50books – jaar 2015 – vraag 41

Deze blog­post is deel 41 van 49 in de serie 50books — 2015

Deze week kan ik het kort houden. Alle achter­grond­in­for­matie bij de vraag van deze week staat in het film­p­je dat nu vol­gt. Speel het svp eerst af voor­dat je verder leest:

Een nieuwe uit­gev­er­ij dus. Die van plan is een aan­tal zak­en wat anders te gaan aan­pakken dan wat tot nu toe de gewoonte is. Dat ze auteurs meer willen gaan betal­en, daar sta ik hele­maal achter en juich ik van harte toe. Maar ook dat ze het ebook voor­taan meelev­eren bij de aankoop van een boek vind ik een pri­ma idee.
Wal­ter van den Berg is een van de auteurs die inmid­dels is overgestapt naar deze uit­gev­er­ij in spé. Hij schri­jft er op zijn weblog het vol­gende over:

Das Mag, mijn nieuwe uit­gev­er­ij, leeft. Er is in ieder geval rumo­er: mijn twee nieuwe bazen schreven een opini­es­tuk over wat ze alle­maal anders gaan doen, en daar is een antwo­ord op gekomen van de geves­tigde uit­gev­ers: zo anders gaan jul­lie het hele­maal niet doen, jong rapaille.
De geves­tigde uit­gev­ers hebben daar miss­chien een heel klein beet­je gelijk in, weet ik niet, ik ben zelf geen uit­gev­er; ik ben alleen maar zo’n schri­jver die als een soort hulp­bond­scoach op de bank zit te mop­peren dat het alle­maal beter moet, en ik heb er ver­stand van zolang mijn gemop­per in mijn eigen huiskamer bli­jft. Maar er is iets waar aan voor­bij wordt gegaan in deze dis­cussie: Das Mag heeft jonge lez­ers gevon­den.
[Waarom ik over­stap naar een andere uit­gev­er­ij]

Ter ver­duidelijk­ing, de nieuwe uit­gev­er­ij kan pas echt van start gaan wan­neer er vol­doende kap­i­taal beschik­baar is. En daar­voor is er een crowd­fund­ing cam­pagne in het lev­en geroepen. Bij 3.000 dona­teurs zal de grens bereikt zijn dat ze daad­w­erke­lijk kun­nen begin­nen, en de grens van 1.000 is al in de eerste week gehaald en met nog 24 dagen te gaan moet het haal­baar zijn.
Het mooie is dat je als dona­teur de boeken ingaat als heuse (mede-)oprichter van een uit­gev­er­ij. Mij sprak dat idee onmid­del­lijk aan. Lang hoefde ik er niet over te denken. En mijn vraag deze week is of het ook iets voor jul­lie is.
vraag 41:
Zou jij (mede-)oprichter van een nieuwe uit­gev­er­ij willen wor­den?
Lijkt het jou ook wel wat om aan de wieg te staan van een nieuwe uit­gev­er­ij? Heb jij het gevoel dat er best wat zak­en in de lit­eraire uit­geefw­ereld anders zouden kun­nen, zek­er wan­neer dat auteurs en lez­ers ten goede zou komen? Ben jij van mening dat sowieso elk ini­ti­ti­atief om het schri­jven en lezen van boeken te pro­moten ges­te­und moet wor­den? Of vind je het maar alle­maal onzin? Gewoon een zoveel­ste start­up die met veel bom­barie probeert geld in te zame­len zon­der een bewezen track­record of goed busi­ness­plan.
Het kan natu­urlijk ook zijn dat je het wel degelijk een fan­tastisch ini­ti­atief vin­dt maar dat je gewoon­weg niet het geld beschik­baar hebt om mee te doen. Mijn vraag is dan ook meer hypo­thetisch van aard. Ik hoef niet te weten of je daad­w­erke­lijk oprichter bent gewor­den, maar ben vooral benieuwd naar je antwo­ord waarom je eventueel wel (of niet) oprichter zou willen wor­den van een nieuwe uit­gev­er­ij. Ik lees het graag in de reac­ties.

50books201541

~ ~ ~

Icarus — Russell Andrews

Op het weblog van Wal­ter van den Berg las ik zijn leesver­slag (geen recen­sie zoals hij zelf benadrukt) van Rab­bit, Run door John Updike. Het is lang gele­den dat ik een boek van Updike heb gelezen (miss­chien wel voor het laatst op de mid­del­bare school) maar ik kreeg meteen de neig­ing om dit boek te bestellen. Toch is dat niet de reden waarom ik hier naar de blog­post ver­wi­js. Mij gaat het van­daag om zijn afs­lui­tende alin­ea:

Ik kan me voorstellen dat het boek essen­tieel is geweest voor Den Lit­er­atu­ur, dat Updike in zijn tijd vernieuwend is geweest, maar ik heb Rab­bit, Run niet op het essen­tiële plankje gezet toen ik klaar was met lezen.

