De boodschapper de vrouw

“The Seper­a­tion of the Moth­er and Child”

Aan het begin van de week schreef ik een blog­je naar aan­lei­d­ing van het boeken­week­the­ma ‘De moed­er de vrouw’. Ik was het met de schri­jf­sters van de open brief aan het CPNB eens dat ‘de vrouw’ in zo veel meer hoedanighe­den beschreven kon wor­den dan voor de zoveel­ste keer haar moed­er­rol. Zij haalden voor­beelden aan van huis­arts of post­bode, ik die van weg­mis­bruik­er en over­tu­igd verdedi­gers van het weghalen van kinderen bij hun oud­ers wan­neer die ille­gaal de grens tussen Mex­i­co en de VS proberen over te steken.

Inmid­dels heeft pres­i­dent Trump die omstre­den regeling her­roepen, maar bij mij bli­jft dat beeld hangen van deze vrouwen die zo ver­beten vol­hield­en dat er ofwel niets mis was met deze ogen­schi­jn­lijke schend­ing van mensen­recht­en, of dat ze wezen naar andere par­ti­jen die min­sten even schuldig waren voor de ontstane sit­u­atie en zolang men het niet eens kon wor­den er vooral­snog geen einde in zicht was voor ver­be­ter­ing.

In The Guardian las ik een col­umn waarin het gegeven dat plots zoveel vrouwen ineens de pers te woord ston­den verk­laard werd als een tac­tis­che zet vanu­it het Trump-kamp. Om het harde beleid een zachter, menselijk­er gezicht te geven.

I don’t believe it’s an acci­dent that the face of these hor­rif­ic deten­tions has been over­whelm­ing­ly female. It’s an attempt to try to soft­en what this pol­i­cy is doing to fam­i­lies – one that failed mis­er­ably.
[The Trump admin­is­tra­tion is using women to defend a hor­ri­ble pol­i­cy, Jes­si­ca Valen­tie, The Guardian]

Het zou kun­nen. Maar wat ik veel meer geneigd ben te denken is dat deze vrouwen (Sarah Sanders. Kirst­jen Nielsen. Ivan­ka. Mela­nia.) zich hele­maal niet zien als pio­nnen in een schaak­spel die naar voren geschoven kun­nen wor­den wan­neer de sit­u­atie dat vraagt. Ik ben bang dat zij het in grote lij­nen eens zijn met de poli­tiek die Trump bedri­jft.

Door ze alleen te zien als ja-knikkers of ‘menselijk schild’ voor Trump doe je ze in mijn ogen teko­rt. En ben je geneigd de ogen te sluiten voor hoe hard en niet­sontziend zij zelf in bepaalde opzicht­en zijn.

~ ~ ~

You need to love something first

[Afbeeld­ing: Richard A. Kirk]

Het leek wel wat op een echte vakantiedag, van­daag. Nadat de straten­mak­ers vanocht­end klaar waren met het door­leggen van een stuk ter­ras achter de schu­ur kon de poort dicht. Er werd geen (gep­land) bezoek meer verwacht. Een half uurt­je heb ik nog wat hout staan kloven maar het was eigen­lijk niet te doen bij een tem­per­atu­ur die zoet­je­saan boven de der­tig graden was geste­gen.

Er zat niets anders op dan een goed boek te pakken en een plek in de schaduw op te zoeken. Het wer­den er twee (boeken, niet plekken): No is not enough van Nao­mi Klein en Ima­ji­ca van Clive Bark­er. Alle­bei lees ik om en om. Heb ik een hoofd­stuk uit het ene boek gelezen dan ga ik verder met een nieuw hoofd­stuk in het andere boek. Wel lig ik een eind voor in Ima­ji­ca omdat ik daar al veel eerder in was begonnen.

