Chautauqua

Deze blog­post is deel 3 van 19 in de serie Zen — Robert Pir­sig

chautauqua
[p.17–19]

Omdat motor­ri­j­den vol­gens de ik-per­soon uiter­mate geschikt is om je gedacht­en te orde­nen heeft hij het plan opgevat om in de vorm van een Chau­tauqua een aan­tal zak­en met ons te delen die in zijn ogen belan­grijk zijn.

Ik hoor je denken, “Een Chau­tauqua? Wat is dat in hemel­snaam?”

Zelf geeft de ik-per­soon de vol­gende uit­leg:

What is in mind is a sort of Chau­tauqua — that’s the only name I can think of for it — like the trav­el­ing tent-show Chau­tauquas that used to move across Amer­i­ca, this Amer­i­ca, the one that we are now in, an old-time series of pop­u­lar talks intend­ed to edi­fy and enter­tain, improve the mind and bring cul­ture and enlight­en­ment to the ears and thoughts of the hear­er.
[p.17]

De voor­gaande keren dat ik Zen las heb ik hier verder niet bij stilges­taan. De eerste keer was ik ook ver­won­derd over dit vreemde woord maar met de uit­leg erbij (die ik naar nu blijkt ver­keerd heb geïn­ter­pre­teerd) dacht ik dat er ver­wezen werd naar een groep rondtrekkende indi­a­nen (van de Chau­tauqua stam) die al ver­halen vertel­lend in hun bestaan wist te voorzien. Ik vond het een mooi beeld.

Maar het klopt dus van geen meter.

Van­daag heb ik de moeite genomen om me te verdiepen in de achter­grond van de Chau­tauqua. De link naar de indi­a­nen die ik zelf had gemaakt lag voor de hand, hoewel het anders in elka­ar zit. Chau­tauqua is niet een indi­a­nen­stam, maar een woord dat komt uit de taal van de Irokezen:

Chau­tauqua is an Iro­quois word, mean­ing either “two moc­casins tied togeth­er”, “bag tied at the mid­dle”, “where the fish are tak­en out” or “jump­ing fish”.
[bron: Wikipedia]

Dit is echter niet waar de ik-per­soon op doelt wan­neer hij het heeft over Chau­tauqua. Hij ver­wi­jst naar een beweg­ing gericht op de edu­catie van vol­wasse­nen die in 1874 ontstaan is. De eerste bijeenkomst was aan de oev­ers van het Chau­tauqua meer1 bij New York. De naam Chau­tauqua is daar­na ver­bon­den gebleven aan deze beweg­ing:

Chau­tauqua, an adult edu­ca­tion move­ment fea­tur­ing lec­tures, plays, and musi­cal per­for­mances; the word is also used for any sin­gle orga­ni­za­tion pur­su­ing this activ­i­ty. The idea was orig­i­nat­ed in 1874 in Chau­tauqua, New York, which lends its name to the for­mat, but was soon copied else­where.
[bron: Wikipedia]

Al snel nam dit fenomeen een hoge vlucht en door geheel Ameri­ka wer­den (voor­namelijk) zomerkam­p­en geor­gan­iseerd waar vanalles ron­dom kun­st, cul­tu­ur en weten­schap in de meest brede zin werd onder­wezen. Na de hoogti­jda­gen rond 1930 werd het echter allengs min­der. Iets wat vooral te mak­en had met de opkomst van radio, bioscoop en TV.

Het leuke nu is dat ten west­en van de Mis­sis­sip­pi er sinds de beginda­gen één Chau­tauqua bestaat die nog steeds dienst doet, en dit zelfs het gehele jaar door. Leuk, omdat het gele­gen is in Boul­der, Col­orado en laat dat nu net de plaats zijn waar ik ver­schil­lende keren voor mijn werk naar toe ben geweest.

Mijn eerste trip was in 2006 en door ver­trag­ing in Min­neapo­lis2 kwam ik laat in de nacht aan op het vliegveld van Den­ver. In de huu­rauto zat geen nav­i­gatiesys­teem en natu­urlijk nam ik ergens de ver­keerde afs­lag zodat ik uitein­delijk via High­way 36 Boul­der bin­nen­reed. Daar ben ik toen nog een keert­je verd­waald en zoals het er nu naar uitzi­et dicht langs de Chau­tauqua gere­den. Verder heb ik er nooit iemand over geho­ord of er iets over gelezen. Iets wat ik hoop goed te mak­en bij een vol­gende trip naar Boul­der (mocht dat er ooit nog eens van komen).

Schermafbeelding 2015-08-25 om 19.35.59

Op de web­site van The Col­orado Chau­tauqua Nation­al His­toric Land­mark is een hoop infor­matie te vin­den over de geschiede­nis van deze beweg­ing. En er schi­jnt een ken­ter­ing in de maak te zijn:

Today, chau­tauqua is expe­ri­enc­ing a renais­sance. Peo­ple are dis­cov­er­ing that life­long learn­ing is one of the keys to liv­ing a hap­py, ful­fill­ing life. Through­out North Amer­i­ca exist­ing chau­tauquas are thriv­ing and ones from the past are being res­ur­rect­ed.
[bron: The Col­orado Chau­tauqua Nation­al His­toric Land­mark]

In een vol­gende blog­post gaan we zien waar de ik-per­soon uit Zen het over wil gaan hebben in zijn Chau­tauqua. Je kunt natu­urlijk ook zelf alvast verder lezen in het boek.

