50books – jaar 2015 – vraag 41

Deze blogpost is deel 41 van 49 in de serie 50books - 2015

Deze week kan ik het kort houden. Alle achtergrondinformatie bij de vraag van deze week staat in het filmpje dat nu volgt. Speel het svp eerst af voordat je verder leest:

Een nieuwe uitgeverij dus. Die van plan is een aantal zaken wat anders te gaan aanpakken dan wat tot nu toe de gewoonte is. Dat ze auteurs meer willen gaan betalen, daar sta ik helemaal achter en juich ik van harte toe. Maar ook dat ze het ebook voortaan meeleveren bij de aankoop van een boek vind ik een prima idee.
Walter van den Berg is een van de auteurs die inmiddels is overgestapt naar deze uitgeverij in spé. Hij schrijft er op zijn weblog het volgende over:

Das Mag, mijn nieuwe uitgeverij, leeft. Er is in ieder geval rumoer: mijn twee nieuwe bazen schreven een opiniestuk over wat ze allemaal anders gaan doen, en daar is een antwoord op gekomen van de gevestigde uitgevers: zo anders gaan jullie het helemaal niet doen, jong rapaille.
De gevestigde uitgevers hebben daar misschien een heel klein beetje gelijk in, weet ik niet, ik ben zelf geen uitgever; ik ben alleen maar zo’n schrijver die als een soort hulpbondscoach op de bank zit te mopperen dat het allemaal beter moet, en ik heb er verstand van zolang mijn gemopper in mijn eigen huiskamer blijft. Maar er is iets waar aan voorbij wordt gegaan in deze discussie: Das Mag heeft jonge lezers gevonden.
[Waarom ik overstap naar een andere uitgeverij]

Ter verduidelijking, de nieuwe uitgeverij kan pas echt van start gaan wanneer er voldoende kapitaal beschikbaar is. En daarvoor is er een crowdfunding campagne in het leven geroepen. Bij 3.000 donateurs zal de grens bereikt zijn dat ze daadwerkelijk kunnen beginnen, en de grens van 1.000 is al in de eerste week gehaald en met nog 24 dagen te gaan moet het haalbaar zijn.
Het mooie is dat je als donateur de boeken ingaat als heuse (mede-)oprichter van een uitgeverij. Mij sprak dat idee onmiddellijk aan. Lang hoefde ik er niet over te denken. En mijn vraag deze week is of het ook iets voor jullie is.
vraag 41:
Zou jij (mede-)oprichter van een nieuwe uitgeverij willen worden?
Lijkt het jou ook wel wat om aan de wieg te staan van een nieuwe uitgeverij? Heb jij het gevoel dat er best wat zaken in de literaire uitgeefwereld anders zouden kunnen, zeker wanneer dat auteurs en lezers ten goede zou komen? Ben jij van mening dat sowieso elk inititiatief om het schrijven en lezen van boeken te promoten gesteund moet worden? Of vind je het maar allemaal onzin? Gewoon een zoveelste startup die met veel bombarie probeert geld in te zamelen zonder een bewezen trackrecord of goed businessplan.
Het kan natuurlijk ook zijn dat je het wel degelijk een fantastisch initiatief vindt maar dat je gewoonweg niet het geld beschikbaar hebt om mee te doen. Mijn vraag is dan ook meer hypothetisch van aard. Ik hoef niet te weten of je daadwerkelijk oprichter bent geworden, maar ben vooral benieuwd naar je antwoord waarom je eventueel wel (of niet) oprichter zou willen worden van een nieuwe uitgeverij. Ik lees het graag in de reacties.

50books201541

~ ~ ~

Icarus – Russell Andrews

Op het weblog van Walter van den Berg las ik zijn leesverslag (geen recensie zoals hij zelf benadrukt) van Rabbit, Run door John Updike. Het is lang geleden dat ik een boek van Updike heb gelezen (misschien wel voor het laatst op de middelbare school) maar ik kreeg meteen de neiging om dit boek te bestellen. Toch is dat niet de reden waarom ik hier naar de blogpost verwijs. Mij gaat het vandaag om zijn afsluitende alinea:

Ik kan me voorstellen dat het boek essentieel is geweest voor Den Literatuur, dat Updike in zijn tijd vernieuwend is geweest, maar ik heb Rabbit, Run niet op het essentiële plankje gezet toen ik klaar was met lezen.