Ze bevallen me bei­den erg goed. Ima­ji­ca is per­fecte vakanti­elec­tu­ur. Het biedt een uit­ge­bal­anceerde mix van sci­ence fic­tion, fan­ta­sy, hor­ror en real­isme. Wat ik vooral erg pret­tig vind is de aan­dacht voor details. Clive Bark­er neemt de tijd om zijn hoofd­per­son­ages in al hun com­plex­iteit te beschri­jven. Het zijn zek­er geen eendi­men­sion­ale fig­uren die ondergeschikt zijn aan een voor­trazend ver­haal met onverwachte plotwendin­gen. Ook de ver­schil­lende werelden die bezocht wor­den (de Ima­ji­ca is een con­stel­latie van vijf min of meer ver­bon­den dimen­sies) komen volledig tot hun recht met al hun bizarre bewon­ers en bijbe­horende gewoontes. Heer­lijk om je in te ver­liezen.

[Shar­ing is Car­ing: De uit­gave die ik in bez­it heb bevat een uit­ge­brei­de index met boven­di­en geweldige illus­traties door Richard A. Kirk. Wan­neer je op boven­staande afbeeld­ing klikt kom je op zijn web­site terecht met onder andere een uit­ge­brei­de port­fo­lio en een blog­sec­tie. De moeite waard om te bezoeken.]

No is not enough is van een totaal andere orde. Nao­mi Klein voelde de noodza­ak om in afwijk­ing van haar eerdere boeken waar jaren aan diep­gaande studie voorafgin­gen dit­maal haar opgedane ken­nis te gebruiken als basis voor een soort van pam­flet tegen de in haar ogen desas­treus ver­lopen verkiezin­gen in de VS die Don­ald Trump aan een over­win­ning hebben geholpen. Pub­li­catie moest snel zijn want haast is gebo­den. Klein ziet de uitverkiez­ing van Trump in het ver­lengde liggen van ontwik­kelin­gen die zij al eerder beschreef in No Logo en The Shock Doc­trine. In die zin was het miss­chien geen ver­rass­ing, maar de schok die ze voelde toen ze vanu­it Aus­tral­ië de verkiezin­gen vol­gde was er niet min­der om.

In haar boek laat ze niet alleen zien hoe het zover gekomen is, ze geeft ook aan dat er manieren zijn om Don­ald Trump (en zijn aan­hang) te bestri­j­den. Want zoals de titel al aangeeft, alleen demon­str­eren tegen alles wat Trump probeert te af te breken (medis­che zorg voor iedereen) of op te bouwen (een muur aan de grens met Mex­i­co), is niet genoeg. Van­daar de urgen­tie.

Zover ben ik echter nog niet. Momenteel lees ik hoe zij met haar zoon­t­je het Great Bar­ri­er Reef in Aus­tral­ië bezoekt als onderdeel van een doc­u­men­taire waaraan ze meew­erkt over hoe ver­gaand de impact van kli­maatveran­der­ing al is in som­mige gebieden. Een kwart van dit unieke natu­urver­schi­jnsel is inmid­dels gestor­ven door slechts een minieme ver­hoging van de watertem­per­atu­ur. Wat rest is een des­o­laat onder­wa­ter­land­schap. Alle kleur is verd­we­nen en over en tussen het witte ‘gebeente’ dri­jft een stink­ende groene smur­rie.

Dit is niet het gedeelte waar ze haar zoon­t­je mee naar toe neemt. Ze leert hem op vier­jarige leefti­jd snorke­len daar waar het rif nog op haar aller­mooist is. Zodat hij betoverd zal rak­en door de over­weldigende schoonheid. Want:

You need to love some­thing first, before you can pro­tect and defend it.
[p.64, No is not enough, Nao­mi Klein]

~ ~ ~

No is not enough

Naast het feit dat al die snoep­dozen met leeslekkerni­jen nu gedeel­telijk weer op mijn kamer staan, ligt ook het nieuwe boek van Nao­mi Klein No is not enough op mijn bureau mij ver­lokke­lijk aan te kijken. Ik had het een hele tijd gele­den gere­serveerd en vorige week maandag werd het afgeleverd bij de tuin­man die voor bij het huis bezig was. De post­bode had geen zin om op mij te wacht­en om het in ont­vangst te nemen.

Lat­er op de dag kreeg ik een mailt­je van bol.com dat het boek op dins­dag bezorgd zou wor­den. Via track­ing en trac­ing kon ik vol­gen hoe laat ongeveer zodat ik daar reken­ing mee kon houden. Wel­nu, klik ik op die link dan is het boek nog steeds onder­weg.

