Tandeloze leeuw

Deze blogpost is deel 21 van 43 in de serie Een perfecte dag voor literatuur

In de Verantwoording bij Leeuwenstrijd schrijft Thomas van Aalten dat hij onder andere veel gehad heeft aan De eindeloze jaren zestig, geschiedenis van een generatieconflict geschreven door Hans Righart. Deze veel te vroeg gestorven historicus had dit boek in 1995 gepubliceerd. Meteen toen het uitkwam heb ik er een exemplaar van aangeschaft. Ik herinnerde mij een aantal bevlogen colleges door Righart gegeven aan de universiteit van Utrecht die ik bij had mogen wonen en hoopte zijn enthousiasmerende vertelkunst opnieuw te mogen beleven. Het bleek dat Righart zijn meesterwerk had geschreven. Een waar genot om te lezen en nog steeds begrijp ik niet dat juist dit boek tijdens de verschillende verhuizingen verloren is gegaan.

‘Leeuwenstrijd’ als titel. In de verantwoording verwijzen naar ‘geschiedenis van een generatieconflict’. Op de achterflap melding maken van ‘verraad, verzet en verzoening in één familie’. Ik had er zin in!

Jammer genoeg is het niet geworden wat ik ervan had verwacht. Vaak moest ik met weemoed denken aan Jouw gezicht zal het laatste zijn door João Ricardo Pedro nadat ik weer een hoofdstuk overladen met historische data had doorgenomen. Wat een verschil. Terwijl de overeenkomsten op het eerste gezicht zo groot zijn. Ook hier enkele generaties vader en zonen die afwisselend aan bod komen om hun verhaal te doen. Waarbij niet geschuwd wordt om de belangrijke historische gebeurtenissen die op de achtergrond plaatsvinden te vermelden daar waar ze een essentiële rol spelen voor de ontwikkeling van het verhaal.

Maar zoals gezegd, wat een verschil. Wat me vooral stoorde bij Leeuwenstrijd is dat het lijkt alsof de personages maar niet tot leven komen. Dit in tegenstelling tot de drie generaties Mendes uit Jouw gezicht zal het laatste zijn. Ondanks, of misschien wel dankzij het feit dat er veel verborgen blijft en de tekst regelmatig poëtisch raadselachtig is, komen de diverse generatieconflicten veel krachtiger uit de verf. In Leeuwenstrijd is het allemaal teveel plechtstatig. De zonen Dona gedragen zich als cliché-mannetjes van hun tijdsgewricht. Een soort grote gemene deler. Daar waar de geschiedenis het decor zou horen te zijn, kwam het bij mij vaak over alsof het andersom was. Dat de familiegeschiedenis uiteindelijk niet meer was dan een aanleiding om te laten zien hoe goed Thomas van Aalten zijn geschiedenisboeken had bestudeerd. Erg informatief deze ‘panoramische blik op Nederland’, maar daarvoor lees ik liever goede non-fictie (zoals die van Hans Righart).

Aan de verhaallijnen heeft het niet gelegen. In potentie was er voldoende materiaal voorhanden om de lezer te trakteren op enkele beurtelings spannende, ontroerende en humoristische avonturen. Het werd echter voornamelijk oppervlakkig gebracht. Er bleef weinig te raden over door de uitleggerige en opsommende stijl die door Thomas van Aalten in dit boek gehanteerd wordt. Ergens las ik dat hij radicaal van stijl is veranderd vergeleken met zijn voorgaande boeken die veel absurder van opzet zouden zijn maar (daardoor?) nooit verder dan een eerste druk zijn gekomen. Bij Leeuwenstrijd verscheen al binnen een maand de tweede druk. Maar of ik als lezer zo blij ben met deze commerciële koerswijziging is nog maar de vraag. Juist het het leeuwenpak als verbindend element had met enkele absurdistische trekjes zich veel meer in het onderbewuste van de lezer kunnen nestelen om daar nooit meer weg te gaan. Denk maar aan het berenpak uit Hotel New Hampshire door John Irving.

