Woensdag, 30 januari 2019

In SPQR — A His­to­ry of Ancient Rome door Mary Beard ben ik aan­be­land bij de peri­ode rond 150 v. Chr. en wordt er stilges­taan bij wat de Griekse his­tori­cus Poly­bius schri­jft over het poli­tieke sys­teem in Rome. Daar­bij gebruikt hij ook de term ‘democ­ra­tie’, maar dat moet vol­gens Mary Beard met een kor­relt­je zout genomen wor­den:

Democ­ra­cy’ (demokra­tia) was root­ed polit­i­cal­ly and lin­guis­ti­cal­ly in the Greek world. It was nev­er a ral­ly­ing cry at Rome, even in its lim­it­ed ancient sense of or even for the most rad­i­cal of Roman pop­u­lar politi­cians. In most of the con­ser­v­a­tive writ­ing that sur­vives, the word means some­thing close to ‘mob rule’.
[p.189]

Ik moest onwillekeurig denken aan de gele hes­jes.

Deze avond lees ik een artikel geschreven door Casper Thomas in de Groene Ams­ter­dammer over het ver­schil tussen de lib­erale en de illib­erale democ­ra­tie (denk bij dit laat­ste aan Hon­gar­i­je onder Vik­tor Orbán, het Turk­i­je van Erdo­gan of Trump in Ameri­ka):

Waar de lib­erale democ­ra­tie draait om machts­beperk­ing, uni­verse­le recht­en en onafhanke­lijke insti­tu­ties zoals recht­spraak en vri­je pers gaat haar spiegel­beeld, de ‘illib­erale democ­ra­tie’, over de lei­der, de cul­tu­ur van de meerder­heid en dien­st­baarheid van de insti­tu­ties aan de macht.
[De rot zit aan de buitenkant]

Niet veel verder paraderen de gele hes­jes voor­bij als tre­f­fend voor­beeld van ‘een dieper mis­noe­gen over de democ­ra­tie die tot uit­barst­ing is gekomen’.

Wat ik inter­es­sant vind aan de analyse door Casper Thomas is dat hij enkele grond­leg­gers van de lib­erale democ­ra­tie aan­haalt (o.a. Per­i­cles, De Con­dorcet en Paine) die de huidi­ge onvrede onder delen van de bevolk­ing en het hand­ig inspe­len hierop door ‘auto­cratis­che lei­ders’ zouden herken­nen als een moment waarop het noodza­ke­lijk is op de bres te gaan voor de (lib­erale) democ­ra­tie. Zij stam­men uit een tijd dat ze ‘een dubbel­rol vervulden: ze dacht­en na over wat democ­ra­tie betekent, leg­den hun ideeën daarover voor aan de gemeen­schap en waren tegelijk uitvo­erder’. Dat ont­breekt er van­daag de dag aan bij onze volksverte­gen­wo­ordi­gers die garant zeggen te staan voor de lib­erale democ­ra­tie. Ze weten geen aantrekke­lijk alter­natief te bieden voor de pop­ulis­tis­che dem­a­gogie door de illib­erale front­man­nen en -vrouwen.

Wat de lib­erale democ­ra­tie nodig heeft zijn lei­ders die bereid zijn opnieuw te for­muleren wat burg­ers van een lib­erale democ­ra­tie mogen verwacht­en. Dat betekent dat het lib­er­aal-democ­ra­tisch project een stap verder moet gaan dan het optu­igen en in stand houden van wet­ten en insti­tu­ties die indi­vidu­ele vri­jheid bescher­men. Lib­er­aal-democ­ra­t­en moeten besef­fen dat hun invulling van democ­ra­tie een ide­ol­o­gis­che keuze ten opzichte van andere vor­men van democ­ra­tis­che poli­tiek is en per­ma­ment moet wor­den bevocht­en op natu­urlijk wantrouwen van kiez­ers.