In feite ben ik iets vergelijk­baars aan het doen met mijn Boekenkast project. De boeken die ik in mijn bez­it heb laat ik de revue passeren met als doel een oordeel te vellen of ik ze wel of niet in mijn boekenkast wil lat­en staan. Alleen was ik nog niet zo ver gegaan om de boeken die ik niet meer wil bewaren ook daad­w­erke­lijk te ver­wi­jderen in afwacht­ing van een nieuwe bestem­ming. Dat ga ik vanaf nu wel doen. Kan ik meteen de vri­jgekomen ruimte benut­ten voor nieuwe boeken.

Icarus. The boy who flew too close to the sun. The boy who fell to his death. It is a sto­ry that cap­tured the imag­i­na­tion of ten-year-old Jack Keller, but one that is also eeri­ly pre­scient. For a vicious assault result­ed in the mur­der of Jack’s moth­er, send­ing her plum­met­ing sev­en­teen storeys to her death — right in front of her son’s eyes.
Thir­ty years lat­er, and his­to­ry is repeat­ing itself in the same hor­ri­fice man­ner. Kid Deme­ter, a phys­io­ther­a­pist Jack helped raise as a teenag­er, has fall­en to his death. The police think it was an acci­dent, but Jack doesn’t believe them. For Kid had con­fid­ed in Jack about his ongo­ing rela­tion­ship with a string of women, women he gave a series of intrigu­ing nick­names. The Mor­ti­cian. The Mis­take. The Des­ti­na­tion. The Mur­der­ess.
As Jack delves into Kid’s world, and he realis­es just how high the stakes real­ly are, he knows only one thing for cer­tain: he must find the killer before the killer finds him, and makes him the final vic­tim…

Icarus
Rus­sell Andrews
Uit­gev­er Warn­er Books
ISBN 9780751531541

~ ~ ~

Wat ik wel weet: dit boek heb ik in het­zelfde jaar gekocht als dat ik een eerder boek van Rus­sell Andrews had aangeschaft, Gideon. Ik had me pri­ma ver­maakt met Gideon tij­dens de lange ver­trag­ing die we had­den tij­dens onze teru­greis vanu­it Por­tu­gal, en ik had zin in meer van Andrews.

Wat ik niet weet: hoe het ver­haal in elka­ar steekt en wat ik ervan gevon­den heb. Zelfs nu ik door het boek blad­er en her en der wat stukken lees is het geen feest van herken­ning.

Dat zegt genoeg en een con­clusie is dan ook snel gemaakt.

Eindoordeel: mag weg

~ ~ ~

Ga naar mijn boekenkast om alle tot dusverre bespro­ken boeken te vin­den en wie weet zit er een­t­je tussen die weg mag en waar jij al tij­den naar op zoek bent. 

~ ~ ~

#25books

Hal­lo lieve lez­er! Fijn dat jij ook in het nieuwe jaar mijn site weer met een bezoek­je vereert. Bij deze wens ik oprecht dat het een jaar mag wor­den nog mooier dan je jezelf gewenst hebt toen je afgelopen nacht om 12 uur de ogen heel even sloot en een kijk­je nam in het nieuwe jaar. Zelf zie ik mijn bij­drage in het streven naar een liefde- en respectvolle omgang met alles wat leeft en bloeit. Daar kan ik mezelf nog heel wat in ver­beteren en zal het ook niet nalat­en om dat te doen. Verder wil ik proberen min­der te kla­gen en te zeuren. Want om heel eerlijk te zijn, ik heb weinig reden om te kla­gen en te zeuren. In die zin ben ik een geze­gend mens. Dus laat ik daar blij om zijn. Wat niet wil zeggen dat ik groot leed en per­soon­lijke drama’s bij anderen bagatel­liseer. Inte­gen­deel. Door mijzelf wat beschei­den­er op te stellen hoop ik dat de aan­dacht gaat naar diege­nen die echt reden tot kla­gen hebben (en het vaak niet doen). Dan gaat miss­chien tevens de hulp hun kant op.

Kor­tom, lat­en we er iets prachtigs van mak­en dit jaar!

~ ~ ~

Op deze eerste dag van het nieuwe jaar wil ik van de gele­gen­heid gebruik mak­en om in te hak­en op een leuke enquête die ik op de site van Inge leest tegenkwam. Het (meer gaan) lezen en ver­vol­gens een leeser­var­ing plaat­sen is iets wat bij mij in 2013 vastere vor­men heeft aangenomen door de deel­name aan Een per­fecte dag voor lit­er­atu­ur, en dit jaar ben ik van plan daar vrolijk mee verder te gaan.