Ik moet dus helaas concluderen dat Leeuwenstrijd bij mij geen blijvende indruk heeft achtergelaten. De wereldgeschiedenis die opgelepeld werd kende ik al, en liever had ik de personages beter leren kennen. Zij bleven echter eendimensionaal en wisten mij niet te boeien. Nergens gaat het verhaal echt de diepte in waardoor je eventueel meegesleurd zou worden in de interne worsteling die een persoon doormaakt. Grotendeels valt dit volgens mij te wijten aan de hoofdzakelijk beschrijvende stijl. Een stijl die beter past bij non-fictie dan bij fictie. Misschien dat Thomas van Aalten na het hem gegunde succes voor dit boek, bij een volgende poging weer wat van zijn oude absurdisme durft te introduceren om het geheel wat meer een eigen unieke stem te geven.

Laat ik als troost De eindeloze jaren zestig opnieuw aanschaffen om de teleurstelling van me af te lezen.

Voorjaar 2012. De opstandige puber Luca Dona vindt een oud leeuwenpak op de zolder van Duynstaete, een voormalig jongensinternaat, waar zijn opa opgroeide. Deze vondst vormt het startschot voor een zoektocht naar de geschiedenis van de familie Dona. Van de vestiging van een Italiaans mijnwerkersgezin in het Limburg van de jaren twintig, via een vlucht uit Europa met een circuskaravaan, naar de spionagepraktijken van de BVD, de demonstraties in de jaren tachtig en een door social media omgeven jongerenrel.
Leeuwenstrijd geeft een panoramische blik op Nederland aan de hand van vier vaders en zonen Dona, die elk op hun eigen manier de idealen van een generatie vertegenwoordigen – maar passen ze ook allemaal het leeuwenpak?

Leeuwenstrijd
Thomas van Aalten
Uitgeverij Nieuw Amsterdam
ISBN 9789046816370

~ ~ ~

#25books

Hallo lieve lezer! Fijn dat jij ook in het nieuwe jaar mijn site weer met een bezoekje vereert. Bij deze wens ik oprecht dat het een jaar mag worden nog mooier dan je jezelf gewenst hebt toen je afgelopen nacht om 12 uur de ogen heel even sloot en een kijkje nam in het nieuwe jaar. Zelf zie ik mijn bijdrage in het streven naar een liefde- en respectvolle omgang met alles wat leeft en bloeit. Daar kan ik mezelf nog heel wat in verbeteren en zal het ook niet nalaten om dat te doen. Verder wil ik proberen minder te klagen en te zeuren. Want om heel eerlijk te zijn, ik heb weinig reden om te klagen en te zeuren. In die zin ben ik een gezegend mens. Dus laat ik daar blij om zijn. Wat niet wil zeggen dat ik groot leed en persoonlijke drama’s bij anderen bagatelliseer. Integendeel. Door mijzelf wat bescheidener op te stellen hoop ik dat de aandacht gaat naar diegenen die echt reden tot klagen hebben (en het vaak niet doen). Dan gaat misschien tevens de hulp hun kant op.

Kortom, laten we er iets prachtigs van maken dit jaar!

~ ~ ~

Op deze eerste dag van het nieuwe jaar wil ik van de gelegenheid gebruik maken om in te haken op een leuke enquête die ik op de site van Inge leest tegenkwam. Het (meer gaan) lezen en vervolgens een leeservaring plaatsen is iets wat bij mij in 2013 vastere vormen heeft aangenomen door de deelname aan Een perfecte dag voor literatuur, en dit jaar ben ik van plan daar vrolijk mee verder te gaan.

[Een overzicht van de boeken die ik het afgelopen jaar heb uitgelezen is hier te vinden.]

Terugblik

1. Wat was het beste boek dat je het afgelopen jaar hebt gelezen? 
Natuurlijk was daar de bijzondere ervaring die ik had met het boek ‘Bloggen als een pro‘ door Elja Daae, maar de keus is gevallen op The Information door James Gleick.

