#25books

Hal­lo lieve lez­er! Fijn dat jij ook in het nieuwe jaar mijn site weer met een bezoek­je vereert. Bij deze wens ik oprecht dat het een jaar mag wor­den nog mooier dan je jezelf gewenst hebt toen je afgelopen nacht om 12 uur de ogen heel even sloot en een kijk­je nam in het nieuwe jaar. Zelf zie ik mijn bij­drage in het streven naar een liefde- en respectvolle omgang met alles wat leeft en bloeit. Daar kan ik mezelf nog heel wat in ver­beteren en zal het ook niet nalat­en om dat te doen. Verder wil ik proberen min­der te kla­gen en te zeuren. Want om heel eerlijk te zijn, ik heb weinig reden om te kla­gen en te zeuren. In die zin ben ik een geze­gend mens. Dus laat ik daar blij om zijn. Wat niet wil zeggen dat ik groot leed en per­soon­lijke drama’s bij anderen bagatel­liseer. Inte­gen­deel. Door mijzelf wat beschei­den­er op te stellen hoop ik dat de aan­dacht gaat naar diege­nen die echt reden tot kla­gen hebben (en het vaak niet doen). Dan gaat miss­chien tevens de hulp hun kant op.

Kor­tom, lat­en we er iets prachtigs van mak­en dit jaar!

~ ~ ~

Op deze eerste dag van het nieuwe jaar wil ik van de gele­gen­heid gebruik mak­en om in te hak­en op een leuke enquête die ik op de site van Inge leest tegenkwam. Het (meer gaan) lezen en ver­vol­gens een leeser­var­ing plaat­sen is iets wat bij mij in 2013 vastere vor­men heeft aangenomen door de deel­name aan Een per­fecte dag voor lit­er­atu­ur, en dit jaar ben ik van plan daar vrolijk mee verder te gaan.

[Een overzicht van de boeken die ik het afgelopen jaar heb uit­gelezen is hier te vin­den.]

Terugblik

1. Wat was het beste boek dat je het afgelopen jaar hebt gelezen? 
Natu­urlijk was daar de bij­zon­dere ervar­ing die ik had met het boek ‘Bloggen als een pro’ door Elja Daae, maar de keus is gevallen op The Infor­ma­tion door James Gle­ick.

Ik geef hier de ‘infor­matie’ op de achter­flap die mij meteen deed over­halen dit boek aan te schaf­fen:

We live in the infor­ma­tion age. But every era of his­to­ry has had its own infor­ma­tion rev­o­lu­tion: the inven­tion of writ­ing, the com­po­si­tion of dic­tio­nar­ies, the cre­ation of the charts that made nav­i­ga­tion pos­si­ble, the dis­cov­ery of the elec­tron­ic sig­nal, the crack­ing of the genet­ic code.
In The Infor­ma­tion, best­selling author of Chaos, James Gle­ick, tells the sto­ry of how human beings use, trans­mit and keep what they know. From African talk­ing drums to Wikipedia, from Morse code to the ‘bit’, it is a fas­ci­nat­ing account of the mod­ern age’s defin­ing idea and a bril­liant explo­ration of how infor­ma­tion has repeat­ed­ly rev­o­lu­tionised our lives.

2. Welk boek heeft je het meest teleurgesteld het afgelopen jaar?
Teleurgesteld is een te groot woord, maar ik had meer verwacht van The Ital­ian Sec­re­tary door Caleb Carr. Ik had net de tv-serie over Sher­lock Holmes van de BBC ont­dekt en in een korte tijd achter elka­ar gekeken. Daar­na ‘viel ik een zwart gat’ en ging op zoek in mijn boekenkast waar ik al snel op het boek van Carr stuitte. Eerder had ik van hem o.a. The Alienist gelezen wat me goed bevallen was, daarom ik dacht me geen buil te vallen aan zijn poging om een Sher­lock Holmes ‘in de oude sti­jl’ te schri­jven. Dat viel dus wat tegen.

