#25books

Hal­lo lieve lez­er! Fijn dat jij ook in het nieuwe jaar mijn site weer met een bezoek­je vereert. Bij deze wens ik oprecht dat het een jaar mag wor­den nog mooier dan je jezelf gewenst hebt toen je afgelopen nacht om 12 uur de ogen heel even sloot en een kijk­je nam in het nieuwe jaar. Zelf zie ik mijn bij­drage in het streven naar een liefde- en respectvolle omgang met alles wat leeft en bloeit. Daar kan ik mezelf nog heel wat in ver­beteren en zal het ook niet nalat­en om dat te doen. Verder wil ik proberen min­der te kla­gen en te zeuren. Want om heel eerlijk te zijn, ik heb weinig reden om te kla­gen en te zeuren. In die zin ben ik een geze­gend mens. Dus laat ik daar blij om zijn. Wat niet wil zeggen dat ik groot leed en per­soon­lijke drama’s bij anderen bagatel­liseer. Inte­gen­deel. Door mijzelf wat beschei­den­er op te stellen hoop ik dat de aan­dacht gaat naar diege­nen die echt reden tot kla­gen hebben (en het vaak niet doen). Dan gaat miss­chien tevens de hulp hun kant op.

Kor­tom, lat­en we er iets prachtigs van mak­en dit jaar!

~ ~ ~

Op deze eerste dag van het nieuwe jaar wil ik van de gele­gen­heid gebruik mak­en om in te hak­en op een leuke enquête die ik op de site van Inge leest tegenkwam. Het (meer gaan) lezen en ver­vol­gens een leeser­var­ing plaat­sen is iets wat bij mij in 2013 vastere vor­men heeft aangenomen door de deel­name aan Een per­fecte dag voor lit­er­atu­ur, en dit jaar ben ik van plan daar vrolijk mee verder te gaan.

[Een overzicht van de boeken die ik het afgelopen jaar heb uit­gelezen is hier te vin­den.]

Terugblik

1. Wat was het beste boek dat je het afgelopen jaar hebt gelezen? 
Natu­urlijk was daar de bij­zon­dere ervar­ing die ik had met het boek ‘Bloggen als een pro’ door Elja Daae, maar de keus is gevallen op The Infor­ma­tion door James Gle­ick.

Ik geef hier de ‘infor­matie’ op de achter­flap die mij meteen deed over­halen dit boek aan te schaf­fen:

We live in the infor­ma­tion age. But every era of his­to­ry has had its own infor­ma­tion rev­o­lu­tion: the inven­tion of writ­ing, the com­po­si­tion of dic­tio­nar­ies, the cre­ation of the charts that made nav­i­ga­tion pos­si­ble, the dis­cov­ery of the elec­tron­ic sig­nal, the crack­ing of the genet­ic code.
In The Infor­ma­tion, best­selling author of Chaos, James Gle­ick, tells the sto­ry of how human beings use, trans­mit and keep what they know. From African talk­ing drums to Wikipedia, from Morse code to the ‘bit’, it is a fas­ci­nat­ing account of the mod­ern age’s defin­ing idea and a bril­liant explo­ration of how infor­ma­tion has repeat­ed­ly rev­o­lu­tionised our lives.

2. Welk boek heeft je het meest teleurgesteld het afgelopen jaar?
Teleurgesteld is een te groot woord, maar ik had meer verwacht van The Ital­ian Sec­re­tary door Caleb Carr. Ik had net de tv-serie over Sher­lock Holmes van de BBC ont­dekt en in een korte tijd achter elka­ar gekeken. Daar­na ‘viel ik een zwart gat’ en ging op zoek in mijn boekenkast waar ik al snel op het boek van Carr stuitte. Eerder had ik van hem o.a. The Alienist gelezen wat me goed bevallen was, daarom ik dacht me geen buil te vallen aan zijn poging om een Sher­lock Holmes ‘in de oude sti­jl’ te schri­jven. Dat viel dus wat tegen.

3. Door welk boek ben je het afgelopen jaar aan­ge­naam ver­rast?
Een ver­rass­ing was voor mij The Name­sake door Jhumpa Lahiri. Via de spon­tane boeken­ruil die Juli en ik zijn begonnen (en die we lekker in ons eigen tem­po doen) ben ik aan dit boek begonnen zon­der enkele verwacht­ing vooraf. Ik had nog nooit van zow­el boek als schri­jf­ster geho­ord en ik denk dat ik niet snel zelf voor dit boek gekozen zou hebben. Daarom is er dus zoi­ets moois als een boeken­ruil.