Ik geef hier de ‘informatie’ op de achterflap die mij meteen deed overhalen dit boek aan te schaffen:

We live in the information age. But every era of history has had its own information revolution: the invention of writing, the composition of dictionaries, the creation of the charts that made navigation possible, the discovery of the electronic signal, the cracking of the genetic code.
In The Information, bestselling author of Chaos, James Gleick, tells the story of how human beings use, transmit and keep what they know. From African talking drums to Wikipedia, from Morse code to the ‘bit’, it is a fascinating account of the modern age’s defining idea and a brilliant exploration of how information has repeatedly revolutionised our lives.

2. Welk boek heeft je het meest teleurgesteld het afgelopen jaar?
Teleurgesteld is een te groot woord, maar ik had meer verwacht van The Italian Secretary door Caleb Carr. Ik had net de tv-serie over Sherlock Holmes van de BBC ontdekt en in een korte tijd achter elkaar gekeken. Daarna ‘viel ik een zwart gat’ en ging op zoek in mijn boekenkast waar ik al snel op het boek van Carr stuitte. Eerder had ik van hem o.a. The Alienist gelezen wat me goed bevallen was, daarom ik dacht me geen buil te vallen aan zijn poging om een Sherlock Holmes ‘in de oude stijl’ te schrijven. Dat viel dus wat tegen.

3. Door welk boek ben je het afgelopen jaar aangenaam verrast?
Een verrassing was voor mij The Namesake door Jhumpa Lahiri. Via de spontane boekenruil die Juli en ik zijn begonnen (en die we lekker in ons eigen tempo doen) ben ik aan dit boek begonnen zonder enkele verwachting vooraf. Ik had nog nooit van zowel boek als schrijfster gehoord en ik denk dat ik niet snel zelf voor dit boek gekozen zou hebben. Daarom is er dus zoiets moois als een boekenruil.

4. Als je van alle boeken die je het afgelopen jaar hebt gelezen slechts één titel aan mocht raden.., welk boek zou je dan kiezen?
Simpel. Arabieren kijken door Hassnae Bouazza. Omdat het zo’n belangrijk boek is.

5. Wat is de beste boekenreeks die je het afgelopen jaar hebt ontdekt?
Of het als een reeks gezien wordt, weet ik niet. Maar de boeken van Karl Ove Knausgård gaan mij hopelijk nog veel leesplezier geven. Het eerste deel Vader is in ieder geval grandioos. Liefde ligt klaar.

6. Welke nieuwe, veelbelovende auteur heb je het afgelopen jaar ontdekt?
Dat is toch wel de auteur wiens boek ik als laatste heb gelezen in 2013. Het gaat hier om João Ricardo Pedro die debuteerde met Jouw gezicht zal het laatste zijn:

[…] is van huis uit technisch ingenieur en werkte meer dan tien jaar in de telecommunicatie. In de lente van 2009 werd hij ontslagen en kon hij zijn langgekoesterde droom vervullen: een roman schrijven. Hij ontving er prompt de literaire prijs LeYa voor, waarmee een geldbedrag is gemoeid van 100.000 euro.

7. Heb je dit jaar nog andere genres verkend?
Niet echt, of het moet zijn dat ik opnieuw een poging heb gewaagd tot het lezen van een dichtbundel (Waar we wonen door Thomas Möhlmann). Wat mij betreft gaan dat er meer worden in 2014. En ik bedenk me nu ook dat het lezen van Zeven minuten na middernacht door Patrick Ness onder een nieuw genre valt voor mij, namelijk die van de jeugdliteratuur.

8. Wat was het meest meeslepende, niet-neer-te-leggen boek dat je het afgelopen jaar hebt gelezen?
In de vroege zomer kreeg ik in het kader van een blogtournee het boek De vlinder en de storm door Walter Lucius toegestuurd. De 450 pagina’s van deze superspannende Nederlandse thriller had ik binnen de kortste keren weggelezen. Er schijnen meer delen te volgen.

