De denker met de bas

Ik ben een hardcore fan van Roger Waters. Al veertien dagen luister ik elke ochtend en avond naar zijn laatste album Is this the live we really want? in de auto naar en van mijn werk. Het is een ritje van een half uur. Precies genoeg om het hele album af te spelen.

Het voelt prettig vertrouwd aan zonder dat het als een overbodige herhaaloefening over komt. Vooral Animals lijkt een sterke inspiratiebron te zijn geweest. Maar bij herhaaldelijk luisteren ontdek je steeds meer subtiele referenties naar zowel tekst als muziekpatronen uit eerder (solo alsook Pink Floyd) werk.

In de Groene Amsterdammer las ik een treffende typering door Leon Verdonschot:

Roger Waters formuleert ideeën, en giet die in muziek. Hij is een denker met een bas, een maatschappijcriticus met een microfoon.
[Een betere god – De Groene Amsterdammer 21 juni 2017 Jaargang 141, Nr. 25]

Hij gebruikt dit om Roger Waters te vergelijken met David ‘de man zonder eigenschappen’ Gilmour. En ik kan me daar wel in vinden. Hoe virtuoos de gitaarmuziek van Gilmour wel niet is, uiteindelijk ben ik altijd veel meer gefascineerd gebleven door het uitgesproken engagement van Waters.

PS. Zoals op elk album is er in een nummer waarin het geluid is verwerkt van een vliegtuig dat uit de lucht geschoten wordt en neerstort. In mijn beleving is het een protest tegen de waanzin van de oorlog en vormt het als zodanig een eerbetoon voor zijn vader die sneuvelde in WO2.

~ ~ ~

Dwaalwegen – 2 (manen)

Van mijn plan om na terugkomst uit de VS verder te gaan lezen in Zen and the Art of Motorcycle Maintenance komt niet veel terecht. Ik blijf hangen in 1q84 van Murakami. En ik blijf eruit wegdwalen.
Deze keer vanwege de twee manen.
In 1q84 volgen we twee verhaallijnen die afwisselend verteld worden. In de ene is Tengo (parttime wiskundeleraar, parttime schrijver) de hoofdpersoon, en in de andere is dat Aomame (parttime fitnessinstructrice, parttime huurmoordenares). Op een dag merkt Aomame dat de wereld waarin zij leeft niet meer precies aanvoelt als voorheen. Het lijkt alsof er onmerkbaar kleine veranderingen zijn die geleidelijk aan voor haar zichtbaar worden. Tot het moment dat zij zich plots bewust wordt van het feit dat er niet één maar twee manen aan het firmament staan:

[…] she began to sense that the night sky she saw above her was somehow different from the sky she was used to seeing. The strangeness of it was subtle but undeniable.
Some time had to pass before she was able to grasp what the difference was. And even after she had grasped it, she had to work hard to accept it. What her vision had seized upon, her mind could not easily confirm.
There were two moons in the sky – a small moon and a large one.
[p.246, 1q84, Haruki Marukami]

Ook bij Tengo zien we de twee manen terugkomen. Alleen op een andere manier. Hij beschrijft ze zelf. Eerst in een manuscript dat hij redigeert voor iemand anders, daarna in zijn eigen roman. Op verzoek van zijn uitgever geeft hij extra aandacht aan de uitwerking van deze twee manen:

Komatsu raised the hand that had a cigarette tucked between the fingers. “Think of it this way, Tengo. Your readers have seen the sky with one moon in it any number of times, right? But I doubt they’ve seen a sky with two moons in it side by side. When you introduce things that most readers have never seen before into a piece of fiction, you have to describe them with as much precision and in as much detail as possible. What you can eliminate from fiction is the description of things that most readers have seen.”
[p.216, 1q84, Haruki Marukami]

