Solitaire

Van­daag las ik weer verder in ‘The Infor­ma­tion’ tot­dat ik plots op blz 112 een plaat­je van een bor­d­spel zag. Ik herk­ende het meteen als een spel waarmee ik gedurende rege­nachtige voor- en/of najaarsvakanties uren zoet was, toen we die dagen nog op de camp­ing door­bracht­en. Mijn oud­ers had­den in die tijd een stacar­a­van waar we niet alleen tij­dens vakanties, maar bij­na elk week­end te vin­den waren. Meestal wis­ten we ons goed te ver­mak­en, doch niets kinder­lijks was mij vreemd en regel­matig had ik dan ook last van een gezonde por­tie verveling. Spel­let­jes die ik alleen kon spe­len had­den dan de voorkeur wan­neer ik eens bij hoge uit­zon­der­ing geen zin had om te lezen. Natu­urlijk was Patience favori­et (voor de jon­gere lez­ers onder ons: met behulp van een stapel speelka­arten, en niet op de com­put­er) en lat­er ook Rubiks kubus. Maar Soli­taire asso­cieer ik toch het meest met de tijd op de camp­ing. Ik kan me niet herin­neren dat ik het spel ooit thuis heb gespeeld.

In het boek wordt Soli­taire in het begin van 1840 opgevo­erd als een ver­slavende puzzel die voor Lady Lovelace (oftewel Ada Byron, dochter van Lord Byron) aan­lei­d­ing is om te tra­cht­en, nadat ze doorheeft hoe deze puzzel opgelost kan wor­den, de oploss­ing in een for­mule vast te leggen. In een brief aan Charles Bab­bage (ontwer­p­er van de eerste geau­toma­tiseerde, pro­gram­meer­bare, mech­a­nis­che reken­ma­chine, de voor­lop­er van de elek­tro­n­is­che com­put­er) schri­jft ze:

I have done it by try­ing & obser­va­tion & can now do it at any time, but I want to know if the prob­lem admits of being put into a math­e­mat­i­cal For­mu­la, & solved in this man­ner. … There must be a def­i­nite prin­ci­ple, a com­pound I imag­ine of numer­i­cal & geo­met­ri­cal prop­er­ties, on which the solu­tion depends, & which can be put into sym­bol­ic lan­guage.
[blz.112, The Infor­ma­tion — James Gle­ick]

Deze gedacht­en­gang sprak Bab­bage erg aan. Het strook­te met de ideeën die hij zelf had over hoe een aan­tal wiskundi­ge prob­le­men miss­chien waren op te lossen, en hij had al eerder gecon­sta­teerd dat Lady Lovelace een zeer getal­en­teerde vrouw was. In het vol­gende film­p­je wordt wat meer verteld over hun vrucht­bare samen­werk­ing die in de loop der jaren ontstond en waar wij nu nog steeds de geau­toma­tiseerde vrucht­en van plukken:

~ ~ ~