3. Door welk boek ben je het afgelopen jaar aan­ge­naam ver­rast?
Een ver­rass­ing was voor mij The Name­sake door Jhumpa Lahiri. Via de spon­tane boeken­ruil die Juli en ik zijn begonnen (en die we lekker in ons eigen tem­po doen) ben ik aan dit boek begonnen zon­der enkele verwacht­ing vooraf. Ik had nog nooit van zow­el boek als schri­jf­ster geho­ord en ik denk dat ik niet snel zelf voor dit boek gekozen zou hebben. Daarom is er dus zoi­ets moois als een boeken­ruil.

4. Als je van alle boeken die je het afgelopen jaar hebt gelezen slechts één titel aan mocht raden.., welk boek zou je dan kiezen?
Sim­pel. Ara­bieren kijken door Has­s­nae Bouaz­za. Omdat het zo’n belan­grijk boek is.

5. Wat is de beste boeken­reeks die je het afgelopen jaar hebt ont­dekt?
Of het als een reeks gezien wordt, weet ik niet. Maar de boeken van Karl Ove Knaus­gård gaan mij hopelijk nog veel leesplezi­er geven. Het eerste deel Vad­er is in ieder geval grandioos. Liefde ligt klaar.

6. Welke nieuwe, veel­belovende auteur heb je het afgelopen jaar ont­dekt?
Dat is toch wel de auteur wiens boek ik als laat­ste heb gelezen in 2013. Het gaat hier om João Ricar­do Pedro die debu­teerde met Jouw gezicht zal het laat­ste zijn:

[…] is van huis uit tech­nisch inge­nieur en werk­te meer dan tien jaar in de telecom­mu­ni­catie. In de lente van 2009 werd hij ontsla­gen en kon hij zijn langgekoes­ter­de droom vervullen: een roman schri­jven. Hij ontv­ing er prompt de lit­eraire pri­js LeYa voor, waarmee een geldbedrag is gemoeid van 100.000 euro.

7. Heb je dit jaar nog andere gen­res verk­end?
Niet echt, of het moet zijn dat ik opnieuw een poging heb gewaagd tot het lezen van een dicht­bun­del (Waar we wonen door Thomas Möhlmann). Wat mij betre­ft gaan dat er meer wor­den in 2014. En ik bedenk me nu ook dat het lezen van Zeven minuten na mid­der­nacht door Patrick Ness onder een nieuw genre valt voor mij, namelijk die van de jeugdlit­er­atu­ur.

8. Wat was het meest meeslepende, niet-neer-te-leggen boek dat je het afgelopen jaar hebt gelezen?
In de vroege zomer kreeg ik in het kad­er van een blog­tournee het boek De vlin­der en de storm door Wal­ter Lucius toeges­tu­urd. De 450 pagina’s van deze super­span­nende Ned­er­landse thriller had ik bin­nen de kort­ste keren weggelezen. Er schi­j­nen meer delen te vol­gen.

9. Welk van de boeken die je dit jaar hebt gelezen heeft de aller­mooiste cov­er?
Dat is voor mij zon­der twi­jfel het al eerder aange­haalde Zeven minuten na mid­der­nacht door Patrick Ness waar­van de fabelachtige illus­traties ver­zorgd zijn door Jim Kay. Gewoon­weg grandioos. Om uren in rond te dwalen.

illus­tratie — Jim Kay

10.Wie is je favori­ete per­son­age uit alle boeken die je het afgelopen jaar hebt gelezen?
In heel zijn fout-zijn is dat toch wel het ik-per­son­age uit Van dode man­nen win je niet door Wal­ter van den Berg. Deze charmeur met losse hand­jes weet niet alleen ‘de vrouwt­jes’ in te pal­men, ook de lez­ers moeten in sterke schoe­nen staan willen ze niet een bepaald soort van sym­pa­thie voor deze uiterst onsym­pa­thieke man voe­len. Erg knap wat Wal­ter van den Berg hier voor elka­ar heeft gekre­gen.

11.Welk boek heeft de groot­ste indruk op je gemaakt in 2013?
Hier twi­jfel ik tussen twee geschiedenis­boeken waarin op ver­schil­lende wijze getoond wordt hoe achteloos machtheb­bers met hun ondergeschik­ten omgaan. Het is ver­bi­jsterend te lezen hoe ontel­baar veel mensen­levens opge­of­ferd wor­den voor een zoge­naamd hogere zaak. Geschiede­nis leert ons een hoop. Vooral dat er geen wijze lessen uit getrokken wor­den door nieuwe machtheb­bers die zich aan­di­enen. Ik nom­i­neer ze gewoon alle­bei: Mao’s mas­samo­ord door Frank Diköt­ter en 1812: Napoleons fatale veld­tocht naar Mosk­ou door Adam Zamoys­ki.