Het sluit per­fect aan bij het man­i­fest in NRC waar ik afgelopen zater­dag meld­ing van maak­te, met de oproep om in actie te komen voor de red­ding van Europa tegen de groeiende invloed van nation­al­is­tisch en fascis­tisch pop­ulisme. Toen stond ik er niet bij stil, maar dat gaat natu­urlijk over de red­ding van de lib­erale democ­ra­tie. En het stemt me somber dat in het stuk van Casper Thomas de con­clusie is dat de huidi­ge gen­er­atie lib­erale democ­ra­tis­che lei­ders het vooral­snog laat afweten.

Met het oog op de nakende Europese verkiezin­gen is dat geen gun­stig teken.

~ ~ ~

Alles wat ik wil weten

De boeken die ik tegen beter weten in besteld heb zijn:

  • Super­in­tel­li­gence — Paths, Dan­gers, Strate­gies — geschreven door Nick Bostrom
  • Alles wat je wilt weten over hard­lopen — geschreven door Mariska van Sprun­del

Van­daag kwa­men ze bin­nen. Ik zat te lezen in SPQR — A His­to­ry of Ancient Rome, een geweldig boek van de his­tor­i­ca Mary Beard waar ik afgelopen zondag in begonnen was tij­dens een week­end­je Well­ness in Erme­lo.
Wat nu?

Toch maar even het boek van Mariska van Sprun­del erbij gepakt. Tenslotte zit ik volop in het hard­loopge­beuren momenteel. Bin­nen de kort­ste keren had ik de eerste drie hoofd­stukken doorgelezen:

  1. De geboorte van de langeaf­s­tand­slop­er
  2. De zin en onzin van hard­loop­schoe­nen
  3. Terug naar blote voeten

en waren er al een hoop mythes en dogma’s ontzenuwd want dat is waar dit boek sterk in is. Het is ver­baz­ing­wekkend te lezen hoe weinig of tegen­stri­jdi­ge weten­schap­pelijke onder­bouwing er is voor aller­lei zak­en die als com­mon sense gelden. Zo weet ik niet beter dat je bij hard­loop­schoe­nen goed moet kijken of ze vol­doende demp­ing hebben. Maar waarom eigen­lijk? En is het wel terecht?

Bij al dit soort algemene wijshe­den (het doen van rekoe­fenin­gen tij­dens de warm­ing up) of nieuwe hypes / trends (aller­lei voed­ingssup­ple­menten of het drinken van bieten­sap) gaat Mariska van Sprun­del op zoek naar de achter­grond waar het van­daan komt en waar het beweert een oploss­ing voor te zijn. Dat lev­ert aller­lei ver­rassende inzicht­en op waar­bij de slot­con­clusie vee­lal is dat men het niet hon­derd pro­cent kan bewi­jzen.

Hoe inter­es­sant het boek van Mary Beard ook is, ik denk dat ik allereerst nog wat verder lees in Alles wat je wilt weten over hard­lopen. Als is het maar omdat ik van plan ben om wat gel­let­jes en reep­jes te bestellen nu ik bin­nenko­rt will begin­nen met wat lan­gere afs­tanden te gaan lopen.

Miss­chien is dat wel hele­maal niet nodig.

Is het nodig om extra kool­hy­drat­en te eten voor een hard­loop­wed­stri­jd? Sli­jt het kraak­been in je knieën sneller door hard­lopen? Gaat dagelijk joggen depressief te lijf?

De hard­loop­w­ereld staat bol van de overgeleverde wijshe­den over schoe­nen, voed­ing, blessures en gezond­heid. Goede schoen zouden pijn­t­jes voorkomen en marathons zijn onge­zond voor het hart. Maar wat is feit en wat is fic­tie? Weten­schap­sjour­nal­ist Mariska van Sprun­del is na haar zoveel­ste blessure vast­ber­aden de weten­schap achter hard­lopen te ontrafe­len.

Alles wat je wilt weten over hard­lopen
Mariska van Sprun­del
Uit­gev­er: Ams­ter­dam Uni­ver­si­ty Press
ISBN: 9789462989191

~ ~ ~