Het boek verd­ween diezelfde dag onder een stapel papi­er die ik pas gis­ter weggew­erkt had in de juiste map­pen. Even­t­jes twi­jfelde ik om in het boek te begin­nen. Uitein­delijk toch maar De Groene Ams­ter­dammer gepakt. Ik was gebleven bij een artikel1 door Joost de Vries over de oproep tot een adver­teerder­s­boy­cot van Geen­Sti­jl (ja, zoals gezegd lig ik een beet­je achter). En wie komt daar voor­bij? Nao­mi Klein, natu­urlijk. Dit naar aan­lei­d­ing van haar vorige boek No Logo waar zij uit­ge­breid ingaat op ‘cul­ture jam­ming’, ofwel de kwets­baarheid van merken bloot­leggen door hen te con­fron­teren met hun maatschap­pelijk geën­gageerde uitin­gen.

Hoewel het nieuwe boek van Klein niet ter sprake komt is er wel een ver­wi­jz­ing naar een video die zij een maand gele­den uit­bracht, getiteld How to Jam the Trump Brand. En laat No is not enough nou juist gaan over hoe men zich moet wape­nen tegen deze niet­sontziende zak­en­man die met zijn gevolg het Witte Huis van de VS heeft ingenomen met maar één doel voor ogen, er rijk­er van wor­den.

Eerst dat film­p­je dan maar eens opzoeken voor­dat ik aan het boek mag begin­nen.

[Klik op de afbeeld­ing om de video op youtube te bek­ijken]

~ ~ ~


  1. Het kwets­bare merk – De Groene Ams­ter­dammer 18 mei 2017 Jaar­gang 141, Nr. 20 

The unpopular vote

trumppresident

Een van de eerste din­gen die ik ’s ocht­ends doe is het nieuws check­en. Vluchtig de head­lines doorne­men. Zo ook deze ocht­end. Slaap­dronken bladerde ik door de bericht­en op mijn smart­phone en waande me in een alter­natieve geschiede­nis alwaar we alsnog gecon­fron­teerd wer­den met de ‘wat als’ Don­ald Trump verkozen zou zijn tot pres­i­dent van de Verenigde Stat­en. Maar ik droomde niet. Met sti­j­gende ver­baz­ing las ik hoe Trump de ene kies­man na de andere bin­nen­haalde ter­wi­jl Hillary Clin­ton haar voor­sprong op stem­men behield zon­der dat het haar een over­win­ning ging bren­gen. Uitein­delijk zou in de loop van de dag duidelijk wor­den dat de 236.000 extra kiez­ers die op Clin­ton had­den gestemd des­on­danks niet vol­doende waren om haar de eerste vrouwelijke pres­i­dent van de VS te mak­en. Lang leve het Amerikaanse kiessys­teem! Clin­ton restte slechts de zoge­naamde ‘pop­u­lar vote’, en hoe cynisch achter­af bezien dat deze poedel­pri­js naar de kan­di­daat is gegaan die gedurende de gehele cam­pagne te horen kreeg dat ze niet pop­u­lair genoeg was.

Wat vol­gens mij inder­daad een van haar groot­ste prob­le­men was in de verkiez­ingsstri­jd met Trump. Een over­g­root deel van de Amerikaanse bevolk­ing vertrouwt haar niet.

Hillary Clin­ton was a flawed can­di­date but a resilient, intel­li­gent, and com­pe­tent leader, who nev­er over­came her image among mil­lions of vot­ers as untrust­wor­thy and enti­tled. Some of this was the result of her ingrown instinct for sus­pi­cion, devel­oped over the years after one bogus “scan­dal” after anoth­er. And yet, some­how, no mat­ter how long and com­mit­ted her earnest pub­lic ser­vice, she was less trust­ed than Trump, a flim-flam man who cheat­ed his cus­tomers, investors, and con­trac­tors; a hol­low man whose count­less state­ments and behav­ior reflect a human being of dis­mal qualities—greedy, men­da­cious, and big­ot­ed. His lev­el of ego­tism is rarely exhib­it­ed out­side of a clin­i­cal envi­ron­ment.
[An Amer­i­can Tragedy, David Rem­nick , Novem­ber 9, 2016, The New York­er]