12.Welk boek had een scène die je zo ent­hou­si­ast maak­te, dat je niet kon wacht­en om er iemand over te vertellen? (Pas op dat je geen spoil­ers gebruikt!)
Opnieuw een ver­meld­ing voor Karl Ove Knaus­gård. In Vad­er staat een geweldige scène over hoe de ik-per­soon een eerste optre­den heeft met de band waarin hij speelt. Op een herf­stige dag in 1984 buiten bij een winkel­cen­trum. Het zou zomaar mijzelf overkomen kun­nen zijn. Lees het vanaf pag­i­na 100.

13.Wat is je favori­ete relatie (roman­tisch, vriend­schap­pelijk, fam­i­lie, enz) uit de boeken die je het afgelopen jaar hebt gelezen?
De relatie tussen Mari en Taka­hashi in After Dark door Haru­ki Muraka­mi. Waarom? Hierom:

Taka­hashi reach­es out and takes Mari’s hand. She is momen­tar­i­ly star­tled but doesn’t pull her hand from his. Taka­hashi keeps his gen­tle grip on her hand — her small, soft hand — for a very long time.
“I don’t real­ly want to go,” Mari says.
“To Chi­na?”
“Uh-huh.”
“Why not?”
“ ‘Cause I’m scared.”
“That’s only nat­ur­al,” he says. “You’re going to a strange, far-off place all by your­self.”
“I know.”
“You’ll be fine, though,” he says. “I know you. And I’ll be wait­ing for you here.”
Mari nods.
“You’re very pret­ty,” he says. “Did you know that?”
Mari looks up at Taka­hashi. Then she with­draws her hand from his and puts it into the pock­et of her var­si­ty jack­et. Her eyes drop to her feet. She is check­ing to make sure her yel­low sneak­ers are still clean.
“Thanks. But I want to go home now.”
“I’ll write to you,” he says. “A super-long let­ter, like in an old-fash­ioned nov­el.”
“Okay,” Mari says.

14.Wat is het beste boek dat je hebt gelezen op basis van een recen­sie?
Een besprek­ing van Afrikan­ers. Een volk op drift door Fred de Vries hoorde ik op de radio. Nog diezelfde avond heb ik het boek besteld en meteen begonnen te lezen toen het enkele dagen lat­er bezorgd werd. Geen moment spi­jt van gehad.

15.Welk boek zou je het aller­lief­st terug willen zien in de bios, en met welke acteurs in de hoof­drollen?
Omdat ik weet dat The Name­sake door Jhumpa Lahiri al ver­filmd is, zou ik die het lief­st willen zien.

Boeken en Bloggen

16.Wat is je favori­ete boeken­blog van 2013?
Makkie (zou mijn jong­ste klein­zoon zeggen). Not just any book en de blogs die Cathe­li­jne Ess­er op haar eigen site schri­jft.

17.Welke review, die je het afgelopen jaar hebt geschreven, is je favori­et?
De fietser en de Mer­cedes. Over het boek Ara­bieren kijken door Has­s­nae Bouaz­za.

18.Wat is je favori­ete boek-gere­la­teerde ont­dekking van het afgelopen jaar? (web­site, winkel, wat dan ook zolang het maar met boeken te mak­en heeft.)
De Bel­gis­che boeken­beurs in Antwer­pen.

19.Wat is jouw mooiste boeken­blog moment van 2013?
Dat vond toe­val­liger­wi­js ook plaats tij­dens die hier­boven genoemde boeken­beurs in Antwer­pen. En wel de ont­moet­ing die we had­den met Patrick Ness, schri­jver van Zeven minuten na mid­der­nacht. Via Een per­fecte dag voor lit­er­atu­ur waren we door uit­gev­er­ij De Geus uitgen­odigd voor een inter­view met Patrick. Het was een plezierige en leerzame bijeenkomst met deze uiterst vrien­delijke man die ook nog zo aardig was om een exem­plaar van zijn boek te signeren voor mijn kleinkinderen.