9. Welk van de boeken die je dit jaar hebt gelezen heeft de allermooiste cover?
Dat is voor mij zonder twijfel het al eerder aangehaalde Zeven minuten na middernacht door Patrick Ness waarvan de fabelachtige illustraties verzorgd zijn door Jim Kay. Gewoonweg grandioos. Om uren in rond te dwalen.

illustratie – Jim Kay

10.Wie is je favoriete personage uit alle boeken die je het afgelopen jaar hebt gelezen?
In heel zijn fout-zijn is dat toch wel het ik-personage uit Van dode mannen win je niet door Walter van den Berg. Deze charmeur met losse handjes weet niet alleen ‘de vrouwtjes’ in te palmen, ook de lezers moeten in sterke schoenen staan willen ze niet een bepaald soort van sympathie voor deze uiterst onsympathieke man voelen. Erg knap wat Walter van den Berg hier voor elkaar heeft gekregen.

11.Welk boek heeft de grootste indruk op je gemaakt in 2013?
Hier twijfel ik tussen twee geschiedenisboeken waarin op verschillende wijze getoond wordt hoe achteloos machthebbers met hun ondergeschikten omgaan. Het is verbijsterend te lezen hoe ontelbaar veel mensenlevens opgeofferd worden voor een zogenaamd hogere zaak. Geschiedenis leert ons een hoop. Vooral dat er geen wijze lessen uit getrokken worden door nieuwe machthebbers die zich aandienen. Ik nomineer ze gewoon allebei: Mao’s massamoord door Frank Dikötter en 1812: Napoleons fatale veldtocht naar Moskou door Adam Zamoyski.

12.Welk boek had een scène die je zo enthousiast maakte, dat je niet kon wachten om er iemand over te vertellen? (Pas op dat je geen spoilers gebruikt!)
Opnieuw een vermelding voor Karl Ove Knausgård. In Vader staat een geweldige scène over hoe de ik-persoon een eerste optreden heeft met de band waarin hij speelt. Op een herfstige dag in 1984 buiten bij een winkelcentrum. Het zou zomaar mijzelf overkomen kunnen zijn. Lees het vanaf pagina 100.

13.Wat is je favoriete relatie (romantisch, vriendschappelijk, familie, enz) uit de boeken die je het afgelopen jaar hebt gelezen?
De relatie tussen Mari en Takahashi in After Dark door Haruki Murakami. Waarom? Hierom:

Takahashi reaches out and takes Mari’s hand. She is momentarily startled but doesn’t pull her hand from his. Takahashi keeps his gentle grip on her hand – her small, soft hand – for a very long time.
“I don’t really want to go,” Mari says.
“To China?”
“Uh-huh.”
“Why not?”
“‘Cause I’m scared.”
“That’s only natural,” he says. “You’re going to a strange, far-off place all by yourself.”
“I know.”
“You’ll be fine, though,” he says. “I know you. And I’ll be waiting for you here.”
Mari nods.
“You’re very pretty,” he says. “Did you know that?”
Mari looks up at Takahashi. Then she withdraws her hand from his and puts it into the pocket of her varsity jacket. Her eyes drop to her feet. She is checking to make sure her yellow sneakers are still clean.
“Thanks. But I want to go home now.”
“I’ll write to you,” he says. “A super-long letter, like in an old-fashioned novel.”
“Okay,” Mari says.

14.Wat is het beste boek dat je hebt gelezen op basis van een recensie?
Een bespreking van Afrikaners. Een volk op drift door Fred de Vries hoorde ik op de radio. Nog diezelfde avond heb ik het boek besteld en meteen begonnen te lezen toen het enkele dagen later bezorgd werd. Geen moment spijt van gehad.

15.Welk boek zou je het allerliefst terug willen zien in de bios, en met welke acteurs in de hoofdrollen?
Omdat ik weet dat The Namesake door Jhumpa Lahiri al verfilmd is, zou ik die het liefst willen zien.

Boeken en Bloggen

16.Wat is je favoriete boekenblog van 2013?
Makkie (zou mijn jongste kleinzoon zeggen). Not just any book en de blogs die Cathelijne Esser op haar eigen site schrijft.

17.Welke review, die je het afgelopen jaar hebt geschreven, is je favoriet?
De fietser en de Mercedes. Over het boek Arabieren kijken door Hassnae Bouazza.

18.Wat is je favoriete boek-gerelateerde ontdekking van het afgelopen jaar? (website, winkel, wat dan ook zolang het maar met boeken te maken heeft.)
De Belgische boekenbeurs in Antwerpen.