Alleen heb ik niet het idee dat al die kiez­ers die een stem op Trump hebben uit­ge­bracht dat deden om Clin­ton een hak te zetten. Nee, ik denk dat deze kiez­ers het gewoon eens zijn met dit wereld­beeld uitge­dra­gen door Trump. Waar­bij we ons niet in de luren moeten lat­en leggen door het etiket van patri­o­tisme wat men geneigd is te gebruiken waar­door zij zich tot Trump voe­len aangetrokken. Don­ald Trump is racis­tisch, vrouwon­vrien­delijk, en bove­nal agressief, respect­loos en haat­dra­gend naar iedereen die het niet met hem eens is. Je hoeft er geen moeite voor te doen om hier tal­rijke voor­beelden van te vin­den. Hij schaamt zich ner­gens voor. Wat zijn aan­hang­ers dan weer prachtig vin­den. Ze smullen ervan. Omdat ze het­zelfde denken. Het­zelfde in elka­ar zit­ten. Ver­bon­den in een geza­men­lijke afkeer tegen iedereen die niet past in hoe zij de wereld bezien. Waar­bij het tegen­wo­ordig ook nog eens de norm is dat alles geoor­loofd is om deze afkeer te lat­en blijken.

Niet lang gele­den viel er een exem­plaar van De Gids bij ons op de deur­mat en vanaf de voor­pag­i­na schree­uwde Trump mij toe. Dacht ik. Omdat ik las:

Wie niet voor mij is ver­gist zich deer­lijk

Wie mij hin­dert heeft een groot prob­leem

Wie zich ver­heft zal vallen tot hij breekt

De tekst bleek een citaat uit de opera ‘Who’s afraid of Orfeo?’ door Piet Ger­brandy. Het was dan wel niet Trump die het zei, maar het vat tre­f­fend samen waar het bij hem en zijn geestver­wan­ten om draait:

  • een onvoor­waardelijk geloof in eigen gelijk en kun­nen
  • een niet­sontziende vast­ber­aden­heid om alles uit de weg te ruimen wat dat eigen gelijk en kun­nen in de weg staat

Ik vind dat eng. Vooral omdat Trump bin­nenko­rt deze ego­cen­trische visie voor­taan kan uit­dra­gen vanu­it het Witte Huis. Met een Senaat en Con­gres achter hem waar momenteel de Repub­likeinen de meeste zetels bezetten. Zal ‘zijn’ par­tij1 hem in toom weten te houden? Of vin­den die het eigen­lijk wel goed zo? Wie weet denkt men op basis van de verkiez­ing­suit­slag dat dit de nieuwe werke­lijkheid is. Dat ‘het poli­tieke spel’ voor­taan aan nieuwe regels gehoorza­amt. Regels die Trump ogen­schi­jn­lijk beter weet te door­gron­den dan enig ander in zow­el de Repub­likeinse als de Democ­ra­tis­che par­tij getu­ige zijn klink­ende over­win­ning die weini­gen zagen aankomen.

Waar het naar toe gaat is mij vol­sla­gen onduidelijk, maar hele­maal gerust ben ik er niet op nu een mega­lo­mane man als Don­ald Trump dit voor elka­ar heeft weten te kri­j­gen. Voor hem is het een zoveel­ste beves­tig­ing dat hij over­al mee wegkomt en in zijn ogen de juiste din­gen doet en zegt. Voor veel politi­ci (of wat daar­voor door mag gaan) in de rest van de wereld zal hij als een rolmod­el gaan fun­geren om hun aspir­i­ties op vel­er­lei gebied meer kracht bij te zetten omdat ze weten dat er vol­doende kiez­erspo­ten­tieel voorhan­den is dat hen zal ste­unen. Nog meer dan anders bli­jft het noodza­ak om ze te bli­jven hin­deren. Ze ver­gis­sen zich namelijk wel degelijk. En ze zijn niet in de meerder­heid.

trumppainting

~ ~ ~


  1. Eigen­lijk heb ik geen enkele illusie dat Trump zich ook maar iets gele­gen laat zijn aan wat men van hem vin­dt bin­nen de par­tij, indachtig ‘Wie niet voor mij is …’.