een stapeltje mee naar huis nemen om verder te lezen zat er niet in.
Vanmiddag moest ik daar aan denken terwijl ik met Inge en de kleinkinderen in Stadstheater Arnhem zat te genieten van Suske & Wiske de musical. De strips van Suske & Wiske lees ik allang niet meer maar sinds een paar jaar heb ik wel opnieuw een abonnement op Eppo genomen. Daar heb ik nog steeds geen spijt van. Net als vroeger spel ik ze ook nu van begin tot eind helemaal uit. Er zitten veel oude bekenden tussen maar vanzelfsprekend verschijnen er ook regelmatig nieuwe strips. Inmiddels heb ik al een aardige stapel klaarliggen om hopelijk binnen niet al te lange tijd samen met mijn kleinkinderen te gaan lezen. Eens zien of zij ook bevattelijk zijn voor het stripvirus.
Het zal daarom geen verrassing zijn wat de vraag voor vandaag is.
Vraag 44:
Was jij vroeger ook verzot op stripverhalen, en lees je ze tegenwoordig nog steeds?
Ik neem aan dat verdere toelichting bij de vraag niet nodig is of het moet zijn dat ik het lezen van graphic novels en onder wat voor definities stripboeken vandaag de dag nog meer bekend staan ook als goed reken.
PS: Naar ik mij meen te herinneren heeft Ruud onlangs al antwoord gegeven op deze vraag.

50books201544

~ ~ ~