[Een overzicht van de boeken die ik het afgelopen jaar heb uit­gelezen is hier te vin­den.]

Terugblik

1. Wat was het beste boek dat je het afgelopen jaar hebt gelezen? 
Natu­urlijk was daar de bij­zon­dere ervar­ing die ik had met het boek ‘Bloggen als een pro’ door Elja Daae, maar de keus is gevallen op The Infor­ma­tion door James Gle­ick.

Ik geef hier de ‘infor­matie’ op de achter­flap die mij meteen deed over­halen dit boek aan te schaf­fen:

We live in the infor­ma­tion age. But every era of his­to­ry has had its own infor­ma­tion rev­o­lu­tion: the inven­tion of writ­ing, the com­po­si­tion of dic­tio­nar­ies, the cre­ation of the charts that made nav­i­ga­tion pos­si­ble, the dis­cov­ery of the elec­tron­ic sig­nal, the crack­ing of the genet­ic code.
In The Infor­ma­tion, best­selling author of Chaos, James Gle­ick, tells the sto­ry of how human beings use, trans­mit and keep what they know. From African talk­ing drums to Wikipedia, from Morse code to the ‘bit’, it is a fas­ci­nat­ing account of the mod­ern age’s defin­ing idea and a bril­liant explo­ration of how infor­ma­tion has repeat­ed­ly rev­o­lu­tionised our lives.

2. Welk boek heeft je het meest teleurgesteld het afgelopen jaar?
Teleurgesteld is een te groot woord, maar ik had meer verwacht van The Ital­ian Sec­re­tary door Caleb Carr. Ik had net de tv-serie over Sher­lock Holmes van de BBC ont­dekt en in een korte tijd achter elka­ar gekeken. Daar­na ‘viel ik een zwart gat’ en ging op zoek in mijn boekenkast waar ik al snel op het boek van Carr stuitte. Eerder had ik van hem o.a. The Alienist gelezen wat me goed bevallen was, daarom ik dacht me geen buil te vallen aan zijn poging om een Sher­lock Holmes ‘in de oude sti­jl’ te schri­jven. Dat viel dus wat tegen.

3. Door welk boek ben je het afgelopen jaar aan­ge­naam ver­rast?
Een ver­rass­ing was voor mij The Name­sake door Jhumpa Lahiri. Via de spon­tane boeken­ruil die Juli en ik zijn begonnen (en die we lekker in ons eigen tem­po doen) ben ik aan dit boek begonnen zon­der enkele verwacht­ing vooraf. Ik had nog nooit van zow­el boek als schri­jf­ster geho­ord en ik denk dat ik niet snel zelf voor dit boek gekozen zou hebben. Daarom is er dus zoi­ets moois als een boeken­ruil.

4. Als je van alle boeken die je het afgelopen jaar hebt gelezen slechts één titel aan mocht raden.., welk boek zou je dan kiezen?
Sim­pel. Ara­bieren kijken door Has­s­nae Bouaz­za. Omdat het zo’n belan­grijk boek is.

5. Wat is de beste boeken­reeks die je het afgelopen jaar hebt ont­dekt?
Of het als een reeks gezien wordt, weet ik niet. Maar de boeken van Karl Ove Knaus­gård gaan mij hopelijk nog veel leesplezi­er geven. Het eerste deel Vad­er is in ieder geval grandioos. Liefde ligt klaar.

6. Welke nieuwe, veel­belovende auteur heb je het afgelopen jaar ont­dekt?
Dat is toch wel de auteur wiens boek ik als laat­ste heb gelezen in 2013. Het gaat hier om João Ricar­do Pedro die debu­teerde met Jouw gezicht zal het laat­ste zijn:

[…] is van huis uit tech­nisch inge­nieur en werk­te meer dan tien jaar in de telecom­mu­ni­catie. In de lente van 2009 werd hij ontsla­gen en kon hij zijn langgekoes­ter­de droom vervullen: een roman schri­jven. Hij ontv­ing er prompt de lit­eraire pri­js LeYa voor, waarmee een geldbedrag is gemoeid van 100.000 euro.

7. Heb je dit jaar nog andere gen­res verk­end?
Niet echt, of het moet zijn dat ik opnieuw een poging heb gewaagd tot het lezen van een dicht­bun­del (Waar we wonen door Thomas Möhlmann). Wat mij betre­ft gaan dat er meer wor­den in 2014. En ik bedenk me nu ook dat het lezen van Zeven minuten na mid­der­nacht door Patrick Ness onder een nieuw genre valt voor mij, namelijk die van de jeugdlit­er­atu­ur.