20.Heb je meegedaan aan chal­lenges dit jaar? Zo ja; hoe is dat voor je uit­gepakt?
De enige uitdag­ing die ik mezelf had opgelegd was om 30 boeken of anders min­i­maal 6.000 pagina’s te lezen. De teller is uitein­delijk bli­jven stil­staan bij 29 boeken, maar de 6.000 pagina’s ben ik ruim­schoots gepasseerd.

Vooruitblik

21.Aan welk boek ben je dit jaar niet toegekomen en staat nu boven aan je nog-te-lezen-lijst­je voor vol­gend jaar?
Marie van Christophe Veke­man.

22.Naar welk boek, wat uitkomt in 2014, kijk je het meest uit?
Heel eerlijk gezegd zou ik niet weten wat er alle­maal uitkomt in 2014. Ik laat me maar weer gewoon ver­rassen.

23.Wat hoop je in 2014 te bereiken met lezen/bloggen?
Meer vol­doen­ing te halen uit het lezen omdat het bloggen over boeken je dwingt wat langer na te denken over wat je gelezen hebt. Dat verdiept de leeser­var­ing. Het gelezene bli­jft ook veel langer hangen is mijn ervar­ing. Er is dus niets mis met mijn geheugen zoals ik eerder wel dacht.

24.Naar welke boeken-even­e­menten van 2014 kijk je het meest uit?
Het Cross­ing Bor­der fes­ti­val in Den Haag. Ik ben er nog nooit geweest hoewel ik de kans had om er in 2013 via Een per­fecte dag voor lit­er­atu­ur naar toe te kun­nen. Helaas viel het samen met een hard­loop­wed­stri­jd in Nijmegen waar ik me voor had ingeschreven. Dit jaar is het op 13 t/m 15 novem­ber. Nieuwe ron­den nieuwe kansen.

25.Doe je dit jaar mee aan een lees-chal­lenge? Zo ja; welke?
Yep. Dit jaar ga ik proberen 35 boeken of anders min­i­maal 7.000 pagina’s te lezen!

~ ~ ~

Onbereikbaar

Deze blog­post is deel 5 van 43 in de serie Een per­fecte dag voor lit­er­atu­ur

Alweer ruim vier jaar gele­den begon ik aan een zoveel­ste blo­g­ex­per­i­ment (er zouden er nog vele vol­gen). Elke dag kreeg ik een gedicht via de mail toeges­tu­urd. In de meeste gevallen las ik ze wel maar begreep ik ze min­der. Ik nam me voor er wat vak­er de tijd voor te nemen om ze aan­dachtiger te lezen en er ver­vol­gens ook een blog­je over te schri­jven. Niet zozeer als duid­ing (want zoveel zelfken­nis had ik nog wel om te snap­pen dat dat iets te hoog gegrepen zou zijn) maar om te delen wat het met me deed. Waarheen zouden mijn gedacht­en gaan tij­dens of na het lezen van het dagelijkse gedicht in mijn mail­box?

En zoals dat gaat met de meeste van mijn blo­g­ex­per­i­menten heb ik het een tijd­je vol­ge­houden tot­dat ik weer toe was aan een vol­gend uit­probeersel.

Toch heb ik er een hoop van geleerd. En het belan­grijk­ste voor mij was dat ik een gedicht niet hoef te snap­pen. Dat het daar niet (alti­jd) om gaat. Het (ver)dwalen in de mooie zin­nen die zwanger zijn van beteke­nis welke vooral­snog ver buiten mijn bereik ligt geeft al zodanig veel leesplezi­er waar­door een inci­den­tele ont­dekking van inter­tex­tu­aliteit of steels gehanteerde metafoor de kers op de sla­groom­taart vormt. Het mogen geni­eten van hoe kun­stig taal gebruikt wordt is het lezen van gedicht­en voor mij al meer dan waard.

hij houdt de hele dag de kleine en de grote wijz­er
aan de praat, hij houdt de straat tot het schemeren gaat
in de gat­en, als een jas passen hem de gang en de wan­den

als aan een spijk­er hangt aan hem het huis. [p.37]

Zo ook bij de nieuwe (derde) dicht­bun­del ‘Waar we wonen’ door Thomas Möhlmann. Sinds ik mijn recen­sie-exem­plaar heb mogen ont­van­gen is er geen week voor­bij gegaan waarin ik niet min­stens de helft van de gepub­liceerde gedicht­en opnieuw heb gelezen. Ik bli­jf ze hardop voor­lezen voor mezelf en wordt vooral betoverd door de sub­tiele her­halin­gen die door de hele bun­del heen gebruikt wor­den. Kleine vari­aties op belan­grijke thema’s die je allereerst doen ver­war­ren of je iets nu opnieuw leest of juist denkt te herken­nen van ander werk wat je ergens gelezen meent te hebben.

