Ik (her)las The Secret History

Nu Onder­wor­pen gelezen en bespro­ken is wil ik van­daag kort stil­staan bij The Secret His­to­ry van Don­na Tartt. Ik had me voorgenomen om eerst nog eens haar twee eerdere boeken te lezen alvorens aan The Goldfinch te begin­nen. Wat ik me meen te herin­neren is dat ik The Secret His­to­ry ergens in 1994 of 1995 heb gelezen. Maar echt zek­er weten doe ik het niet. Wel dat ik het een goed ver­haal vond. Ik was benieuwd of dat bij een her­lez­ing opnieuw het geval zou zijn.
Het ver­haal speelt zich af op een uni­ver­siteit waar een nieuwkomer (tevens de verteller) aansluit­ing vin­dt bij een groep­je stu­den­ten die klassieke tal­en en cul­tu­ur als hun spe­cialiteit hebben. Niet alleen zijn het redelijke excen­trieke per­son­ages, ze hebben er boven­di­en voor gekozen geï­soleerd van de rest al hun lessen te vol­gen bij slechts één docent.
Na een moeiza­am begin wordt de ik-per­soon opgenomen in deze vrien­den­club en hoort hij er hele­maal bij. Het duurt ver­vol­gens niet lang voor­dat hij deelgenoot wordt van een ver­schrikke­lijk geheim dat de groep met zich mee­draagt. Prob­leem is dat de eens­gezind­heid flink op de proef wordt gesteld wan­neer het lijkt of een van de leden op het punt staat dit geheim naar buiten te bren­gen.
Tot zover had het boek geen ver­rassin­gen voor me. De schri­jf­sti­jl was nog steeds zo mooi en ver­zorgd als wat ik me van de eerste keer wist te herin­neren. En ook de plot van het ver­haal ging zoals ik wist dat het zou gaan. De meer­waarde zat ‘m in de tal­rijke ver­wi­jzin­gen en terz­i­jdes die bij deze her­lez­ing veel meer (of nu pas) opvie­len en een extra bewi­js vor­m­den hoe goed dit debu­ut van Don­na Tartt in elka­ar zat.
Iets vreemds deed zich voor bij toen ik bij Book II was aangekomen. We zit­ten halver­wege de 560 bladz­i­jdes en een nieuwe drama­tis­che ontwik­kel­ing heeft zich voorgedaan. Het zal de opmaat zijn tot een tweede ‘secret his­to­ry’ als ik het zo mag samen­vat­ten. Het vreemde nu is dat ik me dit gedeelte juist niet meer wist te herin­neren. Zelfs niet af en toe flar­den. Gewoon hele­maal niets. Alsof ik bij eerste lez­ing hier gestopt was. Miss­chien het boek tijdelijk aan de kant gelegd voor welke reden dan ook. Het zal niet de eerste keer zijn dat ik dat doe.
Aldus was The Secret His­to­ry gedeel­telijk her­lez­ing alsook eerste lez­ing. Maar zow­el Book I als Book II bevie­len mij der­mate goed dat ik zek­er van plan ben het gehele boek ooit opnieuw te gaan lezen. En daarom gaat dit exem­plaar weer net­jes terug de kast in. Voor lat­er.

Eindoordeel: mag blijven

~ ~ ~
Ga naar mijn boekenkast om alle tot dusverre bespro­ken boeken te vin­den en wie weet zit er een­t­je tussen die weg mag en waar jij al tij­den naar op zoek bent. 
~ ~ ~
secrethistory
Under the influ­ence of their charis­mat­ic clas­sics pro­fes­sor, a group of clever, eccen­tric mis­fits at an elite New Eng­land col­lege dis­cov­er a way of think­ing and liv­ing that is a world away from the hum­drum exis­tence of their con­tem­po­raries. But when they go beyond the bound­aries of nor­mal moral­i­ty they slip grad­u­al­ly from obses­sion to cor­rup­tion and betray­al, and at last – inex­orably – into evil.
The Secret His­to­ry
Don­na Tartt
Uit­gev­er­ij Vin­tage
ISBN 9781400031702
~ ~ ~

He would have wanted it that way

Na het avon­de­ten installeerde ik me met The Secret His­to­ry van Don­na Tartt in de achter­tu­in. In het vorige hoofd­stuk is Bun­ny na dagen van ver­miss­ing ein­delijk gevon­den in een rav­i­jn niet ver van de cam­pus. Ik las hoe plots iedereen Bun­ny gek­end had of zelfs dikke maat­jes met hem was geweest:

Every­one, sud­den­ly, had known him; every­one was deranged with grief; every­one was just going to have to try and get on as well as they could with­out him. “He would have want­ed it that way.” That was a phrase I heard many times that week on the lips of peo­ple who had absolute­ly no idea what Bun­ny want­ed.
[p.377, The Secret His­to­ry, Don­na Tartt]

Eerder op de dag las ik een artikel (ik kan het helaas niet meer terugvin­den) geschreven door een vriend van Muham­mad Ali. Hij vond het nodig om op deze wijze uit­leg te geven waarom hij tot nu toe nog niet in de open­baarheid had lat­en weten hoeveel ver­dri­et hij had wegens het over­li­j­den van de leg­en­darische bokser. Men had hem daar al ver­schil­lende keren om benaderd. Het pub­liek had daar recht op, zo vertrouwde men hem toe.
En natu­urlijk zou Muham­mad Ali het ook gewild hebben.