De goede lezer1 zal direct opmerken dat het citaat met Tengo zich eerder afspeelt dan het citaat met Aomame. Wat dat precies betekent, daar ben ik nog niet uit.
Het gegeven van de twee manen blijft geregeld terugkomen en telkens als ik erover las hoorde ik muziek op de achtergrond. Eerst nog zacht maar geleidelijk aan luider en herkenbaar. De woorden die erbij hoorden bleven echter weg.
Tot vanavond. Opnieuw ziet Aomame de twee manen vanaf haar balkon:
One night near the end of July, the thick clouds that had long covered the sky finally cleared, revealing two moons. Aomame stood on her apartment’s small balcony, looking at the sky. She wanted to call someone right away and say, “Can you do me a favor? Stick your head out the window and look at the sky. Okay, how many moons do you see up there? Where I am, I can see two very clearly. How about where you are?”
[p.427, 1q84, Haruki Marukami]
Ik wachtte even met verder lezen omdat ik wist dat de muziek zou komen. Die kwam. Samen met de zang van Roger Waters:

the sun is in the east
even though the day is done
two suns in the sunset
hmmmmmmmmm
could be the human race is run

Bijna goed. Geen twee manen maar twee zonnen. Toch eens opzoeken wat daar nu weer de betekenis van is.

twomoons


  1. En plots zit ik weer in Wat we zien als we lezen en wel hierom:
    Dickens:
    De man … neemt … zijn dubbeltje in ontvangst, gooit het op, vangt het op de rug van zijn hand en verdwijnt.
    Nabokov:
    Dit gebaar, dit éne gebaar, met de toevoeging ‘op de rug van zijn hand’ – iets onbeduidends – maar de man leeft voor altijd voort in het hoofd van een goede lezer.
    […]
    Is het je opgevallen dat Nabokov in de voorgaande passage aan een ‘goede lezer’ refereert?
    [p.138-139, Wat we zien als we lezen, Peter Mendelsund] 

Alle 60 goed

In mijn blogplannen gaf ik het al aan, en hier istie dan. Mijn top-10 van favoriete muziekalbums voor het blog van Ruud. Ga er zeker een kijkje nemen want er begint zich al een mooie verzameling van lijstjes te vormen. Wat nog leuker is, stel zelf een top-10 samen en lever die in bij Ruud. Dat weet hij vast te waarderen.

Mijn eigen top-10 heb ik als volgt samengesteld. Allereerst ben ik door al mijn albums gegaan en heb puur op intuïtie alleen die titels geselecteerd welke ik het afgelopen jaar meerdere keren heb afgespeeld. Of waarbij ik meteen een warm gevoel kreeg toen ik het album in mijn handen had. Op die manier kwam ik tot een aantal van zestig stuks. Er moesten er dus vijftig sneuvelen. Dat lukte me niet. Het lukte pas toen ik het idee kreeg om alle zestig albums de komende tijd op mijn blog in het zonnetje te zetten. Zodat ze allemaal de kans krijgen te schitteren en jullie te overtuigen dat je ze ook moet gaan beluisteren (als dat niet al het geval zou zijn). Daarvoor ga ik de maandag gebruiken.

Ik kan niet beloven dat ik elke week een album bespreek. Ook kan het zijn dat ik een keer afwijk van de lijst van zestig omdat me ineens een ander album toepasselijker lijkt. Of misschien wil ik wel eens over een ander aspect van muziek bloggen. Hoe dan ook, de maandag wordt muziekdag. Bij deze is dat afgesproken.

Dan nu mijn lijst. Eerst de top-10 die ik aangeleverd heb bij Ruud. En het was echt veel makkelijker om er tien uit te kiezen nu ik wist dat ik ze toch alle zestig zou gaan bespreken. De top-10 gaat gepaard met een clip per album. Vaak het in mijn ogen mooiste nummer. Maar ook dat is arbitrair. De meeste albums bestaan louter uit mooie nummers.

Na de top-10 volgt een opsomming van de overige vijftig nummers die de lijst compleet maken.

Op maandag 6 januari 2014 wil ik met Muziekmaandag van start gaan. Hoogstwaarschijnlijk ga ik beginnen met allereerst de albums uit de top-10 te bespreken, maar pin me d’r niet op vast. Ik hoop dat er in ieder geval voldoende variatie in de lijst zit, zodat er voor iedereen op zijn tijd iets te genieten valt.

