Tonio — A. F. Th. van der Heijden

Het is meestal een kwest­ie van tim­ing. Is die goed, dan eten we ’s avonds het din­er ter­wi­jl het NOS jour­naal ons beelden laat zien bij het nieuws wat inmid­dels al oud is. Maar loopt een dag niet hele­maal vol­gens plan, dan kan het zomaar gebeuren dat we met het bord op schoot of tafel (afhanke­lijk van wat we eten) mid­den in programma’s terechtkomen waar­van we in de meeste gevallen niet weten waar ze over gaan of wie de ‘Bek­ende Ned­er­lan­ders’ zijn die in beeld ver­schi­j­nen. Een logisch gevolg van het ver­min­derd tv-con­sump­tiepa­troon in huize pete­pel.

Dit is anders wan­neer we al zap­pend een talk­show­pro­gram­ma voor onze mal­ende kiezen kri­j­gen. Dan hebben we al snel een ‘aha’-momentje, gevol­gd door ofwel de vraag of we niet een her­hal­ing zit­ten te kijken, ofwel de verzucht­ing dat deze of gene talk­show­gast het eeuwige lev­en lijkt te hebben. Maar dit gevoel van herken­ning cq her­hal­ing is niet meer dan nor­maal zo con­sta­teerde ik afgelopen week­end in een artikel door Joost de Vries over de Ned­er­landse talk­show­elite:

Deze maand pre­sen­teerde nieuwe-mediaon­der­zoek­er Thomas Boeschoten een onder­zoek naar de zoge­naamde ‘talk­show­elite’: Boeschoten analy­seerde alle zestien­duizend talk­showge­sprekken die tussen 1999 en 2013 te zien zijn geweest bij de programma’s Barend & Van Dorp, Pauw & Wit­te­man, De Wereld Draait Door, Knev­el & Van Den Brink, Zomer­gas­ten, Eva Jinek op Zondag en Jinek. De helft van de gesprekken werd gevo­erd door dezelfde 544 mensen, die negen pro­cent vor­men van alle 5731 talk­show­gas­ten.
[De Groene Ams­ter­dammer, Nieuw fat­soen. Pra­tende onder­buiken, 30.01.2014]

Zo zagen wij gis­ter tot onze weerzin maar niet ver­rass­ing Jort Kelder als tafel­gast zit­ten bij DWDD. Wel­geteld één opmerk­ing hebben we hem horen mak­en. Dus dat was dan weer posi­tief, afgezien van de erg­er­nis met betrekking tot zijn fikse gage die hij hoogst­waarschi­jn­lijk voor zijn totaal over­bod­i­ge aan­wezigheid kan opstrijken.

Waarom we toch bleven hangen? Omdat A. F. Th. van der Hei­j­den als gast aan­wezig was naar aan­lei­d­ing van zijn zojuist ver­sch­enen bun­del Uitverko­ren. Van A. F. Th. van der Hei­j­den heb ik negen­tien ver­schil­lende titels in mijn boekenkast staan. Omdat Uitverko­ren opnieuw gaat over de (nasleep na de vroegti­jdi­ge) dood van zijn zoon Tonio, daarom van­daag maar eens de requiem­ro­man uit de kast gehaald die hij heeft moeten schri­jven om dit dra­ma te kun­nen ver­w­erken.

Op de Eerste Pinks­ter­dag van 2010 komt Tonio van der Hei­j­den, het enig kind van A. F. Th. van der Hei­j­den en Mir­jam Roten­stre­ich, bij een ver­keer­songeval om het lev­en. Het is vroeg in de ocht­end als hij, ter hoogte van het Von­del­park in het cen­trum van Ams­ter­dam, wordt geschept door een auto. Hij wordt in kri­tieke toe­s­tand naar het Acad­emisch Medisch Cen­trum ver­vo­erd, waar hij diezelfde dag aan zijn ver­wondin­gen over­li­jdt. Tonio zal niet oud­er wor­den dan 21 jaar.
A. F. Th. van der Hei­j­den doet het enige waar hij op dat moment toe in staat is: in zijn herin­ner­in­gen graven, aan­tekenin­gen mak­en, schri­jven. Daar­bij voortge­dreven door twee dwin­gende vra­gen: wat gebeurde er met Tonio in de laat­ste uren en dagen vooraf­gaand aan de ramp, en hoe kon dit ongeluk plaatsvin­den? Een zoek­tocht naar het wat en het hoe, die lei­dt langs ver­schil­lende oogge­tu­igen, vrien­den, poli­tiemensen, art­sen en het mys­terieuze meis­je Jen­ny, dat in de laat­ste weken van Tonio’s lev­en een cru­ciale rol blijkt te hebben vervuld.

Tonio — Een requiem­ro­man
A. F. Th. van der Hei­j­den
Uit­gev­er­ij De Bezige Bij
ISBN 9789023459545

~ ~ ~

Ik heb het boek nog niet gelezen. Dat komt door de Movo Tapes. Tot dan toe had ik alle boeken die ik van Van der Hei­j­den had aangeschaft ook vaak meteen hele­maal uit­gelezen. Som­mi­gen zelfs meerdere malen (waarover een andere keer meer). Maar bij de Movo Tapes liep ik vast. Waar dit aan lag weet ik zo niet meer. Het is denk ik een com­bi­natie van het ver­keerde moment (ik las het toen ik ontzettend druk op mijn werk was) en het ver­keerde onder­w­erp (hoewel ver­keerd miss­chien een ver­keerde aan­duid­ing is, maar wat ik bedoel is dat ik eigen­lijk liev­er had gehad dat er een ver­volg op De Tande­loze Tijd serie was ver­sch­enen dan het boek dat ik in han­den had; opnieuw een geval­let­je ver­keerde verwachtin­gen).

Hoe dan ook. Noem het verknipt of licht autis­tisch, maar tot nu toe lukt het me niet om een ander boek van Van der Hei­j­den (geldt trouwens voor elke willekeurige andere schri­jver of schri­jf­ster) op te pakken voor­dat ik (in dit geval) Movo Tapes heb uit­gelezen. Dus Tonio moet nog even bli­jven wacht­en. En alle andere boeken van Van der Hei­j­den die ik trouw bli­jf aan­schaf­fen (of al aangeschaft heb). Want hoe pathetisch het ook mag klinken, met De Tande­loze Tijd roman­cy­clus heeft hij me totaal over­rompeld en wil ik alles van hem lezen. Zàl ik alles van hem lezen! Het is slechts een kwest­ie van tijd. Veel tijd.

Eindoordeel: mag blijven

~ ~ ~

Ga naar mijn boekenkast om alle tot dusverre bespro­ken boeken te vin­den en wie weet zit er een­t­je tussen die weg mag en waar jij al tij­den naar op zoek bent.

~ ~ ~