In feite ben ik iets vergelijkbaars aan het doen met mijn Boekenkast project. De boeken die ik in mijn bezit heb laat ik de revue passeren met als doel een oordeel te vellen of ik ze wel of niet in mijn boekenkast wil laten staan. Alleen was ik nog niet zo ver gegaan om de boeken die ik niet meer wil bewaren ook daadwerkelijk te verwijderen in afwachting van een nieuwe bestemming. Dat ga ik vanaf nu wel doen. Kan ik meteen de vrijgekomen ruimte benutten voor nieuwe boeken.

Icarus. The boy who flew too close to the sun. The boy who fell to his death. It is a story that captured the imagination of ten-year-old Jack Keller, but one that is also eerily prescient. For a vicious assault resulted in the murder of Jack’s mother, sending her plummeting seventeen storeys to her death – right in front of her son’s eyes.
Thirty years later, and history is repeating itself in the same horrifice manner. Kid Demeter, a physiotherapist Jack helped raise as a teenager, has fallen to his death. The police think it was an accident, but Jack doesn’t believe them. For Kid had confided in Jack about his ongoing relationship with a string of women, women he gave a series of intriguing nicknames. The Mortician. The Mistake. The Destination. The Murderess.
As Jack delves into Kid’s world, and he realises just how high the stakes really are, he knows only one thing for certain: he must find the killer before the killer finds him, and makes him the final victim…

Icarus
Russell Andrews
Uitgever Warner Books
ISBN 9780751531541

~ ~ ~

Wat ik wel weet: dit boek heb ik in hetzelfde jaar gekocht als dat ik een eerder boek van Russell Andrews had aangeschaft, Gideon. Ik had me prima vermaakt met Gideon tijdens de lange vertraging die we hadden tijdens onze terugreis vanuit Portugal, en ik had zin in meer van Andrews.

Wat ik niet weet: hoe het verhaal in elkaar steekt en wat ik ervan gevonden heb. Zelfs nu ik door het boek blader en her en der wat stukken lees is het geen feest van herkenning.

Dat zegt genoeg en een conclusie is dan ook snel gemaakt.

Eindoordeel: mag weg

~ ~ ~

Ga naar mijn boekenkast om alle tot dusverre besproken boeken te vinden en wie weet zit er eentje tussen die weg mag en waar jij al tijden naar op zoek bent. 

~ ~ ~

#25books

Hallo lieve lezer! Fijn dat jij ook in het nieuwe jaar mijn site weer met een bezoekje vereert. Bij deze wens ik oprecht dat het een jaar mag worden nog mooier dan je jezelf gewenst hebt toen je afgelopen nacht om 12 uur de ogen heel even sloot en een kijkje nam in het nieuwe jaar. Zelf zie ik mijn bijdrage in het streven naar een liefde- en respectvolle omgang met alles wat leeft en bloeit. Daar kan ik mezelf nog heel wat in verbeteren en zal het ook niet nalaten om dat te doen. Verder wil ik proberen minder te klagen en te zeuren. Want om heel eerlijk te zijn, ik heb weinig reden om te klagen en te zeuren. In die zin ben ik een gezegend mens. Dus laat ik daar blij om zijn. Wat niet wil zeggen dat ik groot leed en persoonlijke drama’s bij anderen bagatelliseer. Integendeel. Door mijzelf wat bescheidener op te stellen hoop ik dat de aandacht gaat naar diegenen die echt reden tot klagen hebben (en het vaak niet doen). Dan gaat misschien tevens de hulp hun kant op.

Kortom, laten we er iets prachtigs van maken dit jaar!

~ ~ ~

Op deze eerste dag van het nieuwe jaar wil ik van de gelegenheid gebruik maken om in te haken op een leuke enquête die ik op de site van Inge leest tegenkwam. Het (meer gaan) lezen en vervolgens een leeservaring plaatsen is iets wat bij mij in 2013 vastere vormen heeft aangenomen door de deelname aan Een perfecte dag voor literatuur, en dit jaar ben ik van plan daar vrolijk mee verder te gaan.