~ ~ ~

TOP-10

Black Dub (2010) – Black Dub
Nomad:

Out of the Blue (1977) – E.L.O.
Steppin’ out:

Rhythm and repose (2012) – Glen Hansard
Maybe not tonight:

Laagstraat 443 (2005) – J.W. Roy
As ge ooit:

Greendale (2003) – Neil Young
Carmichael:

The Final Cut (1983) – Pink Floyd
The final cut:

One Nite Alone (2002) – Prince
Joy in repetition:

Santana III (1971) – Santana
Taboo:

One day you’ll dance for me, New York City (2004) – Thomas Dybdahl
If we want it, it’s right:

Egyptology (1997) – World Party
Hercules:

~ ~ ~

EN NOG EENS 5X EEN TOP-10

Down the way – Angus and Julia Stone
The white album – The Beatles
Dust bunnies – Bettie Serveert
Self Portrait – Bob Dylan
The ghost of Tom Joad – Bruce Springsteen
Straight from the heart – Carlos Guitarlos
Déjà Vu – Crosby, Stills, Nash & Young
Seaborne West – Daryll-Ann
Orchards/Lupine – DeWolff
Communique – Dire Straits

Donny Hathaway – Donny Hathaway
Weird Scenes inside the gold mine – The Doors
Gatecrashin’ – Eric Vloeimans
Tusk – Fleetwood Mac
Nursery Cryme – Genesis
Achterland – Gerard van Maasakkers
Jazzmatazz, Vol 1 – Guru
She – Harry Connick, Jr.
Israel Nash’s Rain plans – Israel Gripka Nash
Running on empty – Jackson Browne

Rainy Day Music – The Jayhawks
Grace – Jeff Buckley
Electric Ladyland – Jimi Hendrix
Johnny Cash at San Quentin – Johnny Cash
The Köln Concert – Keith Jarrett
Once I was an eagle – Laura Marling
Led Zeppelin IV – Led Zeppelin
Ten new songs – Leonard Cohen
Josephine – Magnolia Electric Co.
Paper walls – Marc Cohn

Push the sky away – Nick Cave
Pentatonic Wars and Love Songs – Otis Taylor
22 Dreams – Paul Weller
Stadtaffe – Peter Fox
Polichinelle – The Prayer Boat
Californication – Red Hot Chili Peppers
Wind om het huis – Ricky Koole
The pros and cons of hitchhiking – Roger Waters
Ashes & Fire – Ryan Adams
Diamond Life – Sade

Universal Mother – Sinéad O’Connor
Liberation – Smoke Feathers
Spinvis – Spinvis
Katy lied – Steely Dan
Songs in the Key of Life – Stevie Wonder
Laughing Stock – Talk Talk
Achtung Baby – U2
A night in San Francisco – Van Morrison
Fisherman’s Blues – The Waterboys
Wolfmother – Wolfmother

~ ~ ~

De muur

Vrijdag vierde hij zijn 70ste verjaardag en gisteravond stond Roger Waters alweer in de Amsterdam Arena. The show must go on. En hoe! We kwamen voor spektakel en hebben spektakel gekregen.

Al drie jaar toert Waters rond de wereld om de rockopera ‘The Wall’ uit te voeren. Was de show in april 2011 al overweldigend toen we kaartjes hadden weten te bemachtigen voor het Gelredome, deze keer leek het allemaal nog grootser. Het was genieten van de eerste tot de laatste minuut. Doordat de muziek uit alle hoeken en gaten leek te komen, was het continu opletten om niet ergens een visueel aspect te missen. Want zoals gewoonlijk bij Waters speelt de performance zich niet alleen op het podium af.

Een belangrijke rol is weggelegd voor de muur zelf. Voor wie niet bekend is met het concept van ‘The Wall’ kan ik het als volgt samenvatten:

  • eerst wordt er een muur gebouwd
  • daarna wordt er een muur afgebroken

Het mooie is dat deze muur helemaal onderdeel is geworden van de show. Continu worden er beelden geprojecteerd op de witte stenen. Beelden die dan weer dienen als een uitbreiding van het decor en een andere keer close-ups laten zien van de uitvoerende artiesten. Heb je geen verrekijker meer nodig in de stadionhal wanneer je de pech hebt nogal ver verwijderd te zijn van het podium.

Het concert zelf volgt nog steeds trouw de volgorde van het oorspronkelijke album ‘The Wall‘ uit 1979 door Pink Floyd toen Roger Waters nog deel uitmaakte van deze rockband. Wel is er af en toe ruimte voor nieuwe interpretaties door Waters van sommige nummers. Dat is verfrissend en maakt het geheel nog tijdlozer. De klassieker die iedereen kent is natuurlijk ‘Another brick in the wall’, wat voor deze gelegenheid gezongen wordt door een plaatselijk kinderkoor (een traditie die overal plaatsvindt waar de toerkaravaan neerstrijkt).