4. Als je van alle boeken die je het afgelopen jaar hebt gelezen slechts één titel aan mocht raden.., welk boek zou je dan kiezen?
Sim­pel. Ara­bieren kijken door Has­s­nae Bouaz­za. Omdat het zo’n belan­grijk boek is.

5. Wat is de beste boeken­reeks die je het afgelopen jaar hebt ont­dekt?
Of het als een reeks gezien wordt, weet ik niet. Maar de boeken van Karl Ove Knaus­gård gaan mij hopelijk nog veel leesplezi­er geven. Het eerste deel Vad­er is in ieder geval grandioos. Liefde ligt klaar.

6. Welke nieuwe, veel­belovende auteur heb je het afgelopen jaar ont­dekt?
Dat is toch wel de auteur wiens boek ik als laat­ste heb gelezen in 2013. Het gaat hier om João Ricar­do Pedro die debu­teerde met Jouw gezicht zal het laat­ste zijn:

[…] is van huis uit tech­nisch inge­nieur en werk­te meer dan tien jaar in de telecom­mu­ni­catie. In de lente van 2009 werd hij ontsla­gen en kon hij zijn langgekoes­ter­de droom vervullen: een roman schri­jven. Hij ontv­ing er prompt de lit­eraire pri­js LeYa voor, waarmee een geldbedrag is gemoeid van 100.000 euro.

7. Heb je dit jaar nog andere gen­res verk­end?
Niet echt, of het moet zijn dat ik opnieuw een poging heb gewaagd tot het lezen van een dicht­bun­del (Waar we wonen door Thomas Möhlmann). Wat mij betre­ft gaan dat er meer wor­den in 2014. En ik bedenk me nu ook dat het lezen van Zeven minuten na mid­der­nacht door Patrick Ness onder een nieuw genre valt voor mij, namelijk die van de jeugdlit­er­atu­ur.

8. Wat was het meest meeslepende, niet-neer-te-leggen boek dat je het afgelopen jaar hebt gelezen?
In de vroege zomer kreeg ik in het kad­er van een blog­tournee het boek De vlin­der en de storm door Wal­ter Lucius toeges­tu­urd. De 450 pagina’s van deze super­span­nende Ned­er­landse thriller had ik bin­nen de kort­ste keren weggelezen. Er schi­j­nen meer delen te vol­gen.

9. Welk van de boeken die je dit jaar hebt gelezen heeft de aller­mooiste cov­er?
Dat is voor mij zon­der twi­jfel het al eerder aange­haalde Zeven minuten na mid­der­nacht door Patrick Ness waar­van de fabelachtige illus­traties ver­zorgd zijn door Jim Kay. Gewoon­weg grandioos. Om uren in rond te dwalen.

illus­tratie — Jim Kay

10.Wie is je favori­ete per­son­age uit alle boeken die je het afgelopen jaar hebt gelezen?
In heel zijn fout-zijn is dat toch wel het ik-per­son­age uit Van dode man­nen win je niet door Wal­ter van den Berg. Deze charmeur met losse hand­jes weet niet alleen ‘de vrouwt­jes’ in te pal­men, ook de lez­ers moeten in sterke schoe­nen staan willen ze niet een bepaald soort van sym­pa­thie voor deze uiterst onsym­pa­thieke man voe­len. Erg knap wat Wal­ter van den Berg hier voor elka­ar heeft gekre­gen.

11.Welk boek heeft de groot­ste indruk op je gemaakt in 2013?
Hier twi­jfel ik tussen twee geschiedenis­boeken waarin op ver­schil­lende wijze getoond wordt hoe achteloos machtheb­bers met hun ondergeschik­ten omgaan. Het is ver­bi­jsterend te lezen hoe ontel­baar veel mensen­levens opge­of­ferd wor­den voor een zoge­naamd hogere zaak. Geschiede­nis leert ons een hoop. Vooral dat er geen wijze lessen uit getrokken wor­den door nieuwe machtheb­bers die zich aan­di­enen. Ik nom­i­neer ze gewoon alle­bei: Mao’s mas­samo­ord door Frank Diköt­ter en 1812: Napoleons fatale veld­tocht naar Mosk­ou door Adam Zamoys­ki.

12.Welk boek had een scène die je zo ent­hou­si­ast maak­te, dat je niet kon wacht­en om er iemand over te vertellen? (Pas op dat je geen spoil­ers gebruikt!)
Opnieuw een ver­meld­ing voor Karl Ove Knaus­gård. In Vad­er staat een geweldige scène over hoe de ik-per­soon een eerste optre­den heeft met de band waarin hij speelt. Op een herf­stige dag in 1984 buiten bij een winkel­cen­trum. Het zou zomaar mijzelf overkomen kun­nen zijn. Lees het vanaf pag­i­na 100.