[Een overzicht van de boeken die ik het afgelopen jaar heb uitgelezen is hier te vinden.]

Terugblik

1. Wat was het beste boek dat je het afgelopen jaar hebt gelezen? 
Natuurlijk was daar de bijzondere ervaring die ik had met het boek ‘Bloggen als een pro‘ door Elja Daae, maar de keus is gevallen op The Information door James Gleick.

Ik geef hier de ‘informatie’ op de achterflap die mij meteen deed overhalen dit boek aan te schaffen:

We live in the information age. But every era of history has had its own information revolution: the invention of writing, the composition of dictionaries, the creation of the charts that made navigation possible, the discovery of the electronic signal, the cracking of the genetic code.
In The Information, bestselling author of Chaos, James Gleick, tells the story of how human beings use, transmit and keep what they know. From African talking drums to Wikipedia, from Morse code to the ‘bit’, it is a fascinating account of the modern age’s defining idea and a brilliant exploration of how information has repeatedly revolutionised our lives.

2. Welk boek heeft je het meest teleurgesteld het afgelopen jaar?
Teleurgesteld is een te groot woord, maar ik had meer verwacht van The Italian Secretary door Caleb Carr. Ik had net de tv-serie over Sherlock Holmes van de BBC ontdekt en in een korte tijd achter elkaar gekeken. Daarna ‘viel ik een zwart gat’ en ging op zoek in mijn boekenkast waar ik al snel op het boek van Carr stuitte. Eerder had ik van hem o.a. The Alienist gelezen wat me goed bevallen was, daarom ik dacht me geen buil te vallen aan zijn poging om een Sherlock Holmes ‘in de oude stijl’ te schrijven. Dat viel dus wat tegen.

3. Door welk boek ben je het afgelopen jaar aangenaam verrast?
Een verrassing was voor mij The Namesake door Jhumpa Lahiri. Via de spontane boekenruil die Juli en ik zijn begonnen (en die we lekker in ons eigen tempo doen) ben ik aan dit boek begonnen zonder enkele verwachting vooraf. Ik had nog nooit van zowel boek als schrijfster gehoord en ik denk dat ik niet snel zelf voor dit boek gekozen zou hebben. Daarom is er dus zoiets moois als een boekenruil.

4. Als je van alle boeken die je het afgelopen jaar hebt gelezen slechts één titel aan mocht raden.., welk boek zou je dan kiezen?
Simpel. Arabieren kijken door Hassnae Bouazza. Omdat het zo’n belangrijk boek is.

5. Wat is de beste boekenreeks die je het afgelopen jaar hebt ontdekt?
Of het als een reeks gezien wordt, weet ik niet. Maar de boeken van Karl Ove Knausgård gaan mij hopelijk nog veel leesplezier geven. Het eerste deel Vader is in ieder geval grandioos. Liefde ligt klaar.

6. Welke nieuwe, veelbelovende auteur heb je het afgelopen jaar ontdekt?
Dat is toch wel de auteur wiens boek ik als laatste heb gelezen in 2013. Het gaat hier om João Ricardo Pedro die debuteerde met Jouw gezicht zal het laatste zijn:

[…] is van huis uit technisch ingenieur en werkte meer dan tien jaar in de telecommunicatie. In de lente van 2009 werd hij ontslagen en kon hij zijn langgekoesterde droom vervullen: een roman schrijven. Hij ontving er prompt de literaire prijs LeYa voor, waarmee een geldbedrag is gemoeid van 100.000 euro.

7. Heb je dit jaar nog andere genres verkend?
Niet echt, of het moet zijn dat ik opnieuw een poging heb gewaagd tot het lezen van een dichtbundel (Waar we wonen door Thomas Möhlmann). Wat mij betreft gaan dat er meer worden in 2014. En ik bedenk me nu ook dat het lezen van Zeven minuten na middernacht door Patrick Ness onder een nieuw genre valt voor mij, namelijk die van de jeugdliteratuur.