‘The Wall’ is grotendeels door Roger Waters zelf geschreven en gaat voornamelijk over (allerlei) angst(en) en het onvermogen tot communiceren. Het verhaal van de (jonge)man die zich geleidelijk verder afsluit voor de wereld om hem heen totdat er iets in hem knapt, is sterk auto-biografisch. Door de jaren heen zijn de thema’s echter universeler geworden. Nog altijd staat het individu centraal, maar nu als slachtoffer van oorlog, armoede en uitbuiting. Waarbij de schuld steevast bij corrupte regeringen (“Mother, should I trust the government” wordt er gezongen, terwijl op de muur ‘No Fucking Way!’ verschijnt) en multinationals ligt. Zelf zegt hij er in 2010 het volgende over bij de start van de tournee.

Voor mij is het album echter altijd verweven met de gelijknamige film waarin Bob Geldof de hoofdrol speelt. Hoogstwaarschijnlijk (bedenk ik me nu) omdat een oom van mij in diezelfde tijd op een nacht flink doordraaide en zijn appartement aan gruzelementen sloeg nadat zijn vrouw hem had verlaten, kwam het me nogal dicht op de huid. Lange tijd heb ik het niet aangedurfd om sommige nummers in m’n eentje op de koptelefoon te beluisteren, bang dat ik er op de een of andere manier mentale schade door zou oplopen. De afsluiter op kant 2 van de eerste LP (wat raar om dit zo op te schrijven) vond ik angstaanjagend deprimerend hoe met die laatste, aan het eind afgebroken ‘Goodbye’ de ik-persoon onbereikbaar is geworden.

Goodbye cruel world
I’m leaving you today
Goodbye
Goodbye
Goodbye
Goodbye all you people
There’s nothing you can say
To make me change
My mind
Goodbye

De muur is dicht. Alle contact is verbroken.

Na de pauze gaat het van slecht tot erger. Wat de thematiek betreft, tenminste. De contouren van een dictatoriale samenleving beginnen zich in het almaar veranderende decor te vertonen. Wat ik treffend vind is dat de muur die ooit opgetrokken werd door het individu ‘Pink’ om zich van alles en iedereen af te sluiten, nu ingezet wordt om actief een geheel volk in te sluiten en te onderwerpen.

Dit is het moment in de show waar alle registers opengetrokken worden. En waar zich nog nadrukkelijker doet voelen dat de Amsterdam Arena geen rocktempel is. Hoewel de muziek vanaf de plaats waar wij zaten fantastisch klonk, ging het herhaaldelijk mis zodra er gezongen werd. Dan begon het geluid zodanig te vervormen dat de teksten niet meer te volgen waren. Hoe hoger op de tribunes des te scheller het geheel werd, zo kreeg ik van verschillende bezoekers te horen. En dat is jammer voor zo’n groots opgezette show. Daarvoor waren we niet gekomen…

~ ~ ~

Bundel2010 – Adrenaline

Run Rabbit Run is a song written by Noel Gay and Ralph Butler:
On the farm, every Friday
On the farm, it’s rabbit pie day.
So, every Friday that ever comes along,
I get up early and sing this little song
Run rabbit – run rabbit – Run! Run! Run!
Run rabbit – run rabbit – Run! Run! Run!
Bang! Bang! Bang! Bang!
Goes the farmer’s gun.
Run, rabbit, run, rabbit, run.
Run rabbit – run rabbit – Run! Run! Run!
Don’t give the farmer his fun! Fun! Fun!
He’ll get by
Without his rabbit pie
So run rabbit – run rabbit – Run! Run! Run!

