50books – jaar 2015 – vraag 37

Deze blog­post is deel 37 van 49 in de serie 50books — 2015

Waar ik me ieder jaar opnieuw op ver­heug is de Maand van de Geschiede­nis. Tegen­wo­ordig helaas niet meer dan een hob­by waar ik veel te weinig tijd in steek, was geschiede­nis vroeger zowat het enige vak op de mid­del­bare school waar ik wel tijd en energie in stak. Het heeft er zelfs even naar uit­gezien dat ik er serieus werk van maak­te om er lat­er mijn brood mee te ver­di­enen toen ik Geschiede­nis ging stud­eren aan de Uni­ver­siteit van Utrecht. Uitein­delijk is het anders gelopen. Wat niet weg­neemt dat geschiede­nis mijn grote liefde is gebleven.
Tij­dens mijn studie Geschiede­nis had­den we op een dag col­lege over de Romeinen. Het was geen hoor­col­lege in een grote zaal maar met een klein groep­je ergens op een zold­erkamer aan de Lucas Bol­w­erk waar de fac­ul­teit Geschiede­nis in 1989 gehuisvest was. Het onder­w­erp was het dagelijks lev­en van de Romeinen. Voor de veran­der­ing eens geen aan­dacht voor de grote namen en de tal­rijke oor­logen waar al zoveel over bek­end is. We had­den ons alle­maal ingelezen in de materie via opdracht­en vooraf opgesteld door de docent en nu deelden we onze opgedane ken­nis in een soort van kringge­sprek.
Toen het mijn beurt was ver­melde ik een aan­tal obser­vaties waar­van de docent wilde weten waar ik die was tegengekomen. Ik noemde de titel van een his­torische roman die ik als onderdeel van mijn zelf­s­tudie gelezen had. De docent ont­plofte bij­na van woede. Hoe ik het in mijn hoofd haalde om weten­schap­pelijke ken­nis te vervuilen met verzin­sels uit de fan­tasie van fic­tie-schri­jvers die te lui waren om gede­gen onder­zoek te doen. Waar­bij de nauwelijks ver­holen insin­u­atie dat ook ik te lui was om gede­gen onder­zoek te doen door iedereen opgepikt werd.
Een jaar lat­er schreef ik me in voor een aan­tal col­leges met als the­ma De his­torische roman. Onder het studie­ma­te­ri­aal bevond zich een gelijk­namige bun­del­ing artike­len onder redac­tie van Aad Blok, Ger­ard Steen en Lies Wes­sel­ing. De vol­gende pas­sages komen uit de inlei­d­ing:

De ter­ri­to­ri­um-stri­jd tussen de his­torische roman en de geschied­schri­jv­ing is een recent hoofd­stuk in een eeuwe­noud debat dat reeds in de klassieke oud­heid de gemoed­eren bewoog, getu­ige de pas­sages uit retorische en poëti­cale geschriften die aan deze kwest­ie zijn gewi­jd.
[p.10, De his­torische roman]

Hier­na wordt deze ter­ri­to­ri­um-stri­jd door de loop van de geschiede­nis gevol­gd tot aan onze heden­daagse tijd. In dit geval is dat 1988 toen het boek­je uit­gegeven werd. De stand van zak­en tussen de his­tori­ci en de roman­schri­jver valt als vol­gt te omschri­jven:

Het nar­ra­tivisme met als voor­man Hay­den White bezint zich […] op prob­le­men die de ver­wo­ord­ing van his­torische ken­nis betr­e­f­fen, als reac­tie tegen de ‘harde’ geschied­schri­jv­ing […]. Het nar­ra­tivisme à la White baseert zich op de gedachte dat het his­torisch ver­haal zich niet ver­houdt tot de feit­en in een relatie van afspiegeling tot van te voren vast­staande gegevens, maar dat feit­en veeleer beschouwd moeten wor­den als het pro­dukt van het his­torisch ver­haal. […] Als de his­tori­cus feit­en pro­duceert in plaats van repro­duceert, dan kun­nen deze het waarhei­d­skaliber van zijn ver­haal niet meer garan­deren en is de geschied­schri­jv­ing dus even (on)waar als de dichtkun­st.
[p.14–15, De his­torische roman]

De col­leges wer­den gegeven door een docent die het lezen van his­torische romans aan­moedigde zolang we niet alles voor zoete koek slik­ten n en het principe van ‘check-dubbelcheck’ hanteer­den. Iets wat ik tot op de dag van van­daag doe.
vraag 37:
Lees jij his­torische romans, en zo ja wat zijn dan een aan­tal van jouw favori­ete titels en/of schri­jvers?
Eerlijk gezegd ver­baas­de het mij dat ik deze vraag niet al eerder gesteld heb. Voor de zek­er­heid ben ik mijn lijst van vra­gen nog eens doorgelopen maar ik kan niets vin­den. Dus bij deze. Verdere toelicht­ing is denk ik niet nodig. Laat gewoon weten welke titel(s) en/of welke schrijver(s) voor jou eruit sprin­gen in dit genre en waarom dat zo is. Ik ben er in ieder geval benieuwd naar, en dat zul je nu miss­chien iets beter begri­jpen.

50books201537

~ ~ ~