8. Wat was het meest meeslepende, niet-neer-te-leggen boek dat je het afgelopen jaar hebt gelezen?
In de vroege zomer kreeg ik in het kader van een blogtournee het boek De vlinder en de storm door Walter Lucius toegestuurd. De 450 pagina’s van deze superspannende Nederlandse thriller had ik binnen de kortste keren weggelezen. Er schijnen meer delen te volgen.

9. Welk van de boeken die je dit jaar hebt gelezen heeft de allermooiste cover?
Dat is voor mij zonder twijfel het al eerder aangehaalde Zeven minuten na middernacht door Patrick Ness waarvan de fabelachtige illustraties verzorgd zijn door Jim Kay. Gewoonweg grandioos. Om uren in rond te dwalen.

illustratie – Jim Kay

10.Wie is je favoriete personage uit alle boeken die je het afgelopen jaar hebt gelezen?
In heel zijn fout-zijn is dat toch wel het ik-personage uit Van dode mannen win je niet door Walter van den Berg. Deze charmeur met losse handjes weet niet alleen ‘de vrouwtjes’ in te palmen, ook de lezers moeten in sterke schoenen staan willen ze niet een bepaald soort van sympathie voor deze uiterst onsympathieke man voelen. Erg knap wat Walter van den Berg hier voor elkaar heeft gekregen.

11.Welk boek heeft de grootste indruk op je gemaakt in 2013?
Hier twijfel ik tussen twee geschiedenisboeken waarin op verschillende wijze getoond wordt hoe achteloos machthebbers met hun ondergeschikten omgaan. Het is verbijsterend te lezen hoe ontelbaar veel mensenlevens opgeofferd worden voor een zogenaamd hogere zaak. Geschiedenis leert ons een hoop. Vooral dat er geen wijze lessen uit getrokken worden door nieuwe machthebbers die zich aandienen. Ik nomineer ze gewoon allebei: Mao’s massamoord door Frank Dikötter en 1812: Napoleons fatale veldtocht naar Moskou door Adam Zamoyski.

12.Welk boek had een scène die je zo enthousiast maakte, dat je niet kon wachten om er iemand over te vertellen? (Pas op dat je geen spoilers gebruikt!)
Opnieuw een vermelding voor Karl Ove Knausgård. In Vader staat een geweldige scène over hoe de ik-persoon een eerste optreden heeft met de band waarin hij speelt. Op een herfstige dag in 1984 buiten bij een winkelcentrum. Het zou zomaar mijzelf overkomen kunnen zijn. Lees het vanaf pagina 100.

13.Wat is je favoriete relatie (romantisch, vriendschappelijk, familie, enz) uit de boeken die je het afgelopen jaar hebt gelezen?
De relatie tussen Mari en Takahashi in After Dark door Haruki Murakami. Waarom? Hierom:

Takahashi reaches out and takes Mari’s hand. She is momentarily startled but doesn’t pull her hand from his. Takahashi keeps his gentle grip on her hand – her small, soft hand – for a very long time.
“I don’t really want to go,” Mari says.
“To China?”
“Uh-huh.”
“Why not?”
“‘Cause I’m scared.”
“That’s only natural,” he says. “You’re going to a strange, far-off place all by yourself.”
“I know.”
“You’ll be fine, though,” he says. “I know you. And I’ll be waiting for you here.”
Mari nods.
“You’re very pretty,” he says. “Did you know that?”
Mari looks up at Takahashi. Then she withdraws her hand from his and puts it into the pocket of her varsity jacket. Her eyes drop to her feet. She is checking to make sure her yellow sneakers are still clean.
“Thanks. But I want to go home now.”
“I’ll write to you,” he says. “A super-long letter, like in an old-fashioned novel.”
“Okay,” Mari says.

14.Wat is het beste boek dat je hebt gelezen op basis van een recensie?
Een bespreking van Afrikaners. Een volk op drift door Fred de Vries hoorde ik op de radio. Nog diezelfde avond heb ik het boek besteld en meteen begonnen te lezen toen het enkele dagen later bezorgd werd. Geen moment spijt van gehad.

15.Welk boek zou je het allerliefst terug willen zien in de bios, en met welke acteurs in de hoofdrollen?
Omdat ik weet dat The Namesake door Jhumpa Lahiri al verfilmd is, zou ik die het liefst willen zien.