19.Wat is jouw mooiste boekenblog moment van 2013?
Dat vond toevalligerwijs ook plaats tijdens die hierboven genoemde boekenbeurs in Antwerpen. En wel de ontmoeting die we hadden met Patrick Ness, schrijver van Zeven minuten na middernacht. Via Een perfecte dag voor literatuur waren we door uitgeverij De Geus uitgenodigd voor een interview met Patrick. Het was een plezierige en leerzame bijeenkomst met deze uiterst vriendelijke man die ook nog zo aardig was om een exemplaar van zijn boek te signeren voor mijn kleinkinderen.

20.Heb je meegedaan aan challenges dit jaar? Zo ja; hoe is dat voor je uitgepakt?
De enige uitdaging die ik mezelf had opgelegd was om 30 boeken of anders minimaal 6.000 pagina’s te lezen. De teller is uiteindelijk blijven stilstaan bij 29 boeken, maar de 6.000 pagina’s ben ik ruimschoots gepasseerd.

Vooruitblik

21.Aan welk boek ben je dit jaar niet toegekomen en staat nu boven aan je nog-te-lezen-lijstje voor volgend jaar?
Marie van Christophe Vekeman.

22.Naar welk boek, wat uitkomt in 2014, kijk je het meest uit?
Heel eerlijk gezegd zou ik niet weten wat er allemaal uitkomt in 2014. Ik laat me maar weer gewoon verrassen.

23.Wat hoop je in 2014 te bereiken met lezen/bloggen?
Meer voldoening te halen uit het lezen omdat het bloggen over boeken je dwingt wat langer na te denken over wat je gelezen hebt. Dat verdiept de leeservaring. Het gelezene blijft ook veel langer hangen is mijn ervaring. Er is dus niets mis met mijn geheugen zoals ik eerder wel dacht.

24.Naar welke boeken-evenementen van 2014 kijk je het meest uit?
Het Crossing Border festival in Den Haag. Ik ben er nog nooit geweest hoewel ik de kans had om er in 2013 via Een perfecte dag voor literatuur naar toe te kunnen. Helaas viel het samen met een hardloopwedstrijd in Nijmegen waar ik me voor had ingeschreven. Dit jaar is het op 13 t/m 15 november. Nieuwe ronden nieuwe kansen.

25.Doe je dit jaar mee aan een lees-challenge? Zo ja; welke?
Yep. Dit jaar ga ik proberen 35 boeken of anders minimaal 7.000 pagina’s te lezen!

~ ~ ~

Alcino de herenkapper

Deze blogpost is deel 7 van 43 in de serie Een perfecte dag voor literatuur

In het midden van ‘Jouw gezicht zal het laatste zijn‘ bevindt zich ‘Alcino de herenkapper’. Niet in het midden op basis van het aantal hoofdstukken dat al geweest is en het wat nog zal volgen. Ook is deel IV niet de helft van VII. Nee, Alcino de herenkapper knipt Duarte, zoon van van Antonio die weer de zoon is van Augusto (beter, doutor Augusto Mendes) ergens onderweg van bladzijde 90 naar 91 en dat is wat mij betreft zo goed als in het midden van een verhaal dat in totaal 183 bladzijdes telt (waarbij ik gemakshalve vergeet dat het op bladzijde 7 begint hoewel ik daar meteen tegenin zou kunnen brengen dat heel misschien Alcino de herenkapper al op bladzijde 87 zou hebben kunnen beginnen met knippen ware het niet dat de schrijver João Ricardo Pedro nogal eens de neiging heeft om uit te wijden of slechts aarzelend to the point te komen waar ik zelf als lezer geen enkel probleem mee heb maar dat moge duidelijk zijn).