8. Wat was het meest meeslepende, niet-neer-te-leggen boek dat je het afgelopen jaar hebt gelezen?
In de vroege zomer kreeg ik in het kad­er van een blog­tournee het boek De vlin­der en de storm door Wal­ter Lucius toeges­tu­urd. De 450 pagina’s van deze super­span­nende Ned­er­landse thriller had ik bin­nen de kort­ste keren weggelezen. Er schi­j­nen meer delen te vol­gen.

9. Welk van de boeken die je dit jaar hebt gelezen heeft de aller­mooiste cov­er?
Dat is voor mij zon­der twi­jfel het al eerder aange­haalde Zeven minuten na mid­der­nacht door Patrick Ness waar­van de fabelachtige illus­traties ver­zorgd zijn door Jim Kay. Gewoon­weg grandioos. Om uren in rond te dwalen.

illus­tratie — Jim Kay

10.Wie is je favori­ete per­son­age uit alle boeken die je het afgelopen jaar hebt gelezen?
In heel zijn fout-zijn is dat toch wel het ik-per­son­age uit Van dode man­nen win je niet door Wal­ter van den Berg. Deze charmeur met losse hand­jes weet niet alleen ‘de vrouwt­jes’ in te pal­men, ook de lez­ers moeten in sterke schoe­nen staan willen ze niet een bepaald soort van sym­pa­thie voor deze uiterst onsym­pa­thieke man voe­len. Erg knap wat Wal­ter van den Berg hier voor elka­ar heeft gekre­gen.

11.Welk boek heeft de groot­ste indruk op je gemaakt in 2013?
Hier twi­jfel ik tussen twee geschiedenis­boeken waarin op ver­schil­lende wijze getoond wordt hoe achteloos machtheb­bers met hun ondergeschik­ten omgaan. Het is ver­bi­jsterend te lezen hoe ontel­baar veel mensen­levens opge­of­ferd wor­den voor een zoge­naamd hogere zaak. Geschiede­nis leert ons een hoop. Vooral dat er geen wijze lessen uit getrokken wor­den door nieuwe machtheb­bers die zich aan­di­enen. Ik nom­i­neer ze gewoon alle­bei: Mao’s mas­samo­ord door Frank Diköt­ter en 1812: Napoleons fatale veld­tocht naar Mosk­ou door Adam Zamoys­ki.

12.Welk boek had een scène die je zo ent­hou­si­ast maak­te, dat je niet kon wacht­en om er iemand over te vertellen? (Pas op dat je geen spoil­ers gebruikt!)
Opnieuw een ver­meld­ing voor Karl Ove Knaus­gård. In Vad­er staat een geweldige scène over hoe de ik-per­soon een eerste optre­den heeft met de band waarin hij speelt. Op een herf­stige dag in 1984 buiten bij een winkel­cen­trum. Het zou zomaar mijzelf overkomen kun­nen zijn. Lees het vanaf pag­i­na 100.

13.Wat is je favori­ete relatie (roman­tisch, vriend­schap­pelijk, fam­i­lie, enz) uit de boeken die je het afgelopen jaar hebt gelezen?
De relatie tussen Mari en Taka­hashi in After Dark door Haru­ki Muraka­mi. Waarom? Hierom:

Taka­hashi reach­es out and takes Mari’s hand. She is momen­tar­i­ly star­tled but doesn’t pull her hand from his. Taka­hashi keeps his gen­tle grip on her hand — her small, soft hand — for a very long time.
“I don’t real­ly want to go,” Mari says.
“To Chi­na?”
“Uh-huh.”
“Why not?”
“ ‘Cause I’m scared.”
“That’s only nat­ur­al,” he says. “You’re going to a strange, far-off place all by your­self.”
“I know.”
“You’ll be fine, though,” he says. “I know you. And I’ll be wait­ing for you here.”
Mari nods.
“You’re very pret­ty,” he says. “Did you know that?”
Mari looks up at Taka­hashi. Then she with­draws her hand from his and puts it into the pock­et of her var­si­ty jack­et. Her eyes drop to her feet. She is check­ing to make sure her yel­low sneak­ers are still clean.
“Thanks. But I want to go home now.”
“I’ll write to you,” he says. “A super-long let­ter, like in an old-fash­ioned nov­el.”
“Okay,” Mari says.

14.Wat is het beste boek dat je hebt gelezen op basis van een recen­sie?
Een besprek­ing van Afrikan­ers. Een volk op drift door Fred de Vries hoorde ik op de radio. Nog diezelfde avond heb ik het boek besteld en meteen begonnen te lezen toen het enkele dagen lat­er bezorgd werd. Geen moment spi­jt van gehad.