… jij zei dorst en ik wees water
jij wees naar de takken en ik bouwde
een huis, ik zei welkom en je kwam. [p.11]

Pas na aan­dachtige bestud­er­ing zie je hoe vakkundig deze terugk­erende pas­sages door het grotere geheel zijn gew­even. Ze vor­men een soort van basis­pa­troon welke in het begin nog niet meteen opvalt in een tapi­jt waar fleurigheid en een druk design de aan­dacht opeisen zoals op de voor­flap van de bun­del. Wat bij mij vooral bli­jft hangen en het telkens opnieuw her­lezen zo boeiend maakt, zijn de ver­wi­jzin­gen naar een (onbereik­bare?) geliefde.

Leg je hart bloot en er wordt op getrapt. [p.59]

Ik heb hier onbereik­baar met een vraagteken tussen haak­jes staan omdat ik niet zek­er weet of het zo bedoeld is. Maar ik lees het dus wel zo. Het is mijn inter­pre­tatie. En dus zegt het net zoveel over mij dan over de gedicht­en. Wat ik lees is het ver­haal van een man die onwaarschi­jn­lijk graag wil beminnen, hart­stochtelijk veel zijn geliefde de zijne wil mak­en, maar zich niet kan, weet en wil ontrukken aan zijn afkomst en zijn ang­sten. Bang dat hij niet kan vol­doen. Bang dat hij niet vol­doende is.

en ergens slaat een onver­hoedse hoest­bui
alle ankers los, je bent pre­cies je vad­er

zoals hij zijn vad­er was, pre­cies de char­mant
lachende, schoud­erk­lop­pende, verd­waalde
over­spelige, een­zelvige, pre­cies deze ene
hond­strouwe vad­er niet.

Miss­chien dat ik er ver­keerd aan doe om alle gedicht­en als één geheel te zien. Tenslotte zijn ze op ver­schil­lende momenten en vanu­it diverse aan­lei­din­gen tot stand gekomen. Maar ik hoor één stem die tegen me spreekt. En dit is wat hij zegt:

Jij bent de wor­tels die onder mijn voeten slapen jij houdt de aarde op z’n plek … [p.41]

Daar­door raak ik over­rompeld, over­don­derd. Het doet iets met me. Het is zo herken­baar. En is het dan gek dat ik verderop com­pleet van slag raak wan­neer ik plots lees:

Ik heb je weinig te bieden … [p.50]

Want dat is tevens zo herken­baar. De angst voor die grote liefde. Die zoveel grot­er is dan jij denkt te kun­nen bevat­ten. Die vol is van verwachtin­gen welke volkomen mis­plaatst zijn. Want om die liefde waard te kun­nen zijn zul je je moeten ont­worste­len aan wie je was, wie je bent en wie je dacht te zullen zijn. Je zult grot­er moeten wor­den dan je ooit voor mogelijk had gehouden. Dan alleen zul je in staat zijn om lief te hebben op een niveau dat jouw geliefde waardig is.

Heb lief, heb ein­de­loos lief
heb groots en meeslepend lief
je zult alle lagen leren ken­nen
van pijn, maar je zult lev­en
en volledig zijn. [p.59]

En dat zit er niet in.