13.Wat is je favori­ete relatie (roman­tisch, vriend­schap­pelijk, fam­i­lie, enz) uit de boeken die je het afgelopen jaar hebt gelezen?
De relatie tussen Mari en Taka­hashi in After Dark door Haru­ki Muraka­mi. Waarom? Hierom:

Taka­hashi reach­es out and takes Mari’s hand. She is momen­tar­i­ly star­tled but doesn’t pull her hand from his. Taka­hashi keeps his gen­tle grip on her hand — her small, soft hand — for a very long time.
“I don’t real­ly want to go,” Mari says.
“To Chi­na?”
“Uh-huh.”
“Why not?”
“ ‘Cause I’m scared.”
“That’s only nat­ur­al,” he says. “You’re going to a strange, far-off place all by your­self.”
“I know.”
“You’ll be fine, though,” he says. “I know you. And I’ll be wait­ing for you here.”
Mari nods.
“You’re very pret­ty,” he says. “Did you know that?”
Mari looks up at Taka­hashi. Then she with­draws her hand from his and puts it into the pock­et of her var­si­ty jack­et. Her eyes drop to her feet. She is check­ing to make sure her yel­low sneak­ers are still clean.
“Thanks. But I want to go home now.”
“I’ll write to you,” he says. “A super-long let­ter, like in an old-fash­ioned nov­el.”
“Okay,” Mari says.

14.Wat is het beste boek dat je hebt gelezen op basis van een recen­sie?
Een besprek­ing van Afrikan­ers. Een volk op drift door Fred de Vries hoorde ik op de radio. Nog diezelfde avond heb ik het boek besteld en meteen begonnen te lezen toen het enkele dagen lat­er bezorgd werd. Geen moment spi­jt van gehad.

15.Welk boek zou je het aller­lief­st terug willen zien in de bios, en met welke acteurs in de hoof­drollen?
Omdat ik weet dat The Name­sake door Jhumpa Lahiri al ver­filmd is, zou ik die het lief­st willen zien.

Boeken en Bloggen

16.Wat is je favori­ete boeken­blog van 2013?
Makkie (zou mijn jong­ste klein­zoon zeggen). Not just any book en de blogs die Cathe­li­jne Ess­er op haar eigen site schri­jft.

17.Welke review, die je het afgelopen jaar hebt geschreven, is je favori­et?
De fietser en de Mer­cedes. Over het boek Ara­bieren kijken door Has­s­nae Bouaz­za.

18.Wat is je favori­ete boek-gere­la­teerde ont­dekking van het afgelopen jaar? (web­site, winkel, wat dan ook zolang het maar met boeken te mak­en heeft.)
De Bel­gis­che boeken­beurs in Antwer­pen.

19.Wat is jouw mooiste boeken­blog moment van 2013?
Dat vond toe­val­liger­wi­js ook plaats tij­dens die hier­boven genoemde boeken­beurs in Antwer­pen. En wel de ont­moet­ing die we had­den met Patrick Ness, schri­jver van Zeven minuten na mid­der­nacht. Via Een per­fecte dag voor lit­er­atu­ur waren we door uit­gev­er­ij De Geus uitgen­odigd voor een inter­view met Patrick. Het was een plezierige en leerzame bijeenkomst met deze uiterst vrien­delijke man die ook nog zo aardig was om een exem­plaar van zijn boek te signeren voor mijn kleinkinderen.

20.Heb je meegedaan aan chal­lenges dit jaar? Zo ja; hoe is dat voor je uit­gepakt?
De enige uitdag­ing die ik mezelf had opgelegd was om 30 boeken of anders min­i­maal 6.000 pagina’s te lezen. De teller is uitein­delijk bli­jven stil­staan bij 29 boeken, maar de 6.000 pagina’s ben ik ruim­schoots gepasseerd.

Vooruitblik

21.Aan welk boek ben je dit jaar niet toegekomen en staat nu boven aan je nog-te-lezen-lijst­je voor vol­gend jaar?
Marie van Christophe Veke­man.

22.Naar welk boek, wat uitkomt in 2014, kijk je het meest uit?
Heel eerlijk gezegd zou ik niet weten wat er alle­maal uitkomt in 2014. Ik laat me maar weer gewoon ver­rassen.

23.Wat hoop je in 2014 te bereiken met lezen/bloggen?
Meer vol­doen­ing te halen uit het lezen omdat het bloggen over boeken je dwingt wat langer na te denken over wat je gelezen hebt. Dat verdiept de leeser­var­ing. Het gelezene bli­jft ook veel langer hangen is mijn ervar­ing. Er is dus niets mis met mijn geheugen zoals ik eerder wel dacht.