15.Welk boek zou je het aller­lief­st terug willen zien in de bios, en met welke acteurs in de hoof­drollen?
Omdat ik weet dat The Name­sake door Jhumpa Lahiri al ver­filmd is, zou ik die het lief­st willen zien.

Boeken en Bloggen

16.Wat is je favori­ete boeken­blog van 2013?
Makkie (zou mijn jong­ste klein­zoon zeggen). Not just any book en de blogs die Cathe­li­jne Ess­er op haar eigen site schri­jft.

17.Welke review, die je het afgelopen jaar hebt geschreven, is je favori­et?
De fietser en de Mer­cedes. Over het boek Ara­bieren kijken door Has­s­nae Bouaz­za.

18.Wat is je favori­ete boek-gere­la­teerde ont­dekking van het afgelopen jaar? (web­site, winkel, wat dan ook zolang het maar met boeken te mak­en heeft.)
De Bel­gis­che boeken­beurs in Antwer­pen.

19.Wat is jouw mooiste boeken­blog moment van 2013?
Dat vond toe­val­liger­wi­js ook plaats tij­dens die hier­boven genoemde boeken­beurs in Antwer­pen. En wel de ont­moet­ing die we had­den met Patrick Ness, schri­jver van Zeven minuten na mid­der­nacht. Via Een per­fecte dag voor lit­er­atu­ur waren we door uit­gev­er­ij De Geus uitgen­odigd voor een inter­view met Patrick. Het was een plezierige en leerzame bijeenkomst met deze uiterst vrien­delijke man die ook nog zo aardig was om een exem­plaar van zijn boek te signeren voor mijn kleinkinderen.

20.Heb je meegedaan aan chal­lenges dit jaar? Zo ja; hoe is dat voor je uit­gepakt?
De enige uitdag­ing die ik mezelf had opgelegd was om 30 boeken of anders min­i­maal 6.000 pagina’s te lezen. De teller is uitein­delijk bli­jven stil­staan bij 29 boeken, maar de 6.000 pagina’s ben ik ruim­schoots gepasseerd.

Vooruitblik

21.Aan welk boek ben je dit jaar niet toegekomen en staat nu boven aan je nog-te-lezen-lijst­je voor vol­gend jaar?
Marie van Christophe Veke­man.

22.Naar welk boek, wat uitkomt in 2014, kijk je het meest uit?
Heel eerlijk gezegd zou ik niet weten wat er alle­maal uitkomt in 2014. Ik laat me maar weer gewoon ver­rassen.

23.Wat hoop je in 2014 te bereiken met lezen/bloggen?
Meer vol­doen­ing te halen uit het lezen omdat het bloggen over boeken je dwingt wat langer na te denken over wat je gelezen hebt. Dat verdiept de leeser­var­ing. Het gelezene bli­jft ook veel langer hangen is mijn ervar­ing. Er is dus niets mis met mijn geheugen zoals ik eerder wel dacht.

24.Naar welke boeken-even­e­menten van 2014 kijk je het meest uit?
Het Cross­ing Bor­der fes­ti­val in Den Haag. Ik ben er nog nooit geweest hoewel ik de kans had om er in 2013 via Een per­fecte dag voor lit­er­atu­ur naar toe te kun­nen. Helaas viel het samen met een hard­loop­wed­stri­jd in Nijmegen waar ik me voor had ingeschreven. Dit jaar is het op 13 t/m 15 novem­ber. Nieuwe ron­den nieuwe kansen.

25.Doe je dit jaar mee aan een lees-chal­lenge? Zo ja; welke?
Yep. Dit jaar ga ik proberen 35 boeken of anders min­i­maal 7.000 pagina’s te lezen!

~ ~ ~

Cyclische mishandelaar

Deze blog­post is deel 2 van 43 in de serie Een per­fecte dag voor lit­er­atu­ur

Nadat ik ‘Van dode man­nen win je niet’ door Wal­ter van den Berg voor de tweede maal adem­loos in één ruk had uit­gelezen, moest ik denken aan een boek over de aantrekkingskracht van foute man­nen. Dat stond ergens in de boekenkast van mijn vriendin. Toen ik het gevon­den had (de titel is ‘Het mon­ster­ver­bond’ en het is geschreven door Car­olien Rood­voets) bleef ik eerst een tijd­je in gedacht­en ver­zonken waarom ze dit boek eigen­lijk ooit had aangeschaft alvorens ik door­bladerde naar de inhoud­sop­gave. Daar vond ik onder hoofd­stuk 6 wat ik zocht: Doc­tor Jekyll en Mis­ter Hyde: de geweld­dadi­ge man.