~ ~ ~


  1. Inder­daad een meer in de vorm van twee aan elka­ar gebon­den moc­casins. 

  2. Waar ik dit week­end weer naar toe mag. 

Ward

Vier werkda­gen op rij reed ik laat op de avond van Boul­der, Col­orado naar mijn hotel in Long­mont. Op de vijfde dag stopte ik stipt om drie uur in de namid­dag, nam afscheid van mijn collega’s en reed op goed geluk de bergen in. Het voelde als een rebelse daad, hoewel ik er al zo’n zes­tig zeer effi­ciënte kan­tooruren op had zit­ten. Na een half uur zon­der omli­jnd plan gere­den te hebben zag ik een bord met de plaat­snaam Ward. Iets zei me dat dit mijn bestem­ming van die dag zou wor­den. Vast­ber­aden nam ik de afs­lag.

De weg slingerde zich omhoog door een almaar kaler wor­dend land­schap. De vorst zat hier nog ste­vig in de bodem en steeds vak­er zag ik grote schot­sen opgevroren sneeuw de flanken bedekken. In een bocht van de weg viel me op dat ik via het achteruitk­ijk­spiegelt­je een goed zicht had over Boul­der en omstreken. Ik par­keerde de huu­rauto en nam plaats aan een strate­gisch geplaat­ste pick­nick­tafel.

Het was doo­d­stil op een enkele overvliegende vogel na. Er stond een lichte bries die soms de naalden van de den­nen­bomen deed fluis­teren. Bene­den me lag de stad waar ik de hele week had ver­toefd. Goed was te zien hoe de rechte wegen de laag­bouw in kleine blok­jes onderverdeelden. De bedri­jvigheid was opval­lend. Vele auto’s ver­vo­er­den mensen van links naar rechts of van noord naar zuid. Door de lijn­t­jes te vol­gen kwam ik uit bij het hoofd­kan­toor van ons bedri­jf. Er zat struc­tu­ur in alles wat ik zag. En al die tijd moest ik denken aan Ward. Waar kwam die naam van­daan? Waarom wist ik zek­er dat dit de juiste bestem­ming was voor het korte uit­stap­je wat me gegund was voor­dat ik weer terug zou vliegen naar Ned­er­land? Ik ver­vol­gde mijn weg naar hoger gele­gen oor­den. Riv­iert­jes gin­gen soms ver­bor­gen onder gril­lige lagen ijs. Het gras op de hellin­gen oogde dor. De zon ging regel­matig schuil achter de bergtop­pen. Bij elke nieuwe bocht die ik nam liet ik wat achter. Alle over­bod­i­ge bal­last kon over­bo­ord. Het werd gaan­deweg leg­er in de auto. Daar­voor in de plaats vulde de ruimte zich met niets. Alleen de lokroep van Ward. Die klonk door de ijle lucht heen. Nog één bocht, zo wist ik. Hoe wist ik dat? Maar het klopte.

Op een ver­weerd bord viel af te lezen dat ik mijn eind­doel had bereikt. Ward. Een bij elka­ar geharkt zoot­je ver­vallen campers en huizen. Bus­jes, auto’s en motoren zon­der wie­len of in nog verdere staat van ont­man­tel­ing ston­den over­al tussen de wonin­gen. In veel gevallen al diep wegge­zonken in de aarde. Het leek een ghost­town, ver­lat­en door haar bewon­ers. Langza­am reed ik langs de huizen. De door­gaande weg was hier tevens hoofd­straat. Min­der dan een min­u­ut lat­er had ik Ward alweer ver­lat­en en kwam ik op een T-splits­ing. Opnieuw par­keerde ik de huu­rauto. Bij gebrek aan een pick­nick­tafel nam ik plaats op de motorkap. Ward lag onder me. Eén grote chaos. Alsof een hand­jevol wonin­gen was uit­ge­strooid als zaad­jes om een nieuwe wijk te lat­en ontspruiten. Zon­der sys­teem. Op hoop van zegen. Er schoot me te bin­nen dat ik over dit gehucht had gelezen in het hotel. Ooit opge­bloeid tij­dens de gol­drush omdat er enkele zil­ver­aders waren gevon­den was het na WO-II jaren­lang zo goed als uit­gestor­ven geweest, tot­dat er in de jaren zes­tig een hip­piekolonie was neergestreken. Waar­van er nu nog enkele woon­den. Ik vond het prachtig. Een uurt­je lat­er her­nam ik volkomen uit­gerust mijn reis. Naar Long­mont.

~ ~ ~