24.Naar welke boeken-even­e­menten van 2014 kijk je het meest uit?
Het Cross­ing Bor­der fes­ti­val in Den Haag. Ik ben er nog nooit geweest hoewel ik de kans had om er in 2013 via Een per­fecte dag voor lit­er­atu­ur naar toe te kun­nen. Helaas viel het samen met een hard­loop­wed­stri­jd in Nijmegen waar ik me voor had ingeschreven. Dit jaar is het op 13 t/m 15 novem­ber. Nieuwe ron­den nieuwe kansen.

25.Doe je dit jaar mee aan een lees-chal­lenge? Zo ja; welke?
Yep. Dit jaar ga ik proberen 35 boeken of anders min­i­maal 7.000 pagina’s te lezen!

~ ~ ~

Mensen

Niet dat jul­lie nu denken dat Mao’s mas­samo­ord over mussen gaat. Het gaat wel degelijk over mensen. Chinezen. Met name diege­nen die tij­dens de zoge­naamde ‘Grote Sprong Voor­waarts’ (de inhaal­slag op insti­gatie van par­ti­jlei­der Mao Zedong ingezet om van Chi­na een wereld­macht te mak­en) in de peri­ode van 1958–1962 voor­ti­jdig kwa­men te over­li­j­den. Zo’n 45 miljoen vol­gens de laat­ste schat­tin­gen.

Zo’n 45 miljoen extra doden — overlede­nen boven het nor­male gemid­delde aan­tal ster­fgevallen.

Vaak wordt de schuld voor al deze doden gelegd bij de honger­snood als uit­was van de ram­pza­lige manier waarop invulling gegeven werd aan het grootschalige exper­i­ment om Chi­na omhoog te stuwen in de vaart der volk­eren. Maar nieuw onder­zoek door Frank Diköt­ter toont aan hoe ter­reur en geweld wel degelijk een belan­grijk onderdeel waren van deze ‘Grote Sprong Voor­waarts’. Van­daar de gedurfde titel van zijn boek.

Tekst achter­flap:

Mao wilde zijn land de sta­tus van een wereld­macht bezor­gen en zo tegelijk­er­ti­jd de kracht van het com­mu­nisme aan­to­nen. Frank Diköt­ter laat echter zien hoe Mao Chi­na met ‘De Grote Sprong Voor­waarts’ een gigan­tis­che en ram­pza­lige stap in de tegengestelde richt­ing liet mak­en. Chi­na werd niet alleen het toneel van een van de dodelijk­ste mas­samo­or­den in de menselijke geschiede­nis (meer dan 45 miljoen wer­den zo afge­beuld, uit­ge­hongerd of gemarteld dat de dood erop vol­gde), maar het bewind van Mao veroorza­ak­te ook nog ’s werelds groot­ste ver­woest­ing van huizen, the­aters en andere gebouwen. Ongeveer een derde van alle huizen werd tot puin gere­duceerd en er werd roof­bouw op het land gepleegd in de mani­akale jacht naar staal en andere indus­triële ben­odigdhe­den. Deze sloop was niet alleen cat­a­stro­faal voor de economomie en cul­tu­ur, maar ook voor het milieu.

Het cynis­che mot­to van dit in al zijn gruwelijkheid uiterst meeslepend en lees­baar boek is een uit­spraak van Mao: ‘Rev­o­lu­tie is geen gezel­lig eten­t­je.’ Deze non­cha­lante arro­gantie richt­ing het lij­den van de Chi­nese bevolk­ing komt onder veel hoogge­plaat­ste par­ti­jle­den veelvuldig terug en reduceert de onvoorstel­baar vele doden tot ‘col­lat­er­al dam­age’.

De 500 bladz­i­jdes tel­lende gede­tailleerde ver­sla­g­leg­ging van dit onmenselijke dra­ma (nog maar vijftig jaar gele­den) is wat mij betre­ft slechts een begin om een ander beeld van de geschiede­nis van Chi­na en Mao Zedong te geven. Ik raad iedereen aan om deze 500 bladz­i­jdes zelf te lezen. Het is de meest com­pacte samen­vat­ting die men redelijk­er­wi­js mag verwacht­en wan­neer men over 45 miljoen slachtof­fers van een mas­samo­ord spreekt.