Ik heb helaas de afgelopen dagen weinig tijd gehad om dit boek goed tot me te nemen. En dat vind ik jammer want elk deel, elk hoofdstuk, elke alinea, elke zin nodigde uit tot herlezen. Waarbij elke zin uitnodigde om de alinea opnieuw te lezen waarin die zin de juiste plek had gekregen. Daarna het hele hoofdstuk. De rest van het deel. Om uiteindelijk het gehele boek overnieuw te lezen en te genieten van het schitterende spel met woorden. Het dan eens experimentele karakter dan weer hoog literaire gehalte van de tekst. Wat telkens weet te boeien nadat je je hebt overgegeven aan deze artiest die er een sport van maakt om continu te willen verrassen.

Maar ook uitnodigend om op zoek te gaan naar de samenhang. De verborgen lijntjes die ontdekt willen worden. De subtiele licht verschuivende herhalingen (check die twee mannen op het schilderij) die vanwege het veranderende perspectief geleidelijk aan meer en meer onthullen over de verschillende personages. Uiterste alertheid is aldus geboden om de vele lagen te ontwaren. Intertextualiteit te herkennen. Leesvoer voor literaire liefhebbers.

Doch ik moest te vaak die uitnodiging afslaan vanwege andere verplichtingen. Waardoor ik het gevoel had een en ander te missen. In het bijzonder bij Alcino de herenkapper. Toen ik vandaag eindelijk de gelegenheid had om het boek nog eens op m’n gemak door te bladeren nadat ik het ruim twee weken geleden voor het laatst had dichtgeslagen vroeg ik me af wat de rol van Alcino de herenkapper was. Alle hoofdstukken in het boek kunnen bijna als afzonderlijke verhalen gelezen worden, aldus een wervende tekst ergens op de binnenkant van de achterflap. Dat geldt ook voor Alcino de herenkapper. Maar alle hoofdstukken vormen ook onderdeel van dit mysterieuze verhaal zonder dat het compleet lijkt. Er blijven veel vragen onbeantwoord. Wat ik geen enkel probleem vind.

Ik zit alleen met de rol van Alcino de herenkapper. Hij voegt niets toe aan het verhaal (niet plausibel gezien de manier waarop Pedro alles aan elkaar knoopt). Of het moet zijn dat hij wel degelijk verbonden is met het lot van Augusto (doutor Augusto), Antonio en Duarte, maar dat ik er overheen heb gelezen (zeer plausibel gezien de manier waarop petepel de laatste tijd bezig is). Of, en dat vind ik zelf een heel mooie interpretatie, misschien is hij wel degelijk verbonden met het lot van Augusto (doutor Augusto), Antonio en Duarte, maar zijn alle lijntjes die dat enigszins zouden kunnen verklaren vakkundig door de schrijver weggelaten. Omdat tenslotte in het echte leven ook niet alles altijd voor iedereen even duidelijk is. En zeker niet in deze in die zin fel realistische roman. Misschien niet plausibel, echter wel voor mij om mijn gemoedsrust tevreden te stellen nu ik ietwat in gebreke ben gebleven om dit fantastische debuut (dat durf ik dan weer wel uit te spreken) de aandacht en tijd te geven die het eigenlijk verdiende. Dus ga ik er binnenkort nog eens op terugkomen. Bij deze beloofd.

Augusto Mendes is een welgestelde dokter, die tijdens de dictatuur van Salazar de stad verlaat om in een ver en afgelegen dorp te gaan wonen, niemand weet waarom. Zijn zoon Antonio Mendes komt getraumatiseerd terug van de oorlog in Angola, waar hij twee keer naartoe is gestuurd. Dan komt diens zoon Duarte Mendes, de eigenlijke hoofdpersoon, een begenadigd pianist – die de muziek helemaal de rug toekeert. Hij beseft dat ook hij is aangeraakt door deze beladen familiegeschiedenis, en dat hij degene is die het een plek moet geven.

Jouw gezicht zal het laatste zijn
João Ricardo Pedro
Uitgeverij Signatuur
ISBN 9789056724696

~ ~ ~

Werkgerelateerd nieuws

Vandaag las ik een bericht op NOS.nl over de Spaanse oud-rechter Baltasar Garzón. Hij heeft een nieuwe aanleiding gevonden om een zaak waar hij mee bezig was opnieuw onder de aandacht te brengen. Ditmaal wil hij dat de Verenigde Naties stappen tegen Spanje ondernemen omdat twee VN-onderzoekers hebben aangegeven dat de reden die Garzón dwong te stoppen met zijn onderzoek, misschien wel niet geldig is. Het gaat hier om een amnestiewet uit 1977 uitgevaard kort na het overlijden van Franco, die zou gelden voor alle misdaden gepleegd door Franco-aanhangers tijdens zijn bewind. Ook voor de betrokkenheid bij de verdwijning van misschien wel 150.000 Spaanse burgers in de periode 1936-1951.