Boeken en Bloggen

16.Wat is je favoriete boekenblog van 2013?
Makkie (zou mijn jongste kleinzoon zeggen). Not just any book en de blogs die Cathelijne Esser op haar eigen site schrijft.

17.Welke review, die je het afgelopen jaar hebt geschreven, is je favoriet?
De fietser en de Mercedes. Over het boek Arabieren kijken door Hassnae Bouazza.

18.Wat is je favoriete boek-gerelateerde ontdekking van het afgelopen jaar? (website, winkel, wat dan ook zolang het maar met boeken te maken heeft.)
De Belgische boekenbeurs in Antwerpen.

19.Wat is jouw mooiste boekenblog moment van 2013?
Dat vond toevalligerwijs ook plaats tijdens die hierboven genoemde boekenbeurs in Antwerpen. En wel de ontmoeting die we hadden met Patrick Ness, schrijver van Zeven minuten na middernacht. Via Een perfecte dag voor literatuur waren we door uitgeverij De Geus uitgenodigd voor een interview met Patrick. Het was een plezierige en leerzame bijeenkomst met deze uiterst vriendelijke man die ook nog zo aardig was om een exemplaar van zijn boek te signeren voor mijn kleinkinderen.

20.Heb je meegedaan aan challenges dit jaar? Zo ja; hoe is dat voor je uitgepakt?
De enige uitdaging die ik mezelf had opgelegd was om 30 boeken of anders minimaal 6.000 pagina’s te lezen. De teller is uiteindelijk blijven stilstaan bij 29 boeken, maar de 6.000 pagina’s ben ik ruimschoots gepasseerd.

Vooruitblik

21.Aan welk boek ben je dit jaar niet toegekomen en staat nu boven aan je nog-te-lezen-lijstje voor volgend jaar?
Marie van Christophe Vekeman.

22.Naar welk boek, wat uitkomt in 2014, kijk je het meest uit?
Heel eerlijk gezegd zou ik niet weten wat er allemaal uitkomt in 2014. Ik laat me maar weer gewoon verrassen.

23.Wat hoop je in 2014 te bereiken met lezen/bloggen?
Meer voldoening te halen uit het lezen omdat het bloggen over boeken je dwingt wat langer na te denken over wat je gelezen hebt. Dat verdiept de leeservaring. Het gelezene blijft ook veel langer hangen is mijn ervaring. Er is dus niets mis met mijn geheugen zoals ik eerder wel dacht.

24.Naar welke boeken-evenementen van 2014 kijk je het meest uit?
Het Crossing Border festival in Den Haag. Ik ben er nog nooit geweest hoewel ik de kans had om er in 2013 via Een perfecte dag voor literatuur naar toe te kunnen. Helaas viel het samen met een hardloopwedstrijd in Nijmegen waar ik me voor had ingeschreven. Dit jaar is het op 13 t/m 15 november. Nieuwe ronden nieuwe kansen.

25.Doe je dit jaar mee aan een lees-challenge? Zo ja; welke?
Yep. Dit jaar ga ik proberen 35 boeken of anders minimaal 7.000 pagina’s te lezen!

~ ~ ~

Cyclische mishandelaar

Deze blogpost is deel 2 van 43 in de serie Een perfecte dag voor literatuur

Nadat ik ‘Van dode mannen win je niet’ door Walter van den Berg voor de tweede maal ademloos in één ruk had uitgelezen, moest ik denken aan een boek over de aantrekkingskracht van foute mannen. Dat stond ergens in de boekenkast van mijn vriendin. Toen ik het gevonden had (de titel is ‘Het monsterverbond‘ en het is geschreven door Carolien Roodvoets) bleef ik eerst een tijdje in gedachten verzonken waarom ze dit boek eigenlijk ooit had aangeschaft alvorens ik doorbladerde naar de inhoudsopgave. Daar vond ik onder hoofdstuk 6 wat ik zocht: Doctor Jekyll en Mister Hyde: de gewelddadige man.