De para­graaf ‘Spi­raal van geweld’ in dat hoofd­stuk begint als vol­gt:

In het boek ‘De part­ner­mis­han­de­laar’ [ver­tal­ing van ‘The Bat­ter­er’, door Don­ald Dut­ton en Susan Golant] wordt de getrau­ma­tiseerde mis­han­de­lende man omschreven als de cyclis­che mis­han­de­laar. De aan­loop naar het geweld, de uitein­delijke ont­lad­ing en de daaropvol­gende ver­zoen­ing ver­lopen vol­gens een vast patroon. De cyclus wordt in het alge­meen steeds sneller door­lopen en om die reden kun je spreken van een neer­waartse geweldsspi­raal. [p.131]

Bij het verder lezen werd het me duidelijk. De ik-per­soon in ‘Van dode man­nen win je niet’ is een typ­isch geval van een cyclis­che mis­han­de­laar. En Wal­ter van den Berg heeft ‘m tre­fzek­er beschreven.

Van dode man­nen win je niet’ is het derde boek dat bespro­ken wordt door de blog­gers van ‘Een per­fecte dag voor lit­er­atu­ur’, en voor mij het tweede waaraan ik aan mee­doe nadat ik ‘Marie’ aan me voor­bij had lat­en gaan (iets wat ik bin­nenko­rt alsnog ga goed­mak­en). Op de achter­flap staat te lezen dat:

De jeugd van Wal­ter van den Berg werd getek­end door een geweld­dadi­ge stief­vad­er. Om de psy­cholo­gie van het geweld te door­gron­den kroop hij in het hoofd van de man die zijn moed­er ter­roriseerde.

Zoals gezegd ben ik van mening dat hem dat meer dan gelukt is. Als lez­er kri­jg je pijn­lijk nauwkeurig te zien hoe de ik-per­soon in het lev­en staat en wat dit voor desas­treuze gevol­gen heeft voor zijn omgev­ing. Tegelijk­er­ti­jd vraag ik me ook af in hoev­erre het louterend voor Van den Berg is geweest dit ver­haal op te schri­jven, want hoewel ik weet dat het een doo­d­zonde is om teveel te willen lezen over de schri­jver in zijn tek­sten, valt er met zo’n tekst op de achter­flap eigen­lijk niet aan te ontkomen. In mijn blog­post kom ik er lat­er nog op terug, maar aan­wi­jzin­gen dat Wes­ley (in wie we Wal­ter niet mogen herken­nen, nee dat mag echt niet) een flink trau­ma heeft overge­houden aan de kort­stondi­ge relate tussen zijn moed­er en de ik-per­soon vin­den we door heel het boek.

Door­dat Van den Berg gekozen heeft voor een ver­haalper­spec­tief vanu­it de ik-per­soon die het huiselijk geweld pleegt, kri­j­gen we van­wege de gehanteerde mono­logue intérieur een goed beeld van zijn bewee­gre­de­nen. Of die te verdedi­gen zijn is niet aan de orde, wel dat het daar­door een meeslepend ver­haal is gewor­den. Van den Berg weet de mis­han­de­laar uiterst geloofwaardig neer te zetten. Zo geloofwaardig dat je regel­matig geneigd bent een heel stuk in zijn rede­neer­trant mee te gaan voor­dat je beseft dat je op een gli­j­dende schaal bent ger­aakt. Dat vind ik het knappe in dit  ver­haal.

Net zoals de ik-per­soon bij iedere opeen­vol­gende verover­ing in het begin de aardi­ge jon­gen uithangt, zo wordt de lez­er bij aan­vang van het ver­haal ook ingepalmd door de charme van deze man. Maar niet voor lang. Al snel wordt duidelijk dat hij zichzelf ged­won­gen voelt te han­de­len vol­gens een ijz­eren wet­matigheid die soms buiten hem om lijkt te gaan. In een van de eerste hoofd­stukken die we te lezen kri­j­gen is een scène waar hij de huur voor een boot­je gaat opzeggen. Omdat de eige­naar hem de borg­som niet terug wil betal­en van­wege wat kleine schade, besluit de ik-per­soon ver­vol­gens om dan maar de gehele boot kort en klein te slaan.