 ~ ~ ~

Mus

In het dorp waar ik opgroei­de had­den de meesten van ons bij­na­men. Vaak waren het sub­tiele veran­derin­gen van iemands voor- of achter­naam. Nog vak­er had het te mak­en met een (on)opvallende fysieke eige­naardigheid, die door ons voor het juiste effect promi­nent uitver­g­root werd. Maar in een enkel geval stond de bij­naam hele­maal op zichzelf en was het niet geheel duidelijk hoe iemand er aan gekomen was.

Mij is alti­jd ‘de Mus’ bijge­bleven. Pas nu ik het voor de eerste keer opschri­jf valt me op dat ik het als vanzelf­sprek­end met een hoofdlet­ter schri­jf. Het rare is dat we meerdere ‘mussen’ in ons dorp had­den. Nog vreemder was dat wan­neer we het over ‘de Mus’ had­den, dat we gewoon­lijk wis­ten over welke ‘mus’ we het dan had­den. Zelfs als er twee ‘mussen’ in dezelfde anec­dote zat­en dan luk­te het ons om zon­der nadere aan­duid­ing toch de ene ‘mus’ van de andere ‘mus’ te onder­schei­den. Ze waren tenslotte alle­maal ver­schil­lend. Die mussen.

Ik heb wel eens een aan­tal Chi­nese collega’s (op bezoek van­wege een of ander project) in ver­twi­jfel­ing horen uitroepen dat ze ons (Euro­pea­nen) niet uit elka­ar kon­den houden omdat we alle­maal zo op elka­ar lijken.

Samen met ‘de Mus’ (die kleine water­vlugge met dat licht­bru­ine iets te lange haar, die enkele strat­en verderop woonde) waren we, met nog wat andere kwa­jon­gens uit de buurt, op het dak van een fiet­sen­stalling bij zijn lagere school gek­lom­men. Het was een lome mid­dag waarop we ons alle­maal verveelden. Een­maal op het dak veran­derde daar niets aan. Lus­teloos zat­en we naast elka­ar met onze benen bun­ge­lend over de rand. Een typ­is­che zomer­vakantiedag.

Plots maakt ‘de Mus’ zich los van het dak en valt als een bak­steen naar bene­den. Achter me hoor ik enkele jon­gens in lachen uit­barsten. “De mussen vallen van het dak”, roept er een­t­je. “Zo warm is het”, vult een ander aan. Gierend van de pret rollen ze over het dak. Ver­bi­js­terd kijk ik hen aan. Waren ze echt zo gek geweest om ‘de Mus’ een zetje te hebben gegeven? Zomaar, voor de grap? Bene­den ligt ‘de Mus’. Net wan­neer ik van plan ben om de sprong te wagen staat hij op. Lachend klopt hij zijn kleren af. Op zijn knie vormt zich een rode plek. Bloed loopt over zijn scheen­been in zijn sok. “Zullen we gaan voet­ballen?”, zo vraagt hij.

In Chi­na waren in 1958 mussen het doel­wit om mas­saal bestre­den te wor­den. Omdat ze graan­zaden aten. En dat kon men tij­dens ‘de Grote Sprong Voor­waarts’ niet gebruiken. Mao mobiliseerde het land voor een totale oor­log tegen de mus:

Door op trom­mels te rof­fe­len, pot­ten te lat­en klet­teren of op gongen te slaan werd een reusachtige her­rie gecreëerd, zodat de mussen bleven vliegen tot ze zo uit­geput waren dat ze gewoon uit de lucht vie­len. Eieren wer­den kapot­ge­maakt en jonge vogels gedood; de vogels wer­den ook uit de lucht geschoten.
[p.220, Mao’s mas­samo­ord, door Frank Diköt­ter]

Maar:

Er deden zich ongelukken voor door­dat mensen van dak­en, palen en lad­ders afvie­len. In Nan­jing klom Li Haod­ing op het dak van een school­ge­bouw om bij een mussennest te komen, maar ver­loor zijn even­wicht en viel drie verdiepin­gen naar bene­den.
[p.221, Mao’s mas­samo­ord, door Frank Diköt­ter]

Toen we lat­er vol­doende buurtgenoot­jes had­den gevon­den om een par­ti­jt­je te voet­ballen heeft ‘de Mus’ bei­de grap­pen­mak­ers uiterst tre­fzek­er met enkele gerichte tack­les uit­geschakeld. In Chi­na namen de mussen op een andere manier wraak. Omdat ze com­pleet waren uit­geroeid kon­den aller­lei insecten (waaron­der de gevrees­de sprinkha­nen) onge­hin­derd alle gewas veror­beren zon­der dat de boeren daar iets tegen kon­den doen.

Illus­tratie: Every­body comes to beat (or kill) spar­rowsChineseposters.net

~ ~ ~