Zinvol geweldloos

ekster

Onder de car­port zit een ekster. Althans, wat er van over is. Ik kan er niet dicht genoeg bij komen om het beestje in alle details te bek­ijken maar van een afs­tand kan ik al zien dat het mank is, een kapotte (gebro­ken?) vleugel heeft en waarschi­jn­lijk een oog mist. Het lijkt me een slachtof­fer van agressieve intim­i­datie zoals dat onder dieren met ter­ri­to­ri­um­drift gebruike­lijk is.
Inge raadt me aan de ekster te van­gen zodat ik hem snel uit zijn lij­den kan ver­lossen door ‘m de nek om te draaien. Alsof me dat zou lukken. Dat van die nek omdraaien dus.
Kon ik ‘vroeger’ nog wel een vis villen of een kip slacht­en, nu moet ik daar niet aan denken1. Door de jaren heen ben ik een soft­ie gewor­den wat betre­ft geweld tegen­over dieren.
En ik zeg bewust geweld want in mijn aller­jong­ste jaren heb ik me ooit lat­en opfokken door een stel klasgenoten om  bij wijze van exper­i­ment de achter­poten van een kikker te knip­pen met als doel te zien hoe hij zich dan zou voort­be­we­gen. Tot op de dag van van­daag schaam ik me daar nog steeds voor en net als Richard Papen uit The Secret His­to­ry word ik regel­matig over­vallen door schuldgevoe­lens over wat ik alle­maal aan slechts heb uit­ge­haald:

What I did expe­ri­ence when alone was a sort of gen­er­al neu­rot­ic hor­ror, a com­mon attack of nerves and self-loathing mag­ni­fied to the pow­er of ten. Every cru­el or fatu­ous thing I’d ever said came back to me with an ampli­fied clar­i­ty, no mat­ter how I talked myself or jerked my head to shake the thoughts away: old insults and guilts and embar­rass­ments stretch­ing clear back to child­hood — the crip­pled boy I’d made fun of, the East­er chick I’d squeezed to death — parad­ed before me one by one, in vivid and mor­dant splen­dor.
[p.317, The Secret His­to­ry, Don­na Tartt]

Rest me niets anders dan de ekster gerust te stellen, wat water en brood voor ‘m neer te zetten en hopen dat hij het weet te red­den. Al was het maar voor mijn eigen gemoed­srust.


  1. Het was daarom dat ik met een men­geling van bewon­der­ing en afgri­jzen keek naar de doc­u­men­taire Vleesver­lan­gen waar Mar­i­jn Frank (bek­end van De Keur­ings­di­enst van Waarde) een koe neer­schi­et in het slachthuis. 

In de beperking toont zich de meester

In mijn mail­box zit­ten twee uitn­odigin­gen om een recen­sie te schri­jven voor onlangs gepub­liceerde boeken. Ondanks dat ik me vereerd voel dat men de moeite neemt om mij hier­voor aan te schri­jven en ook nog eens de boeken gratis ter beschikking stelt zal ik vrien­delijk doch beslist er niet op in gaan. Mij ont­breekt voor­namelijk de tijd maar ook de zin in het lezen van iets com­pleet nieuws. Momenteel doe ik eigen­lijk niets liev­er dan het (her)lezen van boeken die in mijn bez­it zijn.
Zou het een teken zijn dat ik een fase heb bereikt dat nos­tal­gie gaat over­heersen? Dat ik niet meer warm kan wor­den voor nieuwe din­gen? Onge­merkt aan­be­land in het voor­por­taal van ‘vroeger was alles beter’? Ik moet er niet aan denken.
Nee, ik stel mezelf gerust dat het meer te mak­en heeft met verdieping. Niet ‘mile wide’, maar ‘mile deep’. De spaarzame tijd die we van­daag de dag tot onze beschikking hebben niet ver­loren te lat­en gaan aan iets waar­van niet bij voor­baat vast staat dat het goed is. Liev­er een boek (her)lezen waar­van ik weet (door­dat ik het zelf al eens eerder gelezen heb of op basis van betrouw­bare info) dat het de kwaliteit zal bieden waar ik naar op zoek ben.
En ja, af en toe speelt zek­er een mate van herken­ning mee. Mijn voorne­men (waar helaas de klad is in ger­aakt) om dit jaar veel van Kosin­s­ki te lezen is daar ook deels uit voort­gekomen.
Gis­ter­avond las ik de vol­gende pas­sage en voelde me gesterkt in mijn over­tuig­ing:

I believe that hav­ing a great diver­si­ty of teach­ers is harm­ful and con­fus­ing for a young mind, in the same way I believe that it is bet­ter to know one book inti­mate­ly than a hun­dred super­fi­cial­ly,” he said. “I know the mod­ern world tends not to agree with me, but after all, Pla­to had only one teacher, and Alexan­der.”
[Julian Mor­row in The Secret His­to­ry, p.31, Don­na Tartt]

Niet dat ik me tot één boek ga beperken. Ik zou niet weten welk boek dat dan zou moeten zijn. Wel dat ik ik min­der ga proberen om kram­pachtig vanalles op aller­lei gebied bij te houden. Hopelijk bli­jft het goede vanzelf boven­dri­jven zodat het voor het gri­jpen ligt wan­neer ik er aan toe ben.
secrethistory
Under the influ­ence of their charis­mat­ic clas­sics pro­fes­sor, a group of clever, eccen­tric mis­fits at an elite New Eng­land col­lege dis­cov­er a way of think­ing and liv­ing that is a world away from the hum­drum exis­tence of their con­tem­po­raries. But when they go beyond the bound­aries of nor­mal moral­i­ty they slip grad­u­al­ly from obses­sion to cor­rup­tion and betray­al, and at last — inex­orably — into evil.
The Secret His­to­ry
Don­na Tartt
Uit­gev­er­ij Vin­tage
ISBN 9781400031702