Waarom breng ik dit hier onder de aandacht? Of, misschien net zo interessant, waarom bleef ik langer hangen bij dit bericht dan ik normaal zou doen? Zoveel heb ik niet met de Spaanse geschiedenis van de twintigste eeuw. Het was de naam. Baltasar Garzón. Ik had onlangs nog over hem gelezen. Het duurde even voordat het begon te dagen. Dit weekend las ik ‘De gestolen kinderen’ van Gerardo Soto y Koelemeijer. Daarin kwam Garzón voorbij als de rechter die een breder onderzoek wilde naar de gestolen kinderen waarvan de hoofdpersoon in de roman denkt er eentje te zijn. In zijn nawoord schrijft Soto y Koelemeijer:

In 2007 wordt de Ley de Memoria Histórica de España (Wet op het historisch geheugen van Spanje) aangenomen. Met deze wet komt er eindelijk erkenning voor de slachtoffers van de Burgeroorlog en de periode daarna, de dictatuur van Franco; dus ook voor slachtoffers ter linkerzijde. De wet biedt Baltasar Garzón de mogelijkheid om de wreedheden die tijdens de dictatuur hebben plaatsgevonden te onderzoeken. Massagraven worden geopend en voormalige leden van het Franco-regime worden in staat van beschuldiging gesteld. Bovendien stuit Garzón op de babyroof, die mettertijd steeds grotere proporties had aangenomen. [p.252; onderstreept door mij]

Grenzend aan Spanje ligt Portugal en ook daar is de bevolking lange tijd gebukt gegaan onder een dictatuur (1926-1974). Belangrijkste persoon gedurende het grootste gedeelte van die periode was António de Oliveira Salazar, onder andere Minister-President, minister van Financiën, minister van Buitenlandse Zaken en minister van Oorlog. De roman ‘Jouw gezicht zal het laatste zijn’ van João Ricardo Pedro die drie generaties van een Portugese familie volgt, begint wanneer Augustus Mendes zich om onbekende redenen uit het openbare leven ten tijde van deze dictatuur terugtrekt.

‘Jouw gezicht zal het laatste zijn’ is tevens het laatste boek wat ik ontvangen heb en op de nominatie staat om nog dit jaar besproken te worden in het kader van Een perfecte dag voor literatuur. We hebben dan acht boeken de revue laten passeren sinds we op 30 september zijn begonnen met Niets en niemand van Ivo Bonthuis. Een mooi aantal. En in 2014 gaan we natuurlijk onverdroten verder. Om het overzicht te behouden heb ik een aparte pagina in mijn blogmenu opgenomen voor ‘easy reference’. Ik zal daar niet alleen de links naar de gerecenseerde boeken vermelden, maar ook de blogposts die op de een of andere manier te maken hebben met de bloggersleesclub die mij nu al zoveel voldoening geeft.

Blogdatum: 30 december 2013

Augusto Mendes is een welgestelde dokter, die tijdens de dictatuur van Salazar de stad verlaat om in een ver en afgelegen dorp te gaan wonen, niemand weet waarom. Zijn zoon Antonio Mendes komt getraumatiseerd terug van de oorlog in Angola, waar hij twee keer naartoe is gestuurd. Dan komt diens zoon Duarte Mendes, de eigenlijke hoofdpersoon, een begenadigd pianist – die de muziek helemaal de rug toekeert. Hij beseft dat ook hij is aangeraakt door deze beladen familiegeschiedenis, en dat hij degene is die het een plek moet geven.

Jouw gezicht zal het laatste zijn
João Ricardo Pedro
Uitgeverij Signatuur
ISBN 9789056724696

~ ~ ~