The lyrics were used as a defiant dig at the allegedly ineffectual Luftwaffe. On 13 November 1939, soon after the outbreak of the Second World War and also soon after the song was premiered, Germany launched its first air raid on Britain, on flying boats that were sheltering in Sullom Voe, Shetland. Two rabbits were supposedly killed by a bomb drop, although it is suggested that they were in fact procured from a butchers’ shop and used for publicity purposes. Until recently, the song was a popular nursery rhyme still sung by children in many parts of Britain, although its popularity has declined substantially over the past few decades. The song later influenced one by the popular band Pink Floyd. The first track on the album The Dark Side of the Moon, “Speak to Me/Breathe”, included the lyrics “Run, rabbit. Run”. [bron: wikipedia]

En in 2010 is het de titel van mijn inzending voor Bundel2010.
De opdracht was om een spannend verhaal van maximaal 1500 woorden te schrijven, en het heeft de jury behaagd mijn inzending goed te keuren.

In de verhalenbundel met de titel ‘Adrenaline’ zullen bijdragen van zestien schrijvers staan. Hieronder volgen ze op een rijtje en waar dat mogelijk is zijn ze aan te klikken en kom je op de weblog dan wel de Hyves van de auteur terecht:

Adriaan Bontebal
Harry Zevenbergen
Norma de Jong
Peter Pellenaars
Hansje Hardenberg
Nils Schrijvers
Karel Kanits
Jim Keulemans
Arinka Linders
Roelande van Wageningen
Luna
Carel de Mari
Ellen Kiel
Jolka de Jong
Heleen van der Kemp
Theo van Rijn

De verhalen gaan nu naar de redacteur en dan ontstaat er een pingpongwedstrijdje tussen hem en de auteur. Uiteindelijk blijft er een (bijna) perfect verhaal over. De vorderingen zijn te volgen via de Bundel2010 en daar kan je natuurlijk gewoon lid van worden.

Binnenkort zal ik mijn inzending hier plaatsen.

~ ~ ~

Middag

Een lome lamlendig zich eindeloos voortslepende middag. Geen beweging in de dag te krijgen. Verveling overheerst. Uren zijn traag voorbijgegleden sinds je om kwart over drie voor het laatst op de klok keek. Toch is het nu nog steeds geen half vier.

Het grote vervelen. (nee, niet vervellen).

Zo kenmerkend voor de lange schoolvakanties uit mijn jeugd.
Altijd was daar wel een dag (of reeks van dagen) waarin je gewoonweg niet meer wist wat te doen.
Een holidayblock.
Alles was saai. Nergens had je zin in. Niets kon je motiveren om op te staan van de plek waar je neergezegen was. Zeker niet het geforceerde gezelligheidsoffensief van je moeder die je weer aan de gang probeerde te krijgen. Of liever nog, naar buiten.

Om ruzie te voorkomen ging je naar je kamer. Waar je de rest van de dag wegverveelde. Zonder dat je er spijt van had. Zo was je daar niet mee bezig. Het was de tijd van zorgeloos tijdverdoen. Je leefde in het nu.
Nu was saai.
Nu keek je naar het plafond. Uit het raam. Op alles neer.
Het maakte niet uit. Er was niets verloren. Geen besef van tijd.

Je zet maar weer eens een plaatje (van die ronde zwarte schijven) op.
Pakt de hoes erbij om de tekst te volgen.

‘Ticking away the moments that make up a dull day’
(herkenbaar)

‘You are young and life is long and there is time to kill today’
(zo is dat)

‘And then one day you find ten years have got behind you’
(huh!?)

‘No one told you when to run, you missed the starting gun’
(hoezo?)

Weg met de zorgeloosheid. Je bent al te laat. Het startsein gemist.

Ineens zoveel te doen. (ik heb nog zoveel te doen; ik moet…)

Je jeugd is voorbij. Zorgeloos vervelen is voor jou niet meer weggelegd.
Voortaan altijd dat sluimerend besef van schaamte. Het gevoel betrapt te kunnen worden als je even niets doet. Knagend besef dat allerlei zaken/dingen op je liggen te wachten. Uitstel van.

Binnenkort breekt voor de meesten weer de zomervakantie aan. Hopelijk is er voor sommigen toch nog een puur verveelmoment weggelegd. Voor de rest zal het hooguit de tijd van het grote vervellen zijn.

Middag

Ik zit aan ‘t raam

Een paard kijkt stil naar binnen.
De vrouwen groeien in het licht
als lijzig wier.
De zon hangt laag en zwaar.
Ik denk een naam
en zie een machtig zwamgezicht.
De klok slaat vier.
De middag rolt zich als een dier
ineen.

Paul Rodenko (1920-1976)
uit: Gedichten (1951)