Het is deze manier van redeneren die in de loop van het ver­haal steeds opnieuw laat zien hoe de ik-per­soon ‘gevan­gen’ zit in zijn eigen log­i­ca en tevens verk­laart waarom hij telkens ontspoort. Zijn pogin­gen om con­t­role uit te oefe­nen bot­sen onophoudelijk met de schi­jn­baar niet te door­breken patro­nen waarbin­nen zijn relaties zich voltrekken. Drank speelt daar­bij een belan­grijke rol. Wan­neer hij gaat drinken, zet dit meteen alles op scherp. Dan komen de slan­gen tevoorschi­jn en dreigt hij de con­t­role te ver­liezen. Bij een nieuwe relatie zoekt de ik-per­soon eerst nog naar een externe uit­laap­klep. Maar alti­jd komt daar dat moment waarop de eerste klap wordt uitgedeeld en waar­na de relatie nooit meer terug kan naar hoe het daar­voor was. De neer­waartse geweldsspi­raal is defin­i­tief ingezet:

De eerste keer bij een nieuwe vrouw — het voelt slecht en het voelt goed, alsof je iets slechts doet dat je hebt gemist.
En erna is er het beperken van de schade, kijken wat de reac­tie is, heeft ze door dat het haar eigen schuld is? Dat ze ervoor had kun­nen zor­gen dat het niet gebeurde? [p.135]

Wat Van den Berg naar mijn idee uiterst ger­af­fi­neerd doet is het uit­ge­breid beschri­jven en ver­w­even van twee relaties die zich chro­nol­o­gisch gezien na elka­ar afspe­len. De ene is die van de ik-per­soon met de moed­er van Wes­ley en de andere is met Trudy, moed­er van een dochter. Omdat ze om beurten beschreven wor­den kri­j­gen we als lez­er een beter beeld van de vaste lij­nen waar­langs de relaties zich afspe­len. De ik-per­soon is zich hier zelf ook ter­dege van bewust, maar onder­gaat het met een zekere gelaten­heid of defaitisme. De con­se­quen­ties voor zijn slachtof­fers (die hij niet als zodanig ziet, ze hebben zelf schuld) zijn er niet min­der om:

En omdat we wis­ten wat het patroon was, was het voor mij ook makke­lijk­er. [p.76]

Het is daar­door heel ver­lei­delijk om met de ik-per­soon mee te gaan in verzuchtin­gen als dat alle vrouwen het­zelfde zijn, dat ze eerst de boot afhouden, maar dat dat slechts voor de vorm is, dat ze slechte moed­ers zijn, dat ze alles zelf over zich afroepen maar desal­ni­et­temin alti­jd weer gezien wor­den als slachtof­fers. Het is voor hem duidelijk hoe de wereld in elka­ar zit en het komt hem vreemd over waarom deze vrouwen dat niet zien. Hoe het kan dat ze hem elke keer weer bin­nen lat­en? Zek­er wan­neer ze ook nog kinderen hebben:

En ik vroeg het haar toen: wat ben je voor moed­er als je mij in je gezin toe­laat? Wat ben je voor moed­er? [p.189]

Wat me bij Wes­ley brengt (Wes­ley dus, niet Wal­ter).

Wes­ley is twaalf wan­neer zijn moed­er een relatie kri­jgt met de ik-per­soon. Twee jaar lat­er, wan­neer het geweld volledig dreigt te escaleren, besluit zij samen met Wes­ley te vlucht­en:

Verd­wi­j­nen was het beste wat je moed­er voor je gedaan heeft in die tijd, wist je dat? [p.44]

Omdat veel van de klap­pen uitgedeeld wer­den waar Wes­ley niet bij was (de ik-per­soon heeft zo zijn principes), kan het zijn dat hij waarschi­jn­lijk in die tijd de schuld van het escaleren van de relatie juist bij zijn moed­er en zichzelf heeft gelegd in plaats van bij de ik-per­soon. Lat­er zal hem duidelijk gewor­den zijn hoe de sit­u­atie echt was maar toen was het leed al gele­den.

Wat het moeil­ijk maakt om de uit­latin­gen van de ik-per­soon op waarde te schat­ten, is dat we alleen zijn ver­sie van het ver­haal meekri­j­gen. Over hoe gelukkig ze een tijd­lang met z’n dri­et­jes waren geweest. Hoe hij erna con­tinu is bli­jven denken aan Wes­ley en hoe trots hij op hem was wan­neer hij iets over hem te weten kwam. Het lijkt er op dat de jon­gen wel degelijk wat tot bloei kwam toen de stief­vad­er zijn intrede deed. Miss­chien heeft het Wes­ley zelfs wel geholpen om over het ver­lies van zijn echte vad­er te komen. Kor­tom, hij zag Wes­ley wel degelijk staan toen hij in hun lev­en ver­keerde. Maar het is de schri­jver Van den Berg die hem deze woor­den (met terug­w­erk­ende kracht) in de mond legt. Dat is voor mij het schri­j­nende aan deze fascinerende roman.