De paragraaf ‘Spiraal van geweld’ in dat hoofdstuk begint als volgt:

In het boek ‘De partnermishandelaar’ [vertaling van ‘The Batterer‘, door Donald Dutton en Susan Golant] wordt de getraumatiseerde mishandelende man omschreven als de cyclische mishandelaar. De aanloop naar het geweld, de uiteindelijke ontlading en de daaropvolgende verzoening verlopen volgens een vast patroon. De cyclus wordt in het algemeen steeds sneller doorlopen en om die reden kun je spreken van een neerwaartse geweldsspiraal. [p.131]

Bij het verder lezen werd het me duidelijk. De ik-persoon in ‘Van dode mannen win je niet’ is een typisch geval van een cyclische mishandelaar. En Walter van den Berg heeft ‘m trefzeker beschreven.

‘Van dode mannen win je niet’ is het derde boek dat besproken wordt door de bloggers van ‘Een perfecte dag voor literatuur’, en voor mij het tweede waaraan ik aan meedoe nadat ik ‘Marie’ aan me voorbij had laten gaan (iets wat ik binnenkort alsnog ga goedmaken). Op de achterflap staat te lezen dat:

De jeugd van Walter van den Berg werd getekend door een gewelddadige stiefvader. Om de psychologie van het geweld te doorgronden kroop hij in het hoofd van de man die zijn moeder terroriseerde.

Zoals gezegd ben ik van mening dat hem dat meer dan gelukt is. Als lezer krijg je pijnlijk nauwkeurig te zien hoe de ik-persoon in het leven staat en wat dit voor desastreuze gevolgen heeft voor zijn omgeving. Tegelijkertijd vraag ik me ook af in hoeverre het louterend voor Van den Berg is geweest dit verhaal op te schrijven, want hoewel ik weet dat het een doodzonde is om teveel te willen lezen over de schrijver in zijn teksten, valt er met zo’n tekst op de achterflap eigenlijk niet aan te ontkomen. In mijn blogpost kom ik er later nog op terug, maar aanwijzingen dat Wesley (in wie we Walter niet mogen herkennen, nee dat mag echt niet) een flink trauma heeft overgehouden aan de kortstondige relate tussen zijn moeder en de ik-persoon vinden we door heel het boek.

Doordat Van den Berg gekozen heeft voor een verhaalperspectief vanuit de ik-persoon die het huiselijk geweld pleegt, krijgen we vanwege de gehanteerde monologue intérieur een goed beeld van zijn beweegredenen. Of die te verdedigen zijn is niet aan de orde, wel dat het daardoor een meeslepend verhaal is geworden. Van den Berg weet de mishandelaar uiterst geloofwaardig neer te zetten. Zo geloofwaardig dat je regelmatig geneigd bent een heel stuk in zijn redeneertrant mee te gaan voordat je beseft dat je op een glijdende schaal bent geraakt. Dat vind ik het knappe in dit  verhaal.

Net zoals de ik-persoon bij iedere opeenvolgende verovering in het begin de aardige jongen uithangt, zo wordt de lezer bij aanvang van het verhaal ook ingepalmd door de charme van deze man. Maar niet voor lang. Al snel wordt duidelijk dat hij zichzelf gedwongen voelt te handelen volgens een ijzeren wetmatigheid die soms buiten hem om lijkt te gaan. In een van de eerste hoofdstukken die we te lezen krijgen is een scène waar hij de huur voor een bootje gaat opzeggen. Omdat de eigenaar hem de borgsom niet terug wil betalen vanwege wat kleine schade, besluit de ik-persoon vervolgens om dan maar de gehele boot kort en klein te slaan.

Het is deze manier van redeneren die in de loop van het verhaal steeds opnieuw laat zien hoe de ik-persoon ‘gevangen’ zit in zijn eigen logica en tevens verklaart waarom hij telkens ontspoort. Zijn pogingen om controle uit te oefenen botsen onophoudelijk met de schijnbaar niet te doorbreken patronen waarbinnen zijn relaties zich voltrekken. Drank speelt daarbij een belangrijke rol. Wanneer hij gaat drinken, zet dit meteen alles op scherp. Dan komen de slangen tevoorschijn en dreigt hij de controle te verliezen. Bij een nieuwe relatie zoekt de ik-persoon eerst nog naar een externe uitlaapklep. Maar altijd komt daar dat moment waarop de eerste klap wordt uitgedeeld en waarna de relatie nooit meer terug kan naar hoe het daarvoor was. De neerwaartse geweldsspiraal is definitief ingezet:

