Eerste woordjes

Deze ocht­end las ik pas het inter­view door Tom­my Wieringa met A.L. Sni­jders in de NRC van 26 april 2019. Ik moest erg lachen hoe de inter­view­er, op bezoek bij Sni­jders de hele tijd gezeten aan de keukentafel een ‘gestage regen van zangza­ad en schelpen­zand’ over zich heen kri­jgt uit de parki­etenkooi die boven hem aan de muur is beves­tigd. Het zijn zulke details die ik waardeer.

Lang bleef ik hangen bij de vol­gende pas­sage:

Het vrolijke meis­je bleek tot haar schrik geboren te zijn in een streng gere­formeerd milieu”. Hij heeft ’m zomaar opgeschreven, zon­der gedacht­en vooraf, omdat hij zijn ZKV’s tegen­wo­ordig schri­jft vol­gens een nieuw pro­cedé: de min of meer willekeurige eerste zin trekt de rest van het stuk­je voort. „De eerste zin moet alles baren”, zegt hij vanu­it de open keuken. „Ik bedoel daarmee dat ik nog geen idee heb waar dat stuk­je over moet gaan. Ik wil alleen de eerste zin hebben en die moet het doen voor de rest.

Het was een pro­cedé dat ik jaren gele­den gebruik­te om mijn blog­posts te schri­jven. Blijk­baar had ik toen de ruimte in mijn hoofd om een hele dag te kun­nen kauwen op zo’n eerste zin die zich vaak al ergens in de ocht­end aan mij opdrong en alleen maar aangescherpt hoefde te wor­den tot­dat hij klaar was om als start­sein te dienen voor de rest van een ver­telsel dat zich vanzelf zou vor­men. Hoe, dat was bij mij ook niet bek­end. Wel wist ik ongeveer waarover het zou moeten gaan. De pre­cieze uitwerk­ing werd pas duidelijk op het moment dat ik begon met schri­jven.

Al jaren komt er geen eerste zin meer in mij op. Of miss­chien is dat toch nog steeds het geval maar herken ik het niet als zodanig. Reserveer ik er geen tijd meer voor om ‘m te lat­en rijpen gedurende de dag. Omdat ik zoge­naamd te druk ben met andere, meer belan­grijke zak­en. Ik weet het niet. Wel dat ik het mis. Zal het me lukken om me ooit nog eens opnieuw hier­voor open te stellen? Ont­vanke­lijk te zijn voor die toe­val­lige woor­den die aan komen waaien zon­der dat ze als zodanig te herken­nen zijn om lat­er gebruikt te kun­nen wor­den voor het begin van een blog­post?

~ ~ ~

50books – jaar 2015 – vraag 42

Deze blog­post is deel 42 van 49 in de serie 50books — 2015

Van­daag begint Ned­er­land Leest. Alweer voor de 10de keer. Ik moet beken­nen dat de vorige negen edi­ties aan me voor­bij zijn gegaan. Het schi­jnt dat je bij de bib­lio­theek tij­dens deze peri­ode een gratis boek kri­jgt. Dit jaar is het een bun­del met korte ver­halen, spe­ci­aal voor deze gele­gen­heid samengesteld door de meester van het (zeer) korte ver­haal, A.L. Sni­jders.
Fijn dat ik weer lid van de bieb ben, zo bedenk ik me. Want een bun­del met korte ver­halen lijkt me een mooi cadeau. De geleende boeken die ik thuis heb liggen moeten op 30 novem­ber ingeleverd wor­den. Dat is pre­cies de dag dat Ned­er­land Leest is afgelopen. Hopelijk hebben ze dan nog een exem­plaar voor mij over. Het Ned­er­land van van­daag de dag ken­nende wordt er steeds min­der gelezen maar nog alti­jd wel gretig ja gezegd tegen alles wat gratis is.
Toen ik de aankondig­ing van Ned­er­land Leest onder ogen kreeg dacht ik eerst dat het een tele­visiepro­gram­ma was. Een zoveel­ste vari­ant op Heel Ned­er­land … (vul op de pun­t­jes een activiteit naar keuze in). Ik kon me er alleen weinig bij voorstellen. Heel Ned­er­land leest. Wat zouden de opdracht­en zijn? Lees een com­plex lit­erair werk met filosofis­che beschouwin­gen in een ruimte met kri­jsende baby’s en maak daar­na een samen­vat­ting van max­i­maal 1000 woor­den? Probeer bin­nen een vooraf vast­gestelde tijd een boek te lezen ter­wi­jl er con­tinu nieuwe bericht­jes op face­book of twit­ter voor je ver­schi­j­nen zon­der dat je deze mag ope­nen? Het zal geen kijk­ci­jfer­kanon wor­den vrees ik.
Er is iets bij­zon­ders met die bun­del korte ver­halen aan de hand, zo lees ik op de web­site van Ned­er­land Leest:

[…] elke provin­cie heeft een eigen edi­tie! Want aan Sni­jders’ keuze gaan enkele ver­halen vooraf die in de eigen provin­cie gesitueerd zijn. Boven­di­en schreef in elke provin­cie de Com­mis­saris van de Kon­ing een voor­wo­ord voor het boek.

Zou ik hier in de bieb van Arn­hem zelf een keuze kun­nen mak­en uit de ver­schil­lende provin­cies? Of ligt er alleen een grote stapel met de edi­tie van Gelder­land op me te wacht­en zon­der dat ik eventueel voor Bra­bant kan kiezen omdat deze provin­cie (tenslotte mijn geboortestreek) mij nad­er aan het hart ligt? Kan ik dan eventueel met mijn bieb pas­je ook ergens in Bra­bant terecht?
Het geeft best nog stof tot nadenken, dit hele Ned­er­land leest. Vreemd dat het me al die voor­gaande jaren nooit is opgevallen. Hoe is dat bij jul­lie?
vraag 42:
Zijn jul­lie bek­end met Ned­er­land leest, en zo ja, wat vin­den jul­lie ervan?
Ik denk dat deze vraag weinig verdere toelicht­ing nodig heeft, dus ik laat het hier voor­lop­ig bij.

50books201542

~ ~ ~