Gevonden en verloren

Het duurde even voor­dat ik een klik had met Moed­erziel door Kri­jn Peter Hes­selink. Een ver­warde man die met ont­bloot boven­li­jf ’s ocht­ends vroeg de wacht houdt voor een apothek­er. Boven­di­en zon­der sokken en schoe­nen. Ik had moeite om hem serieus te nemen. Wist ook niet pre­cies waar het ver­haal naar toe ging. En dan ont­moet hij ook nog par­does zijn moed­er die zoveel jaar eerder zomaar uit zijn lev­en verd­ween. Wat moest ik er van denken?

Maar alles veran­derde toen ik aan het tweede hoofd­stuk begon. Kri­jn Peter Hes­selink ver­legt het per­spec­tief naar de jonge Jonathan (de ik-per­soon met het ont­blote boven­li­jf uit het eerste hoofd­stuk) en meteen werd ik gegrepen door zow­el de geschet­ste sit­u­atie van een dis­func­tion­eel gezin als de manier waarop de lez­er mee­neemt in de gedacht­en­wereld van Jonathan. Gaan­deweg ontstond er bij mij meer begrip voor de vol­wassen Jonathan.

In elf hoofd­stukken vertelt Hes­selink het ver­haal van Jonathan. Hij doet dat door om beurten de vol­wassen en de jonge Jonathan op te voeren. Hoewel er naar mijn mening geen sprake is van een wezen­lijk ver­schil in sti­jl tussen de twee ver­haal­li­j­nen gaat mijn per­soon­lijke voorkeur toch uit naar de belevenis­sen van Jonathan tij­dens zijn jeugd­jaren. Daar waar de gebeurtenis­sen in het Drentse dorp af en toe een bij­na kolderiek gehalte hebben is het bij kleine Jonathan voor­namelijk doffe ellende. Hes­selink heeft in die pas­sages de juiste toon gevon­den om een aan­gri­jpend ver­haal te vertellen over een jon­gen die probeert overeind te bli­jven in een gezin waar de oud­ers alleen maar ruzie mak­en en zich schi­jn­baar niet echt druk mak­en om de impact die dit op hun kind heeft.

God, wat voelde ik me ellendig. Het lief­st had ik me op de grond lat­en vallen om net zo lang te bli­jven liggen tot er iemand op me toe zou komen ren­nen die me ste­vig tegen zich aan­druk­te. Mijn moed­er, ja, zij was het. Ik kroop weg in haar armen, begroef mijn hoofd in haar blouse. Mijn moed­er naar wie we op weg waren, van wie het steeds onwaarschi­jn­lijk­er werd dat we haar ooit nog zouden vin­den.
[p.109, Moed­erziel]

Hoe betrouw­baar is ons geheugen? Het bli­jft ver­make­lijk maar tegelijk­er­ti­jd ook wel veron­trustend dat wan­neer ik met mijn oud­ers en jon­gere broer herin­ner­in­gen ophaal aan vroegere tij­den we geregeld van mening ver­schillen over wat er pre­cies is voorgevallen. Blijk­baar dra­gen we alle­maal zo onze eigen ver­sie van ‘de werke­lijkheid’ met ons mee.

Zo ook Jonathan. Op een dag verd­wi­jnt zijn moed­er. Lijkt dit eerst nog van tijdelijke aard, uitein­delijk moet hij toch echt accepteren dat ze niet meer terug zal keren. Dat ze uit zijn lev­en is verd­we­nen. Is hem ooit verteld in de jaren die vol­gen wat er met haar is gebeurd? Het is iets waar wij als lez­ers slechts naar kun­nen gis­sen. En daar­door is het voor ons zo goed als onmo­gelijk om te kun­nen beo­orde­len of de oude vrouw in wie de vol­wassen Jonathan zijn moed­er herkent daad­w­erke­lijk zijn moed­er is.

Wil de vol­wassen Jonathan ontzettend graag geloven dat hij zijn moed­er heeft gevon­den? Voelt hij zich miss­chien schuldig aan wat haar overkomen is? Het hoofd­stuk waarin Jonathan samen met zijn buurmeis­je Fleur de halve stad doorkruist op zoek naar zijn moed­er om haar te vertellen van de ‘ont­dekking’ die ze gedaan hebben, vormt voor mij de kern van het ver­haal. Hier komt alles samen. De angst haar niet te kun­nen vin­den. En een­maal gevon­den ver­vol­gens achterge­lat­en te wor­den door haar van­wege wat je te vertellen hebt. Redelijk trau­ma­tisch, zo stel ik me voor.

Kri­jn Peter Hes­selink heeft weinig nodig om dit grote leed in het lev­en van Jonathan te schet­sen. Hij doet dit tevens zo kun­stig en inlevend dat we als lez­er eigen­lijk maar al te graag willen geloven dat Jonathan zijn moed­er gevon­den heeft, ook al voe­len we op onze klom­pen aan dat ‘de werke­lijkheid’ anders in elka­ar steekt.

Nu speel ik de liefhebbende zoon die zijn moed­er overeind helpt […]
[p.54, Moed­erziel]

En wij spe­len mee.

Moederziel_LR

Als kind werd Jonathan door zijn moed­er in de steek gelat­en, zon­der te weten waarom. Nu, jaren lat­er, loopt hij haar onverwacht tegen het lijf in een Drents dorp waar hij op vakantie is. Wat hebben ze elka­ar te zeggen?
Met inge­to­gen en beheer­ste stem voert Kri­jn Peter Hes­selink de lez­er mee naar de fan­tasiew­ereld van een jonget­je en de rauwe realiteit van een vol­wassene. Op ger­af­fi­neerde wijze schakelt hij tussen heden en verleden, tussen waan en werke­lijkheid. Uitein­delijk blijkt het geheugen even onbe­trouw­baar als de realiteit.

Moed­erziel
Kri­jn Peter Hes­selink
Uit­gev­er Podi­um
ISBN 9789057597381

~ ~ ~

Dit is een bij­drage voor de blog­ger­sleesclub Een per­fecte dag voor lit­er­atu­ur.

Lees hier wat de andere blog­gers over ‘Moed­erziel’ hebben geschreven.

~ ~ ~