De eerste keer bij een nieuwe vrouw – het voelt slecht en het voelt goed, alsof je iets slechts doet dat je hebt gemist.
En erna is er het beperken van de schade, kijken wat de reactie is, heeft ze door dat het haar eigen schuld is? Dat ze ervoor had kunnen zorgen dat het niet gebeurde? [p.135]

Wat Van den Berg naar mijn idee uiterst geraffineerd doet is het uitgebreid beschrijven en verweven van twee relaties die zich chronologisch gezien na elkaar afspelen. De ene is die van de ik-persoon met de moeder van Wesley en de andere is met Trudy, moeder van een dochter. Omdat ze om beurten beschreven worden krijgen we als lezer een beter beeld van de vaste lijnen waarlangs de relaties zich afspelen. De ik-persoon is zich hier zelf ook terdege van bewust, maar ondergaat het met een zekere gelatenheid of defaitisme. De consequenties voor zijn slachtoffers (die hij niet als zodanig ziet, ze hebben zelf schuld) zijn er niet minder om:

En omdat we wisten wat het patroon was, was het voor mij ook makkelijker. [p.76]

Het is daardoor heel verleidelijk om met de ik-persoon mee te gaan in verzuchtingen als dat alle vrouwen hetzelfde zijn, dat ze eerst de boot afhouden, maar dat dat slechts voor de vorm is, dat ze slechte moeders zijn, dat ze alles zelf over zich afroepen maar desalniettemin altijd weer gezien worden als slachtoffers. Het is voor hem duidelijk hoe de wereld in elkaar zit en het komt hem vreemd over waarom deze vrouwen dat niet zien. Hoe het kan dat ze hem elke keer weer binnen laten? Zeker wanneer ze ook nog kinderen hebben:

En ik vroeg het haar toen: wat ben je voor moeder als je mij in je gezin toelaat? Wat ben je voor moeder? [p.189]

Wat me bij Wesley brengt (Wesley dus, niet Walter).

Wesley is twaalf wanneer zijn moeder een relatie krijgt met de ik-persoon. Twee jaar later, wanneer het geweld volledig dreigt te escaleren, besluit zij samen met Wesley te vluchten:

Verdwijnen was het beste wat je moeder voor je gedaan heeft in die tijd, wist je dat? [p.44]

Omdat veel van de klappen uitgedeeld werden waar Wesley niet bij was (de ik-persoon heeft zo zijn principes), kan het zijn dat hij waarschijnlijk in die tijd de schuld van het escaleren van de relatie juist bij zijn moeder en zichzelf heeft gelegd in plaats van bij de ik-persoon. Later zal hem duidelijk geworden zijn hoe de situatie echt was maar toen was het leed al geleden.

Wat het moeilijk maakt om de uitlatingen van de ik-persoon op waarde te schatten, is dat we alleen zijn versie van het verhaal meekrijgen. Over hoe gelukkig ze een tijdlang met z’n drietjes waren geweest. Hoe hij erna continu is blijven denken aan Wesley en hoe trots hij op hem was wanneer hij iets over hem te weten kwam. Het lijkt er op dat de jongen wel degelijk wat tot bloei kwam toen de stiefvader zijn intrede deed. Misschien heeft het Wesley zelfs wel geholpen om over het verlies van zijn echte vader te komen. Kortom, hij zag Wesley wel degelijk staan toen hij in hun leven verkeerde. Maar het is de schrijver Van den Berg die hem deze woorden (met terugwerkende kracht) in de mond legt. Dat is voor mij het schrijnende aan deze fascinerende roman.

Toen het abrupt in alle hevigheid tot een einde kwam, bleek de cyclische mishandelaar niet alleen een foute man te zijn maar ook nog eens een foute vader. Zijn cynische opvatting over de eindigheid van de relatie ten spijt:

We wisten wat we hadden en we wisten wat er mis kon gaan. [p.189]

Dat wist de ik-persoon misschien, maar voor het kind was dit helemaal niet het geval. De wonden die daardoor geslagen werden (nogmaals, bij Wesley) door deze onvoorziene breuk zijn nooit geheeld. Het was deze verhaallijn of -dimensie die me diep raakte. Waardoor het voor mij een geslaagde roman is geworden, maar wel eentje die pijn doet om te lezen.