Dat denk je ter­wi­jl je leest. Tot­dat je beseft dat het hier niet over jou gaat. Waar­door je tevens beseft dat het meeslepende poëzie is die Thomas Möhlmann geschreven heeft. Poëzie van het ver­rader­lijke soort, omdat je niet door hebt hoe het vertelde ver­haal gelei­delijk aan jouw ver­haal dreigt te wor­den. Hoe je onderdeel wordt van een the­matiek die er miss­chien hele­maal niet in zit, maar door­dat de tekst zodanig is opgesteld kan het er net zo goed wel in zit­ten. Mul­ti-inter­pretabel. Supergevaar­lijk. Heer­lijk om te lezen en bij weg te dromen. Elke keer weer.

iemand wees naar de ster­ren en zei
ik zal voor alti­jd bij je bli­jven. [p.9]

In zijn derde dicht­bun­del herneemt Thomas Möhlmann het per­spec­tief van zijn eerdere bun­dels, door dit­maal de ruimte die wij innemen te ver­beelden. Möhlmann laat de lez­er verd­walen in taal én beteke­nis, een kun­st die velen roe­men in zijn poëzie. Naad­loos laat hij gedicht­en en thema’s elka­ar opvol­gen, om zijn rode draad soms weer net zo gemakke­lijk te door­breken. Een bij­na lyrische liefde voor een herken­bare jij-figu­ur overkoe­pelt het geheel en keert steeds weer terug. ‘Waar we wonen’ biedt klink­ende gedicht­en zon­der opsmuk, voor iedereen ver­staan­baar en toch uitda­gend en ver­rader­lijk op elke pag­i­na.

Waar we wonen
Thomas Möhlmann
Uit­gev­er­ij Prometheus
ISBN 9789044625189

~ ~ ~

Vakantiewerk

Aangezien ik de komende week een aan­tal dagen vrij ben breng ik het boek­je dat van­daag bin­nen­viel onder in de cat­e­gorie ‘vakantiew­erk’. Dan bli­jf ik nog steeds hele­maal in de sfeer van de voor­gaande blog­posts over het lezen en bloggen voor de blog­ger­sleesclub Een per­fecte dag voor lit­er­atu­ur. En de tim­ing is per­fect omdat het hier een bun­del gedicht­en betre­ft geschreven door Thomas Möhlmann met als titel ‘Waar we wonen’.

Poëzie. Iets wat ik veel te weinig lees en me alti­jd veel tijd kost om te ver­w­erken. De komende dagen kun­nen de gedicht­en nadat ik ze vanavond ga lezen eerst eens onder­huids gaan rijpen. Lekker herkauwen en regel­matig de bun­del er weer bij pakken om een bepaald frag­ment opnieuw te lezen. Elke keer nieuwe din­gen ont­dekken. Dwarsver­ban­den. Ver­wi­jzin­gen. Inter­tex­tu­aliteit. Beteke­nis. Lagen. Ga zo maar door. Een pro­ces wat zomaar voor som­mige gedicht­en dagen kan duren. Zelfs wan­neer er geen werkgere­la­teerde gedacht­en zijn die in de weg zit­ten om voor ver­trag­ing te zor­gen.

Voor­beeld­je? Komt ie:

Welke vis­ite

De tafel waarop we zijn gaan zit­ten zakt en zakt
tot op de grond en sprei­dt zich gelei­delijk onder ons uit
en nog voor we de gas­theer goed en wel bedankt
en met de smaakvolle inricht­ing gecom­pli­menteerd
kun­nen hebben, slin­geren we ons de gastvrouw langs
kwis­pe­len met groot gemak de kamer hier­van­daan.

Snap je het nu beter? Ik heb er zin in. En er de tijd voor.

Blog­da­tum: 7 decem­ber 2013

In zijn derde dicht­bun­del herneemt Thomas Möhlmann het per­spec­tief van zijn eerdere bun­dels, door dit­maal de ruimte die wij innemen te ver­beelden. Möhlmann laat de lez­er verd­walen in taal én beteke­nis, een kun­st die velen roe­men in zijn poëzie. Naad­loos laat hij gedicht­en en thema’s elka­ar opvol­gen, om zijn rode draad soms weer net zo gemakke­lijk te door­breken. Een bij­na lyrische liefde voor een herken­bare jij-figu­ur overkoe­pelt het geheel en keert steeds weer terug. ‘Waar we wonen’ biedt klink­ende gedicht­en zon­der opsmuk, voor iedereen ver­staan­baar en toch uitda­gend en ver­rader­lijk op elke pag­i­na.

Waar we wonen
Thomas Möhlmann
Uit­gev­er­ij Prometheus
ISBN 9789044625189

~ ~ ~