Toen het abrupt in alle hevigheid tot een einde kwam, bleek de cyclis­che mis­han­de­laar niet alleen een foute man te zijn maar ook nog eens een foute vad­er. Zijn cynis­che opvat­ting over de eindigheid van de relatie ten spi­jt:

We wis­ten wat we had­den en we wis­ten wat er mis kon gaan. [p.189]

Dat wist de ik-per­soon miss­chien, maar voor het kind was dit hele­maal niet het geval. De won­den die daar­door ges­la­gen wer­den (nog­maals, bij Wes­ley) door deze onvoorziene breuk zijn nooit geheeld. Het was deze ver­haal­li­jn of -dimen­sie die me diep raak­te. Waar­door het voor mij een ges­laagde roman is gewor­den, maar wel een­t­je die pijn doet om te lezen.

Als je een vrouw slaat, doe je je rin­gen af. Je raakt haar op haar lijf, haar lede­mat­en, maar nooit in het gezicht. En na afloop heb je spi­jt, want dat gelooft ze. Elke keer weer.

De verteller van deze roman kent de regels van het spel. Met over­don­derende charme dringt hij bin­nen in het lev­en van een vrouw. Als hij een­maal haar vertrouwen gewon­nen heeft, toont hij zijn ware aard.

Van dode man­nen win je niet
Wal­ter van den Berg
Uit­gev­er­ij De Bezige Bij b.v.
ISBN 978023485117

~ ~ ~

Deze boekbe­sprek­ing is mijn tweede bij­drage voor de blog­ger­sleesclub ‘Een per­fecte dag voor lit­er­atu­ur’.

Het vol­gende boek dat ik voor de blog­ger­sleesclub ga lezen is ‘Wat alleen de roman kan zeggen’, door Oek de Jong. De datum waarop we hierover gaan bloggen is voor­lop­ig vast­gesteld op 15 novem­ber.

~ ~ ~

update namid­dag 30 okto­ber: ik kan het niet lat­en om hier een tweet van de auteur zelf te embed­den…

@petepel Dankjew­el voor die mooie recen­sie. Je hebt het boek heel aan­dachtig en scherp gelezen, da’s fijn voor den schri­jver.

— Wal­ter van den Berg (@vandenb) Octo­ber 30, 2013

~ ~ ~

Werk

Het lijkt wel werk. Heb ik net mijn eerste bij­drage voor de nieuwe blog­ger­sleesclub ‘Een per­fecte dag voor lit­er­atu­ur’ geplaatst over het boek ‘Niets en nie­mand’ door Ivo Bon­thuis, en dan tref ik deze avond bij thuiskomst alweer een nieuw te recenseren exem­plaar aan. Dit­maal is het ‘Van dode man­nen win je niet’, de derde roman van Wal­ter van den Berg. Alsof ik niets anders te doen heb! [mogelijkheid om te rea­geren is uit­geschakeld]

Maar ik ben er blij mee. Wat zeg ik? Ik ben trots. Voel me vereerd dat ik deze buitenkans kri­jg om maan­delijks 1x tot 2x over een recent ver­sch­enen boek te mogen bloggen. Het is min of meer komen aan­waaien en ik heb het met bei­de han­den aange­grepen omdat ik er voor mijn gevoel aan toe was. En het bevalt uit­stek­end. De keuze om met het boek van Ivo Bon­thuis te begin­nen is goed uit­gevallen. Een uiterst lees­baar boek dat desal­ni­et­temin redelijk com­plex in elka­ar steekt. Ik heb het met plezi­er gelezen en het was geen enkel prob­leem om er een blog over te schri­jven.

Met het werk van Wal­ter van den Berg ben ik, net zoals dat het geval was bij Bon­thuis, niet bek­end. Toen de short­list van boeken doorgegeven werd, heb ik zijn boek uit­gekozen van­wege het the­ma van ‘de foute man’. Ik bli­jf het fascinerend vin­den hoe het som­mige (vele?) man­nen toch elke keer weer lukt om een vrouw te ver­sieren en ver­vol­gens het lev­en van diezelfde vrouw volledig te ver­woesten mid­dels over­spel en/of geweld. Voor deze roman heeft de schri­jver gepoogd zich te ver­plaat­sen in zijn stief­vad­er. Een man die er bepaald niet vies van was om zijn vrouw (de moed­er van Wal­ter dus) regel­matig een ste­vig pak slaag te verkopen.

Blog­da­tum: 30 okto­ber 2013

Als je een vrouw slaat, doe je je rin­gen af. Je raakt haar op haar lijf, haar lede­mat­en, maar nooit in het gezicht. En na afloop heb je spi­jt, want dat gelooft ze. Elke keer weer.
De verteller van deze roman kent de regels van het spel. Met over­don­derende charme dringt hij bin­nen in het lev­en van een vrouw. Als hij een­maal haar vertrouwen gewon­nen heeft, toont hij zijn ware aard.

Van dode man­nen win je niet
Wal­ter van den Berg
Uit­gev­er­ij De Bezige Bij b.v.
ISBN 978023485117

~ ~ ~