Als je een vrouw slaat, doe je je ringen af. Je raakt haar op haar lijf, haar ledematen, maar nooit in het gezicht. En na afloop heb je spijt, want dat gelooft ze. Elke keer weer.

De verteller van deze roman kent de regels van het spel. Met overdonderende charme dringt hij binnen in het leven van een vrouw. Als hij eenmaal haar vertrouwen gewonnen heeft, toont hij zijn ware aard.

Van dode mannen win je niet
Walter van den Berg
Uitgeverij De Bezige Bij b.v.
ISBN 978023485117

~ ~ ~

Deze boekbespreking is mijn tweede bijdrage voor de bloggersleesclub ‘Een perfecte dag voor literatuur’.

Het volgende boek dat ik voor de bloggersleesclub ga lezen is ‘Wat alleen de roman kan zeggen’, door Oek de Jong. De datum waarop we hierover gaan bloggen is voorlopig vastgesteld op 15 november.

~ ~ ~

update namiddag 30 oktober: ik kan het niet laten om hier een tweet van de auteur zelf te embedden…

@petepel Dankjewel voor die mooie recensie. Je hebt het boek heel aandachtig en scherp gelezen, da’s fijn voor den schrijver.

— Walter van den Berg (@vandenb) October 30, 2013

~ ~ ~

Werk

Het lijkt wel werk. Heb ik net mijn eerste bijdrage voor de nieuwe bloggersleesclub ‘Een perfecte dag voor literatuur’ geplaatst over het boek ‘Niets en niemand’ door Ivo Bonthuis, en dan tref ik deze avond bij thuiskomst alweer een nieuw te recenseren exemplaar aan. Ditmaal is het ‘Van dode mannen win je niet’, de derde roman van Walter van den Berg. Alsof ik niets anders te doen heb! [mogelijkheid om te reageren is uitgeschakeld]

Maar ik ben er blij mee. Wat zeg ik? Ik ben trots. Voel me vereerd dat ik deze buitenkans krijg om maandelijks 1x tot 2x over een recent verschenen boek te mogen bloggen. Het is min of meer komen aanwaaien en ik heb het met beide handen aangegrepen omdat ik er voor mijn gevoel aan toe was. En het bevalt uitstekend. De keuze om met het boek van Ivo Bonthuis te beginnen is goed uitgevallen. Een uiterst leesbaar boek dat desalniettemin redelijk complex in elkaar steekt. Ik heb het met plezier gelezen en het was geen enkel probleem om er een blog over te schrijven.

Met het werk van Walter van den Berg ben ik, net zoals dat het geval was bij Bonthuis, niet bekend. Toen de shortlist van boeken doorgegeven werd, heb ik zijn boek uitgekozen vanwege het thema van ‘de foute man’. Ik blijf het fascinerend vinden hoe het sommige (vele?) mannen toch elke keer weer lukt om een vrouw te versieren en vervolgens het leven van diezelfde vrouw volledig te verwoesten middels overspel en/of geweld. Voor deze roman heeft de schrijver gepoogd zich te verplaatsen in zijn stiefvader. Een man die er bepaald niet vies van was om zijn vrouw (de moeder van Walter dus) regelmatig een stevig pak slaag te verkopen.

Blogdatum: 30 oktober 2013

Als je een vrouw slaat, doe je je ringen af. Je raakt haar op haar lijf, haar ledematen, maar nooit in het gezicht. En na afloop heb je spijt, want dat gelooft ze. Elke keer weer.
De verteller van deze roman kent de regels van het spel. Met overdonderende charme dringt hij binnen in het leven van een vrouw. Als hij eenmaal haar vertrouwen gewonnen heeft, toont hij zijn ware aard.

Van dode mannen win je niet
Walter van den Berg
Uitgeverij De Bezige Bij b.v.
ISBN